II SA/Sz 964/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-10-16
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna, która zrezygnowała z możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką, spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej warunkującą przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna, która zrezygnowała z możliwości podjęcia zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką, spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia. Wymóg rezygnacji z zatrudnienia nie musi oznaczać rezygnacji z pracy już wykonywanej, ale może obejmować również rezygnację z gotowości do podjęcia pracy, jeśli jest ona bezpośrednio spowodowana koniecznością sprawowania opieki.Stan faktyczny
D. S. złożyła wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką posiadającą znaczny stopień niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia, gdyż jej umowa o pracę wygasła, a następnie była zarejestrowana jako bezrobotna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca argumentowała, że pogarszający się stan zdrowia matki zmusił ją do rezygnacji z możliwości podjęcia pracy, co wypełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] nr [...].
Wnioskiem z dnia [...] r. D. S. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką E. S. legitymującą się orzeczeniem z dnia [...] r. o znacznym stopniu niepełnosprawności do [...] r. z ustalonym stopniem niepełnosprawności od dnia [...] r.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej działający z upoważnienia Burmistrza Miasta na podstawie art. 3 pkt 22, art. 16 a ust. 1, 2, 3, 4 pkt 2, art. 24 ust. 1, 2, art. 25 ust. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139 poz. 992 ze zm.), § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne odmówił przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego D. S. w związku ze sprawowaniem opieki nad matką E. S. od [...] r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że D. S. od
[..] r. do [...] r. pozostawała w stosunku pracy w Wojskowej Komendzie Uzupełnień. Umowa o pracę została rozwiązana z upływem czasu, na który została zawarta. Zainteresowana od [...] r. była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdzie pobierała zasiłek dla bezrobotnych do [...] r., natomiast z dniem [...] r. na własny wniosek wyrejestrowała się z PUP i wystąpiła
z wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Organ II instancji z dnia [...] r. uchylił decyzję organu I instancji i przyznał D. S. świadczenie pielęgnacyjne
w związku ze sprawowaniem opieki nad matką na okres od [...] r. do
[...] r.
Następnie organ powołując się na treść art. 16a ust. 1 ustawy
o świadczeniach rodzinnych, podkreślił, że z przepisu tego wynika, iż prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli osoby zrezygnowały z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą opieki. Oznacza to, że osoba, która zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ma prawo otrzymywać specjalny zasiłek opiekuńczy, jeżeli obciążona jest obowiązkiem alimentacyjnym.
W ocenie organu kluczową przesłanką stanowiącą odmowę przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest fakt, iż D. S. nie zrezygnowała
z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką.
Z dokumentów sprawy wynika, że E. S. posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności od [...] r., natomiast D. S. w tym czasie była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto rozwiązanie umowy o pracę w Wojskowej Komendzie Uzupełnień nastąpiło w związku z upływem czasu na jaki została zawarta umowa. W tym miejscu organ przytoczył definicję "zatrudnienia" z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Reasumując, organ uznał, że brak jest podstaw do przyznania D.S. wnioskowanego zasiłku.
D. S. odwołała się od powyższej decyzji, gdyż jej zdaniem decyzja ta jest krzywdząca i niezasadna. Odwołująca się wskazała w uzasadnieniu,
że pogarszający się stan zdrowia mamy pod [...] r. postawił ją przed koniecznością zrezygnowania z możliwości dalszej pracy na rzecz opieki nad schorowaną matką. Pogodzenie faktycznie sprawowanej opieki z pracą zarobkową było niemożliwe. Ponieważ zapewnienie koniecznej opieki matce było priorytetem, zrezygnowała ze starania się o przedłużenie umowy o pracę lub o inne zatrudnienie. Skoro nie mogła podjąć żadnej pracy z uwagi na konieczność opieki nad matką to skorzystała ze statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku od [..] r. do [...]r. W dniu [...] r. wiedząc, że nie będzie mogła skorzystać z jakiejkolwiek oferty pracy, dokonała wyboru i złożyła wniosek do PUP o wyrejestrowanie, a opłaty za ubezpieczenie zdrowotne po załatwieniu wszystkich formalności w ZUS przejął mąż. Odwołująca się wyjaśniła również, że w tym okresie nawet nie wiedziała, iż może się starać się
o zasiłek opiekuńczy w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad mamą. Taką informację uzyskała na komisji lekarskiej w dniu [...] r. Decyzja o stopniu niepełnosprawności została wystawiona w dniu [...] r. i wtedy dopiero mogła rozpocząć jakiekolwiek starania o zasiłek opiekuńczy w związku
z opieką nad mamą. Nadto skarżąca podkreśliła, że zdaje sobie sprawę z tego,
że otrzymanie specjalnego zasiłku opiekuńczego między innymi zostało obwarowane faktyczną rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ale przecież nikt nie jest w stanie przewidzieć z jaką sytuacją przyjdzie mu się zmierzyć. Konieczność i obowiązek sprawowania stałej opieki nad chorą i niepełnosprawną matką wystąpił pod koniec [...] r. i sytuacja ta pozbawiła ją możliwości starania się o dalsze przedłużenie zatrudnienia. Ponadto skarżąca uważa, że w jej przypadku występuje wyraźny i bezpośredni związek czasowy i przyczynowy między rezygnacją z możliwości zatrudnienia, a podjęciem opieki nad mamą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. S., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS .
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że orzekając o przyznaniu świadczenia obok kryterium dochodowego, w następnej kolejności, należy brać pod uwagę przesłankę wynikającą z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazującą na konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zatem jedynie rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej stanowić może podstawę przyznania D. S. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jak wynika z akt ostatnie zatrudnienie strony przypada na okres od [...] r.
do [...] r., a stosunek pracy zawarty na okres zastępstwa ustał z powodu upływu czasu, na który został zawarty - art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy.
Od [..] r. do [...] r. odwołująca się była zarejestrowana w PUP jako bezrobotna. Obecnie nie figuruje w rejestrze. Od [..] r. D S. miała ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką, które to świadczenie wygasło z dniem [...] r. z mocy prawa. Instytucja specjalnego zasiłku opiekuńczego weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 roku. Uregulowana jest w art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Definicja zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej znajduje się wart.3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z nią przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową rozumieć należy wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zdaniem organu, w niniejszej sprawie należało ocenić, czy odwołująca się faktycznie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, która legitymuje się stosownym orzeczeniem
o niepełnosprawności. Jak wynika z akt strona nie zrezygnowała z pracy. Umowa
o pracę została rozwiązana z upływem czasu na jaki została zawarta z dniem
[...] r. Natomiast orzeczenie o stopniu niepełnosprawności matki zapadło w grudniu [...] r. Organ podkreślił, że forma rezygnacji z zatrudnienia, jak też fakt nie podejmowania pracy dla otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego nie miał istotnego znaczenia. Inaczej rzecz się ma w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego. Pomocny w rozstrzygnięciu wątpliwości dotyczących tego, czym jest rezygnacja z zatrudnienia, może być wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
w Warszawie 17 maja 2010 r. z którego wynika, że między zakończeniem zatrudnienia, a koniecznością opieki istniał związek przyczynowy, polegający na tym, iż bez konieczności sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki zainteresowana świadczeniami opiekuńczymi osoba nie zrzekłaby się zatrudnienia. Musi być jednoznaczne i nie budzące wątpliwości, że rezygnacja z pracy nie była spowodowana inną sytuacją np. wygaśnięciem umowy lub redukcją zatrudnienia.
Kolegium oceniło, że w przedmiotowej sprawie brak jest tego związku przyczynowego pomiędzy zakończeniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki.
D.S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o jej uchylenie.
Zdaniem skarżącej, spełnia ona przesłanki określone w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad chorą matką E. S., co zostało stwierdzone w decyzji Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. Kluczowa przesłanka stanowiąca odmowę przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego odnosi się do roku [...] . Natomiast wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy złożyła [...] r. będąc już od pół roku bezrobotną. Właśnie pogarszający się stan zdrowia mamy spowodował, że była zmuszona do rezygnacji z poszukiwania pracy i rezygnacji z ewentualnego jej podjęcia, czym wypełnia wymóg art.16a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje :
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przedmiotem kontroli Sądu, na skutek skargi D. S., stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego , którą odmówiono skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.), zwaną dalej - "ustawą". Przepis ten został wprowadzony do ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) i zaczął obowiązywać w porządku prawnym od dnia 1 stycznia 2013 r. Na mocy tego przepisu do systemu świadczeń rodzinnych została wprowadzona nowa instytucja z zakresu świadczeń rodzinnych tzw. specjalny zasiłek opiekuńczy. Zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy
z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788
i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje zatem w sytuacji wypełnienia wszystkich przesłanek określonych ww. przepisem oraz gdy łączny dochód rodziny sprawującej opiekę oraz rodziny wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Jednocześnie w art. 16 ust. 8 ustawy, ustawodawca wymienił enumeratywnie przypadki w odniesieniu do których specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje.
Jednym z warunków uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest wymóg rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, i w zasadzie wyłącznie ta kwestia była istotą sporu w rozpoznawanej sprawie.
Zdaniem organów obu instancji, skarżąca faktycznie nie zrezygnowała
z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, gdyż umowa o pracę została w jej przypadku rozwiązana z upływem czasu na jaki została zawarta tj. z dniem [..] r., natomiast orzeczenie o niepełnosprawności z ustalonym znacznym stopniem od dnia [...]r. zapadło w dniu
[...] r. Poza tym skarżąca od [...] r. do [..] r. była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna. Powyższe okoliczności wskazują na brak związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad matką, a którego istnienie jest warunkiem przyznania prawa do zasiłku specjalnego opiekuńczego z art. 16 a ustawy.
W opinii skarżącej spełnia ona przesłanki wymienione w art. 16a ust. 1 ustawy, ponieważ rezygnując ze statusu osoby bezrobotnej zrezygnowała
z możliwości starania się o zatrudnienie w związku z koniecznością opieki nad matką.
Zdaniem Sądu, w świetle ustalonych okoliczności sprawy, należało przyjąć, że skarżąca, będąc zdolną i gotową do podjęcia pracy, o czym świadczy (między innymi) fakt zarejestrowania się jako osoba bezrobotna, a więc gotowa na przyjęcie oferty pracy, rezygnując następnie z tego statusu wobec konieczności opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, zrezygnowała tym samym
z zatrudnienia, o którym mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca wskazała wyraźnie, że pogarszający się stan zdrowia matki i konieczność opieki nad nią spowodował podjęcie decyzji o rezygnacji z aktywności zawodowej i w konsekwencji z poszukiwania pracy.
Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że istotą specjalnego zasiłku opiekuńczego, podobnie jak wcześniejszego świadczenia pielęgnacyjnego, jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sprawowanie takowej opieki powinno być zatem wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia, rezygnacja zaś
z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2007 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 1411/06). Przywołać w tym miejscu należy definicję osoby bezrobotnej zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy
z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U.
z 2013 r. poz. 674), zgodnie z którą osobą posiadającą taki status jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Zatem osoba taka w sytuacji powstania konieczności sprawowania opieki na niepełnosprawnym członkiem rodziny rezygnuje z gotowości do pracy, a zatem również z potencjalnej pracy, którą mogłaby wykonywać w sytuacji zaproponowania jej zatrudnienia przez organ zatrudnienia jeżeli dysponuje on ofertami pracy. Ta potencjalna możliwość zatrudnienia nie jest tożsama z trwającym zatrudnieniem, z którego, w myśl art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba ubiegająca się o specjalny zasiłek opiekuńczy musiałaby zrezygnować. Niemniej nie można jednak uznać a priori,
iż w przypadku osoby bezrobotnej nie jest spełniona przesłanka rezygnacji
z zatrudnienia o jakiej mowa w powołanym przepisie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym w sprawach dotyczącym świadczenia pielęgnacyjnego utrwalił się pogląd, iż nie każda rezygnacja
i niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko takie, której celem jest sprawowanie opieki. Zarówno rezygnacja jak
i niepodejmowanie zatrudnienia musi być zatem wyłącznie spowodowane koniecznością sprawowania opieki, nie zaś przyczynami leżącymi po stronie osoby, która tę opiekę ma sprawować. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym ugruntowane było stanowisko dopuszczające możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie bezrobotnej, jeśli oczywiście zachodził wyraźny i bezpośredni związek czasowy między rezygnacją z podjęcia zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą najbliższą (zob. wyroki NSA z dnia
24 października 2008 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 1758/07 i z dnia 7 lipca
2011 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 437/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca w przepisie art.16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wiąże okoliczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z faktem konieczności sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem
o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie wprowadzając pojęcia "aktualnej", czy też "obecnej" rezygnacji z zatrudnienia. a pośrednictwem urzędu pracy.
Ponadto ustawodawca, wśród wskazanych w art. 16a ust. 8 ustawy negatywnych przesłanek uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie wymienił jako takiej statusu bezrobotnego osoby ubiegającej się o przedmiotowy zasiłek.
Tak więc, w ocenie Sądu, o ile fakt rozwiązania ze skarżącą umowy o pracę
z upływem czasu na jaki była zawarta tj. z dniem [...] r., czyli przed ustaleniem niepełnosprawności o znacznym stopniu osoby wymagającej opieki (orzeczenie z dnia [...] r.) nie miał w zasadzie znaczenia dla oceny wystąpienia po stronie skarżącej przesłanki rezygnacji z zatrudnienia z art.16a ust. 1 ustawy, to jednak okoliczność wyrejestrowania się przez skarżącą z urzędu pracy w dacie [...] r., w świetle jej argumentów, wskazuje na istnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (możliwości uzyskania pracy) a koniecznością stałej opieki nad chorą matką.
Oczywistym jest, że skarżąca jako córka jest osobą zobowiązaną do alimentacji na rzecz swojej matki legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności niepełnosprawną, w wieku [...] lat, wymagającej stałej opieki, której sprawowanie nie da się pogodzić z jakąkolwiek pracą zawodową.
W ocenie Sądu, nie zasługuje na akceptację, dokonana przez organy. wykładnia art. 16a ust. 1 ustawy, polegająca na przyjęciu literalnego brzmienia tego przepisu w zakresie wymogu faktycznej rezygnacji z wykonywanej aktualnie pracy.
Należy podkreślić, że byłoby fikcją wymaganie od skarżącej, aby po dacie, kiedy matka stała się osobą niepełnosprawną wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, podjęła pracę, a następnie z niej zrezygnowała, aby ową opiekę sprawować i tym sposobem skutecznie uzyskać prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Rozpoznając zatem ponownie przedmiotową sprawę organy winny kierować się przedstawioną powyżej wykładnią przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i ponownie dokonać oceny stanu faktycznego według wskazań zawartych w niniejszym wyroku oraz zbadać czy strona skarżąca spełnia pozostałe przesłanki wynikające z art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Burmistrza uznając, iż wydane zostały
z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło