II SA/Sz 912/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) i art. 5 pkt 4a oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) odmówił stwierdzenia u S. B. choroby zawodowej – [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367). Organ I instancji podał, że przedmiotową sprawę rozpoznał w oparciu o orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz z dnia [...] r., nr [...] wystawione przez Instytut Medycyny Pracy w Ł.. Dalej wskazał, że S. B. w okresie od [...]r. pracował kolejno w czterech zakładach jako [...] – przy produkcji [...] w K., jako [...] w B. jako [...] w K. oraz w [..] w K.. Następnie w okresie od [...] r. zatrudniony był w Zakładzie [...] w K. na stanowisku[...] . Praca ta odbywała się w narażeniu [...] . Skarżący zgłosił u siebie podejrzenie [...] "[...] ", podczas, gdy z przebiegu zatrudnienia nie wynika aby kiedykolwiek pracował w kopalni. W wyniku badania przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. , poza [...] , zmian [...] nie stwierdzono. Organ I instancji wyjaśnił, iż podstawą do rozpoznania [...] , w tym [...] poza stwierdzeniem narażenia zawodowego na [...] jest zdjęcie rtg [...] , na którym stwierdza się [...] zbudowanych [...] . Tymczasem u skarżącego na zdjęciu rtg i TK stwierdzono[...] , który[...] . Brak narażenia zawodowego na[...] , brak stwierdzenia w obrazie radiologicznym [...] pod postacią [...] oznacza brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią [...] . Z uwagi na wniosek skarżącego o ponowne przeprowadzenie badania został on poddany badaniom w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. który w orzeczeniu lekarskim wydanym w dniu [...] r., nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – [...] – [...] poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367). Jednostka orzecznicza II stopnia ustaliła, że skarżący pracował w narażeniu na [...] najwyższego dopuszczalnego stężenia. W trakcie wywiadu lekarskiego skarżący zgłosił okresową [...] , przy czym pierwsze takie dolegliwości pojawiły się w [...] r. (po operacji usunięcia [...] ). Z badań profilaktycznych skarżącego w latach [...] wynika, że nie zgłaszał on żadnych dolegliwości. Natomiast w dniu [..] r. stwierdzono u niego drobny [...] obwodowo w polu[...] , co potwierdzono w badaniu [...] w dniu [...] r., kiedy stwierdzono obwodowo w segmencie[...] . S. B. był leczony operacyjnie w Klinice [...] i Transplantacyjnej w okresie od [...] r. z rozpoznaniem –[...] Nadto na wykonanym, w trakcie badań w jednostce orzeczniczej II stopnia, zdjęciu [...] brak było zmian typowych dla [...] (klasyfikacja ILO 0/0), co oprócz potwierdzenia zawodowego narażenia na pyły zwłókniające jest konieczne do rozpoznania [...] . W oparciu o zebrany materiał dowodowy oraz badania specjalistyczne przeprowadzone przez upoważnioną jednostkę I i II stopnia organ stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – [...] . W odwołaniu od powyższej decyzji S. B. podniósł, iż jest ona krzywdząca i nie odzwierciedla stanu faktycznego. Całe swoje życie zawodowe od [...] r. pracował w halach produkcyjnych jako stolarz przy obróbce drewna w związku z czym przez [...] lat był stale narażony na wdychanie oparów i pyłów unoszących się z przecinania elementów drzewnych, płyt wiórowych, ścierania, klejenia i impregnowania elementów drzewnych, obsługi obrabiarek czy wózków spalinowych. Powyższe spowodowało [...] , czego wcześniej nie zaobserwowano w badaniach profilaktycznych. W ocenie skarżącego przyczyną tego stanu był fakt, że wykonane w latach [...] zdjęcia rtg niczego nie wykazały, ponieważ zdjęcia wykazują dopiero stan zaawansowany choroby. I tak dopiero badanie TK [...] z [...] r. wykazało w segmencie [...] mm, który przecież nie powstał z dnia na dzień. Dalej skarżący poddał w wątpliwość zapis z karty informacyjnej leczenia klinicznego Instytutu Medycyny Pracy w Ł., gdzie w opisie rtv [...] użyto sformułowania "prawdopodobnie zmiany operacyjne", co sugeruje niepewność diagnozy i w związku z czym należałoby zlecić badania TK lub rezonans. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. . W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania w rozpoznawanej sprawie oraz wskazał, że w odpowiedzi o udzielenie dodatkowych wyjaśnień związanych z zarzutami skarżącego zawartymi w odwołaniu, Instytut Medycyny Pracy w . stwierdził brak podstaw do weryfikacji wydanego w dniu [...] r. orzeczenia. Instytut wyjaśnił, iż w wykonanym w Klinice zdjęciu RTG [...] nie znaleziono zmian typowych dla [...] ocenianych według klasyfikacji ILO. Ponadto Instytut wskazał, że skarżący pracując jako stolarz przez cały okres swojej pracy zawodowej w różnych zakładach pracy narażony był na pył drewna, a w czasie pracy w[...] . Nigdy natomiast nie był narażony na pył[...] . Tym samym, wobec braku rozpoznania rozpatrywanej choroby oraz braku narażenia zawodowego, brak jest podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w orzeczeniu lekarskim. Po przytoczeniu przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie, organ odwoławczy wskazał, że za chorobę zawodową uznać można tylko wybrane schorzenia spełanijące określone kryteria formalne i medyczne. W badanej sprawie obydwie jednostki orzecznicze, tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł. jednoznacznie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W przypadku skarżącego nie wystąpiło narażenie zawodowe na pył[...] , brak również stwierdzenia w obrazie radiologicznym włóknienia tkanki płucnej pod postacią[..] . W świetle przyjętego przez sądy administracyjne stanowiska, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych, dotyczy wiedzy specjalnej i ma charakter opinii biegłego. Orzeczenia wydane w niniejszej sprawie są kompletne, logiczne i zgodne ze sobą. Obie jednostki orzecznicze w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości wykazały brak przesłanek do przyjęcia istnienia u S. B. choroby zawodowej w postaci – [...] - [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w powołanym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., z uwagi na brak narażenia zawodowego oraz brak medycznych podstaw do rozpoznania [...] . Natomiast stanowisko skarżącego dotyczące istnienia związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a powstaniem choroby wynika z jego subiektywnego przekonania o istnieniu takiego związku, lecz nie jest oparte na wiedzy medycznej. Powyższą decyzję S.B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. , zarzucając jej naruszenie: - art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organy administracji obu instancji wszystkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i uznanie, że stan zdrowia skarżącego nie uzasadnia stwierdzenia choroby zawodowej - [...] – [...] krzemowej, podczas, gdy w zgłoszeniu o podejrzeniu choroby zawodowej wskazana została jedynie pylica płuc, a w toku postępowania skarżący wielokrotnie wskazywał, iż pracował jako stolarz w warunkach narażających go na działanie pyłu drewnianego, - art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego pozwalającego na stwierdzenie choroby zawodowej, w tym pominięcie podnoszonych przez skarżącego okoliczności, że pracował w warunkach narażenia na działanie pyłu drewnianego z powodu którego wystąpiła[...] . W oparciu o powyższe uchybienia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. jak i poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [..] r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – [...] : [...] (poz. 3.1. wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, ani w żaden inny sposób. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z punktu widzenia skutku w postaci rozpoznania choroby zawodowej (czy też wykluczenia podstaw do jej stwierdzenia) istotne jest zatem, aby dane schorzenie było ujęte w wykazie chorób zawodowych oraz było spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania, co można stwierdzić w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem. Stosownie zaś do art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Oznacza to, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą (jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania). Choroby zawodowe ujęte zostały w tzw. wykazie chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367) zwanego dalej "rozporządzeniem", decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W związku z tym skarżący został poddany badaniu w jednostkach medycznych, tj. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. oraz w Instytucie Medycyny Pracy w Ł.. Ośrodki te nie znalazły podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej - [...] : [...] (poz. [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia). Sąd natomiast nie znalazł podstaw do zakwestionowania opinii tych jednostek orzeczniczych pierwszego i drugiego stopnia. Lekarze obu tych jednostek wydali jednobrzmiące orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W tym miejscu należy zaznaczyć, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako, że podlega ono ocenie – jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06). Należy wskazać, że organy sanitarne właściwie oceniły orzeczenia wydane w niniejszej sprawie przez wyspecjalizowane jednostki orzecznicze. Wynika z nich, że w dniu [...] r. stwierdzono u skarżącego [...] mm obwodowo w polu dolnym[...] , co potwierdzono następnie w badaniu [...] r. Wówczas stwierdzono u badanego obwodowo w segmencie[..] , poza tym miąższ [...] w normie, bez widocznych zmian ogniskowych. Skarżący był leczony operacyjnie w Klinice [...] z rozpoznaniem –[...] . W czasie hospitalizacji w Instytucie Medycyny Pracy w . wykonano pełnowymiarowe zdjęcie [...] na którym brak jest zmian typowych dla [...] wywołanej pyłami drewna (klasyfikacja ILO 0/0). Natomiast do rozpoznania zawodowej [...] konieczne jest oprócz potwierdzenia zawodowego narażenia na pyły zwłókniające wykazanie obecności istotnych zmian radiologicznych na radiogramach ocenianych wg klasyfikacji ILO. W niniejszej sprawie skarżący domaga się stwierdzenia u niego choroby zawodowej związanej z narażeniem na działania pyłu drewna – [...] . Bezspornym jest, że S. B. przez [...] lat wykonywał pracę w warunkach narażenia na działanie [...] , jednakże wyjaśnić należy, że nawet jeżeli skarżący cierpi na schorzenie płuc spowodowane pracą w warunkach szkodliwych dla zdrowia, to nie zaistniały podstawy do stwierdzenia u niego żądanej choroby zawodowej, ponieważ [...] wywołana działaniem pyłu drewna nie figuruje w wykazie chorób zawodowych. Tymczasem jednostka chorobowa winna figurować w wykazie chorób zawodowych, aby w następstwie ustalenia jej wystąpienia badać związek przyczynowy schorzenia z wykonywaną pracą. W przypadku skarżącego warunek ten nie został spełniony. Wskazać również należy, że organy prowadziły postępowania w kierunku podejrzenia u skarżącego choroby zawodowej [...] –[...] , bowiem ta choroba została podana w podpisanym przez skarżącego zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej z dnia [...] r. Reasumując, jeśli obie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej, a stwierdzone zmiany chorobowe nie odpowiadały żadnej z chorób wymienionych w wykazie – to niekorzystnym dla strony decyzjom nie można zarzucić sprzeczności z prawem. Jednostka orzecznicza, czy organ ustalają jedynie, czy schorzenie aktualnie istnieje oraz, czy powstało w związku z warunkami pracy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2203/10). Podkreślić należy, że nie każde schorzenie, nawet, gdy pozostaje w związku ze szkodliwymi warunkami pracy może być zakwalifikowane jako choroba zawodowa, tak jak nie zawsze szkodliwe warunki pracy prowadzą do takiego wyniku. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z jego stanem zdrowia, aczkolwiek bardzo istotne z jego punktu widzenia, nie mogły być uwzględnione przez Sąd z tej to przede wszystkim przyczyny, iż względy społeczne, czy też sprawiedliwości społecznej nie mogą być brane przez Sąd pod uwagę, ponieważ dotyczą one sfery pozaprawnej. Zdaniem Sądu organy sanitarne nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i art. 77 K.p.a. i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś ich wniosek wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów (art. 80 K.p.a.). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące w tej sprawie przepisy prawa oraz ocenił zgromadzony materiał dowodowy. Mając na względzie powyższe – działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych – na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.