II SA/Sz 857/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 4 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał M. S. rozbiórkę domku o konstrukcji drewnianej o wymiarach ca 3,6 x 5,9m wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w m. Ś. , gm. R. na terenie działki o nr ew. [...], stanowiącej własność M. S. bez wymaganego zgłoszenia z naruszeniem obowiązujących przepisów w tym techniczno-budowlanych wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uniemożliwiających jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Jednocześnie organ zobowiązał inwestora do wykonania prac rozbiórkowych domku pod nadzorem uprawnionej osoby z zachowaniem zasad bezpieczeństwa obowiązujących przy rozbiórkach obiektów, a także do powiadomienia o wykonaniu rozbiórki. W postępowaniu odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wydaną w dniu [...] r. uchylił decyzję organu powiatowego w części dotyczącej wykonania obowiązku pod nadzorem osoby uprawnionej i umorzył postępowanie I instancji w tym zakresie, utrzymując w pozostałej części zaskarżoną decyzję w mocy. W dniu 27 lipca 2018 r. M. S. działająca przez pełnomocnika zaskarżyła powyższą decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze, powołując się na przepis art. 61 § 2 pkt 1 i 3 P.p.s.a., wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wywodząc, że rozbiórka obiektu wywołałaby nieodwracalne szkody i nie dające odwrócić się skutki rozbiórki. Zgodnie z pozwoleniem na budowę inwestycja, która jest w realizacji zostałaby pozbawiona zaplecza budowy, co wywołałoby trudne do przewidzenia koszty i przesunięcie w czasie robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W myśl treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej: "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w §1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. przykładowo postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. przykładowo postanowienie NSA z 1 grudnia 2015 r., II GZ 770/15). Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny merytorycznej skargi, bowiem takie działanie sądu dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu, jednak powinien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet nie podniesione we wniosku, o ile można je wyinterpretować na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz akt sprawy (por. postanowienie NSA z 27 stycznia 2016 r., I OZ 38/16). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie wykonanie nałożonego na Skarżącą tą decyzją obowiązku rozbiórki domku o konstrukcji drewnianej spowoduje trwałą zmianę, po której przywrócenie stanu pierwotnego wymagałoby dużych nakładów, tak finansowych, jak i nakładów pracy. Nieracjonalne jest generowanie nakładów finansowych czy nakładów pracy, jeśli w wyniku rozstrzygnięcia sprawy co do meritum przez sąd, nakłady te okazałyby się daremne. Z tego względu w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że rozbiórka ze swej istoty wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. przykładowo postanowienia NSA: z 28 kwietnia 2005r., II OZ 276/05; z 7 maja 2010 r., II OZ 396/10, z 16 lipca 2010 r., II OSK 752/10). Co więcej, w tego typu przypadkach przepisy prawa nie przewidują mechanizmu względnie szybkiego cofnięcia skutków wykonania decyzji administracyjnej po jej uchyleniu przez sąd, jak przykładowo mechanizm zwrotu nadpłaty podatku w prawie podatkowym. W efekcie wykonanie zaskarżonej decyzji przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy przez sąd nie leżałoby również w interesie publicznym, bowiem wyegzekwowanie zwrotu skarżącym ewentualnych kosztów wykonania uchylonego obowiązku mogłoby generować kolejne spory prawne, tym razem natury odszkodowawczej. Należy przy tym podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zapewnia Skarżącej jedynie tymczasową ochronę jej praw, gdyż w myśl art. 61 § 6 P.p.s.a. rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie traci moc z dniem wydania przez Sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji