II SO/Sz 11/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o wymierzenie grzywny Inspektor Nadzoru Budowlanego za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy w terminie postanawia: I. wymierzyć Inspektor Nadzoru Budowlanego grzywnę w wysokości [...] zł [...] złotych), II. zasądzić od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 13 listopada 2023 r. M. G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o wymierzenie grzywny Inspektor Nadzoru Budowlanego za nieprzekazanie jego skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że w dniu 18 września 2023 r. złożył osobiście w siedzibie Inspektor Nadzoru Budowlanego skargę na bezczynność tego organu (pismo z 17 września 2023 r.). W dniu 13 listopada 2023 r. skarżący udał się do siedziby Sądu, gdzie dowiedział się, że jego skarga dotąd nie wpłynęła. Wskazał, że od 18 września 2023 r. do 13 listopada 2023 r. minęło 56 dni. Powołując się na art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wnioskodawca wniósł o wymierzenie organowi grzywny. W przypadku uwzględnienia wniosku i rozpoznania sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi, skarżący wniósł o przyznanie sumy pieniężnej. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ w piśmie z 29 listopada 2023 r. poinformował, że nie przekazał ww. skargi na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przez zapomnienie pracownika, z uwagi na dużą ilość spraw będących w toku postępowania. Ponadto nieprzekazanie skargi organ tłumaczył dużą ilością spraw będących w toku postępowania, nieproporcjonalną do składu osobowego organu oraz akcją ogólnokrajową "Bezpieczne Wakacje", nieprzewidzianymi zdarzeniami w terenie, planowanymi i nieplanowanymi kontrolami – wezwaniami inwestorów do przeprowadzenia obowiązkowych kontroli, oddawanych do użytkowania nowych obiektów budowlanych, przeprowadzki organu do nowej siedziby i dostosowania pomieszczeń. Organ wniósł o wzięcie pod uwagę przytoczonych okoliczności i odstąpienie od wymierzenia grzywny. Do odpowiedzi na wniosek organ dołączył oryginał skargi z 17 września 2023 r. oraz akta administracyjne sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. Powołany w tym przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a., określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W oparciu o powyższe przepisy prawa, przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Podnieść także należy, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Ustalenie kwoty grzywny następuje w ramach powierzonej sądowi dyskrecjonalnej władzy. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). Sądu uznał, że w rozpatrywanej sprawie przesłanki umożliwiające wymierzenie grzywny organowi zostały spełnione. M. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę z 17 września 2023 r. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w sprawie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, a następnie skarżący złożył wniosek o wymierzenie temu organowi grzywny. Jednocześnie z akt ww. sprawy wynika, że organ ten faktycznie naruszył przepisy prawa poprzez nieprzekazanie skargi tut. Sądowi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a., termin 30 dni od dnia otrzymania skargi przez organ, wobec wpływu skargi do organu w dniu 18 września 2023 r. (prezentata organu na odpisie skargi, k. 6 akt sądowych), upłynął w dniu 17 października 2023 r. (wtorek). Tymczasem skargę M. G. wraz z aktami administracyjnymi przekazano osobiście dopiero w dniu 29 listopada 2023 r. (dowód, prezentata sądowego biura podawczego, k. 48 akt sądowych). Przekroczenie terminu wyniosło zatem 43 dni. Mając na względzie przywołane okoliczności sprawy, wskazać należy, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Ustalając natomiast wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny wskazujące, że zaniechanie przekazania skargi nie miało znamion celowego, umyślnego naruszenia przepisów. Sąd uwzględnił również okoliczność, że przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny, organ obowiązek wypełnił, a uchybienie terminu nie było znaczne. Dlatego też, Sąd uznał, że grzywną adekwatną w tej sprawie jest kwota 200 zł. Wyjaśnić też trzeba, że przekazanie przez organ skargi przed rozpoznaniem niniejszego wniosku, nie może przesądzać o odstąpieniu od jej wymierzenia, o co organ wnosił w odpowiedzi na skargę. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por.: postanowienia NSA: z 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 278/13; z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13; z 19 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 68/13). Należy wyjaśnić, że rozważenie przyznania sumy pieniężnej w związku z zarzucanym przez skarżącego uchybieniem terminu do merytorycznego rozpoznania jego skargi może nastąpić dopiero na wniosek, ale w ramach rozpoznania co do istoty jego skargi na bezczynność organu, w odrębnym postępowaniu sądowym. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w punkcie II, obejmujących wpis od wniosku w wysokości 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.