II SAB/Sz 53/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-09-12
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komendant Policji dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia zapisu z wideorejestratora, gdy część materiału została przekazana do postępowania wyjaśniającego, a część dotyczyła kierowców ukaranych mandatami karnymi?Ratio decidendi
Komendant Policji dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia zapisu z wideorejestratora, ponieważ nie wykazał, czy postępowania wyjaśniające w sprawie ujawnionych wykroczeń zostały zakończone, ani czy złożono wniosek o ukaranie. Ponadto, odmowa udostępnienia zapisu dotyczącego kierowców ukaranych mandatami karnymi była niezasadna, gdyż postępowanie mandatowe jest zakończone z chwilą uprawomocnienia się mandatu, a udostępnienie informacji publicznej z zakończonego postępowania jest dopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Komendanta Policji w przedmiocie udostępnienia zapisu z wideorejestratora. Organ udostępnił część nagrania, a w pozostałym zakresie odmówił, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Skarżący podniósł, że organ nie wykazał, czy postępowania wykroczeniowe zostały wszczęte i zakończone. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, argumentując, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia (nie złożył ponaglenia) oraz że zastosowanie mają przepisy k.p.o.w. i k.p.k.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził bezczynność Komendanta Policji w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 29 kwietnia 2019 r. pkt 1, zobowiązał Komendanta Policji do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Komendanta Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Komendanta Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Komendant Policji dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania pkt.1 wniosku skarżącego z dnia 29 kwietnia 2019 r., II. zobowiązuje Komendanta Policji do rozpoznania pkt.1 wniosku skarżącego z dnia 29 kwietnia 2019 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącego A. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A. P., dalej jako "skarżący", wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji
w S., dalej jako "organ", w przedmiocie nierozpoznania jego wniosku
o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wyjaśnił, że wnioskiem z dnia
29 kwietnia 2019 r. zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej
w następującym zakresie:
1. Zapis z wideorejestratora zabudowanego w pojeździe [...] nr rej. [...]
z dnia 28 kwietnia 2019 roku od godziny 12.00 do godziny 14.00.
2. Świadectwo Legalizacji (pierwotnej lub ponownej) wideorejestratora jak w pkt 1.
3. Karta pracy urządzenia pomiarowego wideorejestratora jak w pkt 1 za okres
od 25 kwietnia 2019 roku do dnia 29 kwietnia 2019 roku.
4. Karta przebiegu pojazdu [...] od 25 kwietnia 2019 roku
do 29 kwietnia 2019 roku.
Skarżący wskazał, że organ, pismem z dnia 13 maja 2019 r., udzielił informacji
w zakresie pkt 2 - 4 wniosku, natomiast w zakresie pkt 1 udostępnił dwa wycinki:
1) od godz. 12:02:57- 12:03:04 (5 sek. nagrania) oraz 2) od godz. 12:02:49-12:02:56
(7 sek. nagrania). W pozostałym zakresie odmówił udostępnienia informacji uznając,
w związku z ujawnionymi wykroczeniami, że dostęp do tych informacji regulują przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia tj. art. 54 § 2 w powiązaniu z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skarżący podniósł, że co do zasady nie kwestionuje tego, że tryb udostępnienia niektórych informacji mogą określać przepisy odrębne, w tym Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia w związku z art. 156 Kodeksu postępowania karnego. Aby jednak taka sytuacja miała miejsce musi zostać wszczęte postępowania wykroczeniowe.
Skarżący zauważył, że w badanej sprawie organ nie wyjaśnił czy takie postępowania zostały wszczęte i zakończone. Z wiedzy skarżącego wynika,
że w ujawnionych wykroczeniach kierujący przyjęli mandaty karne, a więc o żadnych postępowaniach nie było mowy. W każdym razie, zdaniem skarżącego, organ powinien w przekonujący sposób wyjaśnić, w jakich momentach nagrania doszło do ujawnienia wykroczeń i czy doszło do odmowy przyjęcia mandatu, tymczasem w piśmie organu brak argumentacji na tę okoliczność, co oznacza, że organ pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie
– z ostrożności procesowej, oddalenie.
Organ w pierwszej kolejności podniósł, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, to jest nie wniósł ponaglenia. W tej sytuacji, zdaniem organu, skarga
w niniejszej sprawie, jako wniesiona przedwcześnie winna podlegać odrzuceniu.
Odnosząc się do meritum skargi, organ wyjaśnił, że zapisy z wideorejestratora, o które wnosił skarżący, obejmowały w zdecydowanej większości zapisy z pomiarów prędkości oraz kontroli w związku z ujawnionymi wykroczeniami. Tym samym zastosowanie w badanej sprawie znajdują przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2019 r. poz. 1120 – j.t.), dalej jako "k.p.o.w.", a w szczególności art. 54 § 2 tej ustawy w odniesieniu do spraw, w których toczą się czynności wyjaśniające, czy też na późniejszym etapie art. 156 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987 – j.t.), dalej jako ‘k.p.k.", w związku z art. 38 § 1 k.p.o.w.
Końcowo organ wskazał następnie, że zapisy z wideorejestratora obejmują:
- godz. 12.03 - 12:08 - zapis przekazany do Wydziału Skarg i Wniosków [...]
w S. oraz KP S. - D. w związku z ujawnionym wykroczeniem (czynności wyjaśniające w toku);
- godz. 12:08 - 12:27 - kontrola drogowa, kierujący pojazdem marki [...] ukarany mandatem karnym;
- godz. 12:27 - 12:38 - zapis przekazany do Wydziału Skarg i Wniosków KMP
w S. oraz KP S. - D. w związku z ujawnionym wykroczeniem (czynności wyjaśniające w toku);
- godz. 12:38 - 12:54 - kontrola drogowa, kierujący pojazdem marki [...] ukarany mandatem karnym;
- godz. 12:54-13:11- przerwa w rejestracji w związku z przerwą w służbie,
- godz. 13:11 - 13:24 - zapis przekazany do Wydziału Skarg i Wniosków KMP
w S. oraz KP S. - D. w związku z ujawnionym wykroczeniem (czynności wyjaśniające w toku).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.
Wyjaśnienia również wymaga, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca
2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 – j.t. ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W związku z wnioskiem organu o odrzucenie skargi z powodu niezłożenia przez skarżącego ponaglenia przed wystąpieniem ze skargą, sąd w pierwszej kolejności rozpozna ten wniosek, jako najdalej idący.
Wyjaśnienia zatem wymaga, że udzielenie informacji publicznej ma charakter czynności materialno-technicznej, co wynika z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 – j.t. ze zm.), dalej jako "u.d.i.p.", a możliwość wniesienia skargi na bezczynność w zakresie realizacji powyższego obowiązku wynika z art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 4 p.p.s.a. Ugruntowane od lat orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie wskazuje, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się, poza wyjątkami wyraźnie wskazanymi w u.d.i.p., w trybie unormowanym w k.p.a. Skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być więc poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej tego typu środków zaskarżenia nie przewiduje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2830/18, dostępny w CBOSA, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych względów wniosek o odrzucenie skargi nie mógł zostać uwzględniony.
Przechodząc zatem do merytorycznej oceny zasadności skargi należy się zatem odwołać do przepisów regulujących dostęp do informacji publicznej.
W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach
i w trybie w niej określonych. Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem, że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium", o czym stanowi art. 1 ust. 2 przywołanej ustawy.
Na podstawie art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Z kolei art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. precyzuje zakres informacji podlegających udostępnieniu, przy czym wyliczenie w nim zawarte ma charakter katalogu otwartego, o czym przesądza użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności". Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
W przypadku złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej podmiot zobowiązany, po rozpatrzeniu wniosku winien niezwłocznie – nie dłużej niż w terminie 14 dni, udostępnić żądane informacje bądź odmówić ich udzielenia wraz z pisemnym uzasadnieniem, ewentualnie – w przypadku stwierdzenia, że nie stanowią one informacji publicznej – poinformować o tym wnioskodawcę. Udzielenie informacji publicznej następuje w drodze czynności materialno-technicznej, natomiast odmowa udzielenia informacji publicznej przez organ administracji publicznej, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.i.d.p., następuje w drodze decyzji.
W badanej sprawie organ udzielił skarżącemu wyczerpujących informacji
w odniesieniu do punktów 2 – 4 wniosku z dnia 29 kwietnia 2019 r., natomiast wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 1 – nagrania z wideorejestratora rozpoznał w ten sposób, że udostępnił skarżącemu dwa fragmenty nagrania, odmawiając udostępnienia informacji w pozostałym zakresie z tego względu, że zasady i tryb dostępu do tych informacji regulują przepisy odrębne. Jednocześnie organ w odpowiedzi na skargę wyszczególnił kolejne, nieudostępnione skarżącemu fragmenty nagrania, wskazując, że w odniesieniu do kierowców znajdujących się na nagraniu pojazdów toczą się postępowania wyjaśniające, co uzasadniało wyłączenie tych fragmentów nagrań z udostępnionej skarżącemu informacji, bowiem tryb dostępu do informacji objętych postępowaniami regulują przepisy k.p.o.w. i – na późniejszym etapie – k.p.k.
Dokonując materialno-prawnej oceny stanowiska organu wyjaśnić należy na wstępie, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zapisy
z wideorejestratora stanowią informację publiczną (por. wyroki WSA w Szczecinie
z dnia 07.06.2017 r., sygn. akt II SAB/Sz 36/17, z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt
II SA/Sz 12/19, WSA we Wrocławiu z dnia 18.07.2018 r., sygn. akt IV SAB/Wr 79/18
i WSA w Lublinie z dnia 19.02.2019 r., sygn. akt II SA/Lu 956/18).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela, nie ulega, bowiem wątpliwości, że dane te są pozyskiwane w sposób zorganizowany, określony przepisami i stanowią informację o sposobie działania władzy państwowej, zatem jako takie podlegają społecznej kontroli, o której mowa w u.d.i.p. W tym miejscu wyjaśnić należy, że tryb i sposób gromadzenia i przechowywania opisanych wyżej informacji regulują przepisy Zarządzenia Nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 22 września 2017 r. w sprawie pełnienia służby na drogach (Dz. Urz. KGP z 2017 r. poz. 64), dalej jako "zarządzenie", zmienionego Zarządzeniem Nr 59 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 lipca 2019 r. (Dz. Urz. KGP z 2019 r. poz. 95).
Zgodnie z § 21 ust. 1 zarządzenia, policjant, pełniąc służbę z wykorzystaniem pojazdu Policji wyposażonego w wideorejestrator, jest obowiązany do rejestrowania obrazu i dźwięku, w sposób zapewniający możliwość odtworzenia zachowań uczestników ruchu drogowego od momentu wyjazdu z jednostki organizacyjnej Policji do powrotu do tej jednostki. Stosownie do § 21 ust. 2 rozporządzenia, przerwa
w rejestracji zachowań uczestników ruchu drogowego jest dopuszczalna w razie:
1) przerwy w służbie;
2) wymiany nośnika informacji;
3) braku zasadności lub możliwości rejestracji czynności służbowych na miejscu zdarzenia drogowego albo podczas kierowania ruchem drogowym;
4) realizacji zadań związanych z pilotowaniem pojazdu, w tym z eskortą policyjną;
5) korzystania z pojazdu Policji podczas wykonywania czynności innych niż służba na drodze;
6) zmiany złączy sygnałowych przyrządu kontrolno-pomiarowego do pomiaru prędkości.
W myśl § 24 ust. 1 rozporządzenia, dowódca patrolu lub policjant pełniący służbę w patrolu jednoosobowym, po zakończeniu służby:
1) sporządza informację dotyczącą wykorzystania pojazdu Policji wyposażonego
w wideorejestrator, na formularzu, którego wzór określa załącznik nr 2 do zarządzenia;
2) przekazuje kierownikowi komórki organizacyjnej Policji właściwej do spraw ruchu drogowego lub wyznaczonemu przez niego policjantowi informację, czy materiał zarejestrowany przez wideorejestrator:
a) stanowi lub może stanowić dowód w postępowaniu,
b) może być przydatny do celów profilaktycznych lub szkoleniowych.
Z przywołanej powyżej regulacji szczególnej wynika zatem, że wideorejestratory są używane do nagrywania zachowań wszystkich uczestników ruchu drogowego znajdujących się w ich zasięgu i dokumentują nie tylko negatywne zachowania kierowców i pieszych, które mogą stanowić wykroczenia lub przestępstwa, ale rejestrują także zwykły ruch drogowy i zachowania jego uczestników nienoszące znamion ani wykroczenia, ani przestępstwa.
Z przytoczonego wyżej § 24 ust. 1 wynika, że materiał uzyskany
z wideorejestratora może być wykorzystany dwojako – albo jako dowód
w postępowaniu (karnym bądź wykroczeniowym), albo jako materiał poglądowy – do celów profilaktycznych lub szkoleniowych.
Kwalifikacja zarejestrowanego za pomocą wideorejestratora materiału ma istotne znaczenie z punktu widzenia ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zależało bowiem będzie od niej to, czy materiał ten może zostać udostępniony w trybie tej ustawy, czy też zastosowanie znajdą przepisy k.p.o.w. i k.p.k. Kluczowym jest zatem moment, w którym zapis zostanie uznany za niezbędny jako dowód w prowadzonym postępowaniu.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 54 § 1 k.p.o.w. w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz zebrania danych niezbędnych do sporządzenia takiego wniosku, Policja z urzędu przeprowadza czynności wyjaśniające. Czynności te w miarę możności należy podjąć w miejscu popełnienia czynu bezpośrednio po jego ujawnieniu. Powinny one być zakończone w ciągu miesiąca od ich podjęcia.
Podstawę do wszczęcia postępowania wykroczeniowego stanowi wniosek
o ukaranie złożony przez organ uprawniony do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego w danej sprawie, a w wypadkach określonych w art. 27 § 1 i 2 także wniosek złożony przez pokrzywdzonego, o czym stanowi art. 57 § 1 k.p.o.w. Zatem z tym momentem, w ocenie sądu, zapis z wideorejestratora staje się dowodem w postępowaniu wykroczeniowym, co oznacza, że sposób jego udostępnienia regulują przepisy art. 38 § 1 k.p.o.w. w związku z art. 156 § 1-6 k.p.k.
Jeżeli postępowanie nie zostanie wszczęte, zastosowanie znajduje przywoływany przez organ art. 54 § 2 k.p.o.w., który stanowi, że jeżeli czynności wyjaśniające nie dostarczyły podstaw do wniesienia wniosku o ukaranie, zawiadamia się o tym ujawnionych pokrzywdzonych oraz osobę, o której mowa w art. 56a, wskazując przyczynę niewniesienia wniosku o ukaranie. Zawiadamiając pokrzywdzonego, poucza się go także o prawie, o którym mowa w art. 27 § 2, oraz
o możliwości zaznajomienia się z materiałem dowodowym uzyskanym w toku czynności wyjaśniających oraz sporządzania odpisów i kopii. Na wniosek pokrzywdzonego lub jego pełnomocnika wydaje się odpłatnie kopie i uwierzytelnione odpisy tych materiałów; do odpłatności za wydawanie kopii i uwierzytelnionych odpisów stosuje się odpowiednio przepisy wydane na podstawie art. 156 § 6 Kodeksu postępowania karnego.
Ta ostatnia regulacja, w zestawieniu z § 24 ust. 1 zarządzenia przesądza, zdaniem sądu, o tym, że udostępnienie zapisu z wideorejestratora w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej może nastąpić dopiero wówczas, gdy definitywnie stwierdzone zostanie, że materiał ten nie stanowi dowodu w postępowaniu wykroczeniowym, inaczej mówiąc, gdy nie zostanie złożony wniosek o ukaranie ani przez uprawniony organ, ani przez pokrzywdzonego.
Przyjęcie odmiennej interpretacji, czyniłoby uregulowanie zawarte w art. 54 § 2 k.p.o.w. bezprzedmiotowym. Skoro bowiem ustawodawca przewidział odrębny tryb udostępnienia materiałów z postępowania wyjaśniającego, dostrzegając potrzebę zagwarantowania pokrzywdzonemu wykroczeniem możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, a z chwilą złożenia wniosku o ukaranie następuje wszczęcie postępowania, to w ocenie sądu, ten etap – czynności wyjaśniających, również należy potraktować jako wyłączony spod stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej na podstawie art. 1 ust. 2, zwłaszcza że ustawodawca przewidział w art. 54 § 2 k.p.o.w. odrębny tryb udostępniania informacji z tego postępowania.
Zatem w sytuacji, gdy jak w badanej sprawie, materiały uzyskane za pomocą wideorejestratora zostały przekazane do właściwej komórki celem przeprowadzenia czynności wyjaśniających, zasadną była odmowa udostępnienia tych materiałów
z jednoczesnym wskazaniem, że dostęp do nich regulują przepisy odrębne, pod warunkiem wszakże, że w dacie udzielenia skarżącemu odpowiedzi czynności te były nadal prowadzone, bądź zostały zakończone skierowaniem wniosku o ukaranie.
Samo przekazanie do postępowania wyjaśniającego nie stanowi bowiem,
w świetle powyższych rozważań wystarczającej podstawy do odmowy udostępnienia informacji z powołaniem na art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Koniecznym jest jednoczesne wskazanie, że w dacie rozpatrywania wniosku o udostępnienie informacji czynności te pozostają w toku, bądź, że na skutek tych czynności zostało wszczęte postępowanie, to jest nastąpiło złożenie wniosku o ukaranie.
Takich informacji odpowiedź udzielona skarżącemu nie zawiera, co zdaniem sądu oznacza, że organ nie rozpoznał wniosku w tym zakresie prawidłowo.
Odrębnego omówienia wymaga odmowa udostępnienia zapisu obejmującego sytuacje, w których kierowcy zostali ukarani mandatami karnymi. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że postępowanie mandatowe stanowi postępowanie odrębne, uregulowane w Rozdziale 17 k.p.o.w. Zgodnie z art. 97 §1 k.p.o.w., w postępowaniu mandatowym, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, funkcjonariusz uprawniony do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego może ją nałożyć jedynie, gdy: schwytano sprawcę wykroczenia na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia (pkt 1), lub gdy stwierdzi popełnienie wykroczenia, w szczególności za pomocą przyrządu kontrolno-pomiarowego lub urządzenia rejestrującego, a sprawca nie został schwytany na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem, i nie zachodzi wątpliwość co do sprawcy czynu (pkt 3) – w tym także, w razie potrzeby, po przeprowadzeniu w niezbędnym zakresie czynności wyjaśniających, podjętych niezwłocznie po ujawnieniu wykroczenia.
Stosownie do art. 98 § 1 k.p.o.w., w postępowaniu mandatowym można nakładać grzywnę w drodze mandatu karnego:
1) wydawanego ukaranemu po uiszczeniu grzywny bezpośrednio funkcjonariuszowi, który ją nałożył;
2) kredytowanego, wydawanego ukaranemu za potwierdzeniem odbioru;
3) zaocznego.
Mandatem karnym, o którym mowa w § 1 pkt 1, może być nałożona grzywna jedynie wobec osoby czasowo przebywającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub niemającej stałego miejsca zamieszkania albo pobytu. Mandat taki staje się prawomocny z chwilą uiszczenia grzywny funkcjonariuszowi, który ją nałożył, o czym stanowi art. 98 § 2 przywołanej ustawy.
Zgodnie z art. 98 § 3 k.p.o.w., mandatem karnym, o którym mowa w § 1 pkt 2, może być nałożona grzywna jedynie wobec osoby innej niż wymieniona w § 2 albo mającej miejsce stałego zamieszkania lub pobytu na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Mandat powinien zawierać pouczenie o obowiązku uiszczenia grzywny w terminie 7 dni od daty przyjęcia mandatu oraz o skutkach nieuiszczenia grzywny w terminie. Staje się on prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego.
W świetle powyższych przepisów postępowanie mandatowe w przypadku uczestników ruchu drogowego, co do których popełnienie wykroczenia zostało zarejestrowane za pomocą wideorejestratora i którzy zostali zatrzymani do kontroli drogowej i ukarani mandatami karnymi, postępowanie zakończyło się z chwilą, gdy mandat stał się prawomocny, a więc z chwilą uiszczenia grzywny funkcjonariuszowi, który ją nałożył, w przypadku, o którym mowa w art. 98 § 2, bądź z chwilą pokwitowania jego odbioru, w przypadku, o którym mowa w art. 98 § 3 k.p.o.w. Nie ma zatem racji organ twierdząc, że również w przypadku tych postępowań ma zastosowanie art. 54 § 2 k.p.o.w., bowiem przepis ten dotyczy wyłącznie tych sytuacji, w których przeprowadzone czynności wyjaśniające nie dostarczyły podstaw do wniesienia wniosku o ukaranie, nie dotyczy natomiast sytuacji, w której sprawca wykroczenia został ukarany prawomocnym mandatem i tym samym postępowanie w stosunku do niego zostało zakończone.
Istnienie szczególnych regulacji dotyczących udostępnienia informacji
z – najogólniej rzecz ujmując, postępowania w sprawach o wykroczenia, nie wyklucza możliwości udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej pojedynczych dokumentów, czy też nośników zawierających informację, którą można sklasyfikować jako publiczną. O ile nie budzi, zdaniem sądu, wątpliwości, że dokumenty z akt toczących się postępowań na zasadach określonych w tej ustawie nie mogą być udostępniane, o tyle w przypadku zakończonych postępowań orzecznictwo sądów administracyjnych dopuszcza taką możliwość w przypadku, gdy żądany dokument lub nośnik zawiera informację publiczną. W takich przypadkach uznaje się, że udzielenie informacji publicznej z akt zakończonego postępowania w postaci pojedynczego, precyzyjnie określonego dokumentu, czy nośnika jest dopuszczalne przy zastosowaniu przepisów u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 14.02.2014 r., sygn. akt I OSK 2662/12).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić należy,
że w ocenie sądu, skoro postępowanie mandatowe w stosunku do widniejących na nagraniu kierowców zostało prawomocnie zakończone, to udostępnienie zapisu wideorejestratora, jako informacji publicznej w tym zakresie jest dopuszczalne.
Rzeczą organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej będzie
w takim przypadku rozważenie, czy żądany dokument/nośnik zawiera informację publiczną i odpowiadająca przepisom u.d.i.p. reakcja. Przy czym podkreślenia wymaga, że udostępnienie informacji publicznej z zakończonego postępowania podlega również reżimowi art. 5 ust. 2 u.d.i.p., co oznacza, że obowiązkiem organu będzie również podjęcie odpowiednich działań zmierzających do ochrony prywatności osób, które zostały ukarane mandatami karnymi, przy uwzględnieniu technicznych możliwości anonimizacji informacji w tym zakresie.
W związku z opisanymi wyżej nieprawidłowościami w rozpoznaniu wniosku skarżącego w zakresie udostępnienia zapisu z wideorejestratora, sąd uznał zarzut bezczynności organu za uzasadniony.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem
w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności, w tym wypadku nie rozpoznał w sposób zgodny z przepisami prawa wniosku o udzielenie informacji publicznej. Wskazać przy tym należy, że pod pojęciem bezczynności należy rozumieć zarówno takie sytuacje, gdy organ w ogóle nie podjął aktywności w celu rozpoznania wniosku, rozpoznał go jedynie częściowo, jak również sytuacje, w której aktywność ta została podjęta, ale przyjęła niewłaściwą formę, np. organ dokonał nieprawidłowej klasyfikacji żądanych informacji i udzielił odpowiedzi pismem, zamiast wydać decyzję, czy – tak jak w badanej sprawie, udzielił co prawda odpowiedzi, ale przyjął wadliwe założenie, że art. 54 § 2 k.p.o.w. znajduje zastosowanie również w postępowaniu mandatowym. Udzielona odpowiedź nie zawiera również informacji o tym, czy w sprawach, w których podjęto czynności wyjaśniające zostały one zakończone i w jaki sposób, co definitywnie przesądziłoby o tym, czy do udostępnienia zapisu z wideorejestratora w tym zakresie mają zastosowanie przepisy u.d.i.p., czy też regulacja szczególna, zawarta w art. 54 § 2 k.p.o.w.
Z opisanych wyżej względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w zakresie punktu 1, przy czym organ zobowiązany będzie uwzględnić poczynione przez sąd uwagi i wykładnię prawa.
Jednocześnie rzeczą sądu, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., było stwierdzenie, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie sądu analiza wniosku i udzielonej przez organ odpowiedzi prowadzi do przekonania, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego. W ocenie sądu trudności z prawidłowym rozpoznaniem wniosku wynikały bowiem nie ze złej woli organu, ale dokonanej wadliwej interpretacji przepisów. Zdaniem sądu nie sposób zakwalifikować takiego działania organu jako rażącego naruszenia obowiązków
w zakresie udostępniania informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje oparcie w art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło