II SA/Sz 94/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-09-12

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Stefan Kłosowski, Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może być wydana bez uwzględnienia kwestii odszkodowań za zajęcie nieruchomości i ewentualnych zniszczeń, a także czy prawo własności i prawo do prowadzenia działalności gospodarczej są naruszane przez taką decyzję?
Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter deklaratywny i określa jedynie dopuszczalność realizacji inwestycji na danym terenie zgodnie z prawem. Nie rozstrzyga ona o prawach i obowiązkach stron, w tym o kwestiach odszkodowawczych, które są przedmiotem postępowań cywilnych lub innych postępowań administracyjnych na późniejszych etapach procesu inwestycyjnego. Prawo własności i prawo do prowadzenia działalności gospodarczej nie są naruszane przez samą decyzję o lokalizacji, która nie zmienia przeznaczenia gruntu ani nie przyznaje konkretnych praw inwestorowi.
Stan faktyczny
Skarżący A. T. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na rozbudowie sieci elektroenergetycznej. Skarżący podnosił, że decyzja nie uwzględnia jego prawa własności, kwestii odszkodowań za zajęcie nieruchomości i ewentualne zniszczenia, a także narusza jego prawo do prowadzenia działalności gospodarczej i jest niezgodna z Konstytucją RP. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2013r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego E. S. kwotę [...] zł ([...]) obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone na zasadzie prawa pomocy. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), Burmistrz Miasta i Gminy po rozpatrzeniu wniosku E. o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającego na budowie słupowej stacji transformatorowej 15/0,4 kV na działce nr [...] w pobliżu działki nr [...] w miejscowości B., demontażu istniejącej stacji transformatorowej 15/0,4 KV na działce nr [...] w miejscowości B., budowie linii kablowych nn – 0,4 kV i SN -15 kV na działkach nr: [...] w miejscowości B. i S. wraz z budową słupów linii napowietrznej SN-15 kV na działkach nr [...], oraz demontażu istniejącej linii napowietrznej SN-15 kV na działkach nr [...]realizowanej na działkach nr: [...] w obrębie P., działkach nr: [...] w obrębie B., ustalił na rzecz E. lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającej na rozbudowie sieci elektroenergetycznej 0,4 kV. W pkt 1.1 decyzji organ określił rodzaj inwestycji, i ustalił, że obejmuje ona budowę słupowej stacji transformatorowej 15/0,4 kV, budowę linii kablowych nn - 0,4 kV i SN-15 kV wraz z budową słupów linii napowietrznej SN-15 kV oraz demontaż istniejącej linii napowietrznej SN-15 kV. Inwestycja, ma być realizowana na działkach: nr [...] w obrębie P., nr: [...] w obrębie B. W pkt 2 ustalił funkcją zabudowy i zagospodarowania terenu jako zaopatrzenie w energię. W pkt 3 ochrona środowiska i zdrowia - ustalił, że inwestycja nie zalicza się do mogących pogorszyć stan środowiska i zdrowia ludzi (pkt 3). W pkt 4 określił wymogi, jakim powinna odpowiadać inwestycja, w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków. Inwestycja znajduje się w strefie "W III" ograniczonej ochrony konserwatorskiej stanowisk archeologicznych, ujętych w ewidencji służby konserwatorskiej, w której obowiązuje uzgadnianie wszelkich prac inżynierskich, budowlanych i innych z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. W przypadku podjęcia prac obowiązuje powiadomienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z minimum dwutygodniowym wyprzedzeniem o podjęciu działań inwestycyjnych, związanych z robotami ziemnymi, a uzyskanie stosownego pozwolenia na rozpoczęcie prac oraz przeprowadzenie interwencyjnych badań archeologicznych powinno nastąpić z uwzględnieniem sezonowości prac archeologicznych. Przedstawiając warunki obsługi w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej (pkt 5), organ określił, że realizację inwestycji należy wykonać zgodnie z warunkami przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, wydanymi przez E. (pkt 5.1.). Budowę i trasę linii kablowych 0,4 kV i 15 kV należy przeprowadzić w sposób minimalizujący uciążliwości związane z pracami w obrębie jezdni istniejących dróg publicznych (pkt 5.2.), rzecz dotyczy zachowania w przypadku umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej nie związanych z drogą, posadowienia budowli przecinającej poprzecznie drogę lub usytuowania wzdłuż drogi, konieczności uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na prowadzenie robót w pasie drogowym. W pkt 5.3, organ wskazał, że zgodnie z postanowieniem zarządcy drogi z dnia [...] r., znak [...] lokalizację w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] (działki o nr [...]w obrębie P. oraz działki nr [...] w obrębie B.) urządzeń infrastruktury technicznej nie związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, należy uzgodnić z Wydziałem Zarządzania Drogami Starostwa Powiatowego w G. Ewentualne kolizje projektowanej linii kablowej z istniejącymi sieciami należy uzgodnić z dysponentami poszczególnych sieci (pkt 5.4.). W pkt 6. "Ochrona według przepisów odrębnych", organ ustalił, że teren nie jest narażony na niebezpieczeństwo powodzi i usuwania się mas ziemnych oraz nie jest terenem górniczym. Przy realizacji inwestycji należy uwzględnić uwagi wynikające z postanowienia z dnia 25 listopada 2011 r. wydanego przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Zgodnie z ewidencją prowadzoną przez wskazany organ, w obrębie planowanej inwestycji znajduje się rzeka P. (w dz. nr [...], obręb P.). Na przejście linią energetyczną przez tę rzekę, wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast warunki techniczne przejścia, należy uzgodnić z Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych Terenowy Oddział W obrębie planowanej inwestycji znajdują się urządzenia melioracji wodnych szczegółowych – rowy oraz rurociąg betonowy. Zgodnie z art. 29 oraz art. 65 ust. 1 w nawiązaniu do art. 9 ust. 2 ustawy Prawo wodne zabrania się m.in. zmiany stanu wód na gruncie – ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz niszczenia lub uszkadzania urządzeń wodnych. Kolizje z melioracyjnymi urządzeniami szczegółowymi, organ nakazał uzgodnić z Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych Terenowy Oddział. W pkt 7 "Wymagania dotyczące interesów osób trzecich", organ ustalił, że realizację inwestycji należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jak również zapewnić ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby. W kwestii linii rozgraniczających teren inwestycji, organ ustalił w pkt 8, że granice lokalizacji inwestycji – zasadę przebiegu, oznaczono na załączniku graficznym w skali 1:2000, składającym się z dwóch map, będących integralną częścią niniejszej decyzji. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wskazał, że zakres rzeczowy inwestycji objętej wnioskiem, dotyczył terenu, dla którego brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem decyzję niniejszą wydano zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przedmiotowa inwestycja jest celem publicznym w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., nr 102, poz. 651 ze zm.). Projekt decyzji został uzgodniony z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków (postanowienie z dnia [...]r.) z Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych (postanowienie z dnia [...] r.) i zarządcą drogi powiatowej – Naczelnikiem Wydziału Zarządzania Drogami (postanowienie z dnia [...] r.). W dalszej części uzasadnienia decyzji, organ wskazał, że na skutek żądania A. T. (właściciela działki nr [...]), w dniu [...]r., inwestor dokonał zmiany wniosku w części dotyczącej rodzaju inwestycji, poprzez wykreślenie z jego zakresu demontażu istniejącej stacji transformatorowej 15/0,4 kV na działce nr [...], w obrębie B. W odpowiedzi na zawiadomienie organu, że projekt decyzji został zmieniony, w części dotyczącej rodzaju inwestycji, A. T. w dniu [...] r. złożył pismo, w którym poruszył kwestie własnościowe, regulowane przez Kodeks cywilny oraz sprawy podatkowe, dotyczące stacji transformatorowej, zlokalizowanej na działce nr [...], obręb B.. Organ uznał, że kwestie te nie miały wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej decyzji. A. T. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...]. Odwołujący się, zarzucił, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia prawa własności. Wskazał, że teren inwestycji jest zagospodarowany rolniczo, a cała działka nr [...] stanowi grunt rolny, który wymaga zgody na zmianę przeznaczenia. Ponadto R. T., zwrócił uwagę na kwestię uwzględnienia wymagań dotyczących osób trzecich (art. 54 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), tj. odszkodowań za wstęp na prywatną własność, za ewentualne zniszczenia i wysokość rekompensat za nieprawne korzystanie z cudzej własności. Wskazał też na przepis art. 10 ust. 1 pkt 1 i pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 58 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] r., Nr [...] o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia, Kolegium wskazało, że decyzja ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego nie pozbawia właścicieli ich uprawnień i nie odbiera tytułu prawnego do nieruchomości. Nie rodzi także praw inwestora do terenu i nie narusza uprawnień osób trzecich. Wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie przesądza jeszcze, że do realizacji inwestycji w ogóle dojdzie. Jak zauważył organ, dopiero po uzyskaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, inwestor może przejść do realizacji zamierzenia, a do tego czasu nie może on podejmować żadnych czynności związanych z budową. Jest to zatem etap procesu inwestycyjnego, który znajduje oparcie wyłącznie w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ odwoławczy podał, że kwestie związane z odszkodowaniem wynikające z niemożności korzystania z nieruchomości, konieczności zapłaty odszkodowania z tego tytułu, ewentualnych zniszczeń związanymi z procesem budowlanym itp., rozstrzygane muszą być w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz Kodeksu cywilnego, na dalszych etapach realizacji inwestycji. Posiłkując się stanowiskiem orzecznictwa, organ zauważył, że oceniając legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu, organ nie ma kompetencji do oceny celowości, czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji celu publicznego na nieruchomości, która na tym etapie procesu inwestycyjnego stanowi własność prywatną (wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. IV SA/Wa 1790/11). Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło w konkluzji, że po dokonaniu ponownej oceny zgromadzonych przez organ pierwszej instancji dowodów, wydałoby decyzję takiej samej treści, jak decyzja stanowiąca przedmiot rozpoznawanego odwołania. W związku z powyższym, Kolegium orzekło, o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. A. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżący kwestionując stanowisko organu odwoławczego wskazał, że w odwołaniu skierowanym do Kolegium przytoczył przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z których – jego zdaniem – wynika, że zniszczenia i rekompensaty powinny być uwzględnione w czasie planowania inwestycji. Skarżący stwierdził dalej, że cyt. " nie mam zamiaru ciągać się po Sądach Cywilnych w celu uzyskania odszkodowań za ewentualne straty i zniszczenia, które powstaną z realizacją tej inwestycji na moim gruncie". Do skargi, A. T. dołączył kopie następujących pism: odwołanie z dnia [...] r. od decyzji organu pierwszej instancji w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego; pismo skarżącego z dnia [...] r., kierowane do Starosty G.; pismo Starosty G. z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze udzielając odpowiedzi na skargę R. T., wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. W dniu [...]r., na rozprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ponadto skarżący wystąpił z wnioskiem do Sądu o zobowiązanie inwestora, tj. E. do pisemnego oświadczenia, czy "kiedykolwiek i komukolwiek płaciła za wstęp na moją (skarżącego) działkę [...] obręb B. oraz dojście do budynku poniemieckiego (transformatora) [...] B." oraz o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem, czy ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), jest zgodna z Konstytucją RP, a w szczególności z art. 21 i art. 22 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego wskazana ustawa nie chroni prawa własności i ogranicza jego prawo do prowadzenia działalności gospodarczej (rolnej), a w takiej sytuacji uprzywilejowuje inwestora – Spółkę ENEA, przez co naruszony został art. 32 Konstytucji RP. Postanowieniem z dnia 24 maja 2013 r. Sąd przyznał skarżącemu pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Reprezentujący R. T., pełnomocnik r.pr. K. L., na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. podtrzymał skargę i jednocześnie wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Jak stanowi art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej "P.p.s.a.", sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. R. T. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...]w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na rozbudowie sieci elektroenergetycznej 0,4 kV, w sprawie wszczętej na wniosek E., dla zamierzenia polegającego m.in. na budowie słupowej stacji transformatorowej 15/0,4 kV, budowie linii kablowych nn – 0,4 kV i SN – 15 kV wraz z budową słupów linii napowietrznej SN – 15 kV oraz demontażu istniejącej linii napowietrznej SN – 15 kV. Inwestycja będzie realizowana na działkach nr: [...] w obrębie P., nr [...] w obrębie B. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), w szczególności jej rozdziału 5. W myśl art. 50 ust. 1 wskazanej ustawy, inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, to jest zamierzeniem polegającym na budowie słupowej stacji transformatorowej, linii kablowych oraz słupów linii napowietrznej, przez inwestora, którego celem działalności jest dystrybucja energii elektrycznej (działalność pożytku publicznego). W ocenie Sądu, zarzuty skarżącego są bezzasadne. Należy wskazać, że celem wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego (jak i decyzji o warunkach zabudowy), jest określenie możliwych działań inwestora na określonej nieruchomości. Punktem odniesienia dla organu prowadzącego postępowanie są wyłącznie przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Decyzja ta ma charakter deklaratywny wobec ustaw i aktów wydanych na ich podstawie. Organ nie może nałożyć w nich obowiązków nieprzewidzianych w prawie (patrz Z. Niewiadomski. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck. 2012, s.451-452). Wydając decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, organ stwierdza w niej jedynie czy w świetle powszechnie obowiązującego prawa dopuszczalna jest realizacja danej inwestycji na wskazanym przez inwestora terenie. Organ nie ma więc uprawnień kształtujących, nie może stanowić o prawach i obowiązkach inwestora nie przewidzianych w ustawie lub akcie wykonawczym (por. wyrok NSA z dnia z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 1862/08, opubl. w Lex nr 597414). W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie tego rodzaju, jak decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie ingeruje w żadnej mierze w dotychczasowy sposób wykonywania przez skarżącego praw właścicielskich do gruntu rolnego oraz w prawa do wykonywania na działce nr [...] działalności gospodarczej. Decyzja ta nie konstytuuje żadnych praw czy obowiązków nieprzewidzianych w ustawie lub akcie wykonawczym. Z tego też względu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty strony o nieuwzględnieniu w rozstrzygnięciu o lokalizacji inwestycji celu publicznego, uprawnienia strony do odszkodowania z tytułu zajęcia nieruchomości i możliwych zniszczeń, czy rekompensat za nieprawne korzystanie z nieruchomości, gdyż te kwestie nie są rozstrzygane w postępowaniu o ustalenie lokalizacji celu publicznego. Stanowisko skarżącego, który nie uznaje braku kompetencji organów obu instancji do orzekania w kwestiach odszkodowawczych, nie mają zatem żadnego wpływu na wynik sprawy i są bezprzedmiotowe. Organ, rozpatrując wniosek inwestora, o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego bada jedynie, czy dana inwestycja spełnia przesłanki ściśle określone przepisami prawa. To nie od uznania organu zależy, czy na danym terenie będzie możliwa realizacja danej inwestycji celu publicznego, lecz od tego, czy taką możliwość w konkretnym wypadku przewidują przepisy prawa. Mamy tu więc do czynienia z decyzją związaną, której sam fakt wydania oraz treść jest ściśle określona przepisami prawa, a proces oceny organu państwa jest ograniczony do minimum. Wydający taką decyzję organ sprawdza jedynie, czy są spełnione przesłanki wydania decyzji, jeśli tak, to wydaje decyzję o przewidzianej ustawą treści. W kwestii podniesionych przez skarżącego wymagań dotyczących interesów osób trzecich, rzecz dotyczy takich aspektów, jak ochrona przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, uciążliwości powodowanych przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby. Powyższe wymagania znalazły swoje odzwierciedlenie w treści decyzji organu pierwszej instancji, zgodnie z art. 54 pkt 2 lit. d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie może również stanowić skutecznego zarzutu skargi, bliżej nie skonkretyzowane przez skarżącego w odwołaniu sformułowanie, o potrzebie ochrony praw własności, wyprowadzone z katalogu zasad ogólnych ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W praktyce orzeczniczej przyjęte jest stanowisko, że przepisy ogólne zawarte w art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mogą samodzielnie stanowić podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego (por. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 1862/08; wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2202/10, opubl. w Lex nr 1138107; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1566/08, opubl. w Lex nr 1566/08). Organy mają obowiązek uwzględniać te wymagania i tylko w takim zakresie, w jakim pośrednio przewidują to konkretne przepisy szczególne, zawarte zarówno w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i w innych ustawach (podobnie wyrok NSA z dnia 13 września 2007r. r., sygn. akt II OSK 423/07, opubl. w Lex Nr 384353). Tożsame wnioski, jak wyżej Sąd wyprowadził, mając uwadze art. 10 ust. 1 pkt 1 i pkt 8 ustawy o planowaniu przestrzennym w kontekście nieuwzględnienia interesu prawnego skarżącego. Powołany przepis, kierowany jest przede wszystkim do twórców studium planowania przestrzennego gminy, które jest aktem wewnętrznego kierownictwa organu. Studium jest wiążące dla organu podejmującego uchwałę o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zatem to zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miałyby charakter konstytutywny w zakresie sposobu przeznaczenia konkretnej nieruchomości. Poza ustaleniami planu miejscowego, można z prawa do wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego korzystać w granicach określonych przede wszystkim w art. 50 i następne ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale także w granicach określonych innymi przepisami materialnego prawa administracyjnego oraz na zasadach wyznaczonych przez te przepisy i Konstytucję RP. W przedmiotowej sprawie, decyzja indywidualna o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, zapadła w związku z tym, że teren zamierzenia inwestycyjnego nie był objęty planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta, jak już zostało to wyżej wyjaśnione nie zmienia przeznaczenia gruntu skarżącego, nie wpływa też na sposób wykonywania przez skarżącego własności. Stanowi jednie potwierdzenie potencjalnej możliwości wykorzystania działki dla inwestycji celu publicznego na przyszłość, ale jest obojętna dla aktualnych stosunków własnościowych tej działki. Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest tylko jedną z faz procesu inwestycyjnego. Podjęcie przez inwestora robót budowlanych może nastąpić dopiero po spełnieniu wymagań określonych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.). Zamierzenie inwestycyjne określone w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego znajdzie dopiero swoje szczegółowe odzwierciedlenie w projekcie budowlanym, który będzie stanowił podstawę do stosownych rozstrzygnięć w postępowaniu w sprawie o uzyskanie pozwolenia na budowę, w którym inwestor winien złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. To dopiero w tym postępowaniu ustala się konkretne usytuowanie obiektów budowlanych na terenie inwestycji, którego granice określono w załączniku graficznym do decyzji. Zawarte w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego ustalenia wyznaczają kierunki przyszłego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i nie przyznają konkretnych praw stronom postępowania. Odnosząc się do wniosku skarżącego, o zobowiązanie inwestora do złożenia oświadczenia na temat ponoszenia kosztów zajęcia nieruchomości skarżącego, to stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych dla sprawy wątpliwości, a tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca w sprawie. Skarżący złożył również wniosek o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, w celu zbadania zgodności ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z art. 21 i art. 22 oraz art. 32 konstytucji RP. Wyjaśnić trzeba, że przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego przez sąd na podstawie art. 3 ustawy z 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym ma miejsce wówczas, gdy to sąd, a nie strona, poweźmie wątpliwości co do zgodności aktu prawnego z Konstytucją RP (por. postanowienie SN z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt IV Kz 8/10, opubl. w OSNwSK 2010/1/621, a także w Lex nr 843937). Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego zawiera wszystkie podstawowe parametry dotyczące zmiany zagospodarowania terenu, wynikające z art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organy orzekające obu instancji zachowały przy tym zasady postępowania, które służą wyjaśnieniu istotnych dla przedmiotowej sprawy okoliczności. Organy zapewniły także udział wszystkim stronom tego postępowania, a następnie dokonały oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, dając temu wyraz z uzasadnieniu wydanych decyzji, czym wypełniły postulaty wynikające z art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Reasumując, Sąd nie dopatrzył się zarzucanych skargą naruszeń prawa, ani nie dostrzegł takiego naruszenia z urzędu, co prowadzi do stwierdzenia o niezasadności zarzutów skargi R. T. Z powyższych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. Wynagrodzenie na rzecz radcy prawnego ustanowionego w ramach prawa pomocy przyznane zostało na podstawie art. 250 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło