II SO/Sz 7/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2018 r. sprawy z wniosku E. J. w przedmiocie wymierzenia Inne grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia: I. wymierzyć Inne grzywnę w wysokości [...] złotych za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy w terminie; II. zasądzić od Inne na rzecz skarżącej E. J. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt II SO[...] U Z A S A D N I E N I E W dniu 4 kwietnia 2018 r. E. J. ( dalej: "Strona" lub "Skarżąca") złożyła w tutejszym Sądzie wniosek o wymierzenie grzywny Inne (dalej: "Organ") na podstawie art 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2016.1764 j.t. ze zm.: dalej "u.d.i.p."), z uwagi na brak przekazania w przewidzianym do tego terminie złożonej przez Stronę skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy dnia 16 lutego 2018 r. Strona wniosła za pośrednictwem Organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na bezczynność i przewlekłość postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez Dyrektora Inne w sprawie z jej wniosku z dnia 30 stycznia 2017 r. dotyczącego wysokości czynszu dzierżawnego gruntów rolnych w postaci części działki nr [...] obręb P., gmina K.. Organ udzielił odpowiedzi na ww. wniosek pismem z dnia 7 lutego 2018 r. przesyłając kopię umowy dzierżawy. W dniu 19 marca 2018 r. organ przesłał do tutejszego Sądu odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy wnosząc o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że skarga złożona została przez Stronę bezpośrednio w siedzibie organu dnia 16 lutego 2018 r., zatem termin do wniesienia skargi w myśl art. 21 u.d.i.p. upływał dnia 5 marca 2018 r. Organ przesłał do Sądu ww. skargę wraz z odpowiedzią organu i aktami sprawy w dniu 19 marca 2018 r. - a zatem z 10-o dniowym uchybieniem terminowi wynikającemu z art. 21 u.d.i.p., co spowodowane było oceną organu, ze zastosowanie w sprawie znajduje art. 54 § 2 P.p.s.a. (przewidujący 30-o dniowy termin do przekazania przez organ skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do wojewódzkiego sądu administracyjnego). Organ wskazał jednocześnie, że alternatywnie składa wniosek o umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., albowiem przed wniesieniem wniosku o wymierzenie grzywny spełnił obowiązki, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Organ wskazał również, że ww. opóźnienie nie naruszyło prawa Strony do rozpatrzenie sprawy bez uzasadnionej zwłoki a tym samym ewentualna grzywna nie spełni funkcji represyjnej. Organ wskazał ponadto, że ewentualnie wymierzona organowi grzywna nie spełni ani funkcji prewencyjnej ani dyscyplinującej, albowiem organ przekazał ww. skargę Strony przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Na podstawie art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2017 r. (M.P. z 2018 r., poz. 187) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2017 r. wyniosło [...] zł . Na podstawie art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis ten znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, bowiem skarga na bezczynność dotyczyła właśnie dostępu do informacji publicznej. Z przedstawionych regulacji prawnych jednoznacznie wynika, że podmiot, za pośrednictwem którego kierowana jest dla sądu administracyjnego skarga w przedmiocie dostępu do informacji publicznej jest bezwzględnie obowiązany przekazać to pismo sądowi wraz z kompletem akt sprawy w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi (art. 21 pkt 1 u.d.i.p.). Sąd podkreśla jednocześnie, że instytucja wymierzenia organowi grzywny w sytuacji braku wywiązania się z nałożonych na niego ustawowych obowiązków w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter dyscyplinujący, restrykcyjny i prewencyjny. Mobilizuje ona bowiem organ do niezwłocznego przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, a jednocześnie stanowi sankcję za niedokonania tych czynności w wymaganym terminie. Zapobiega także naruszeniom tego obowiązku w przyszłości (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1702/17, z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 429/13 oraz z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 72/14 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i wszystkie pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia). Z akt rozpoznawanej sprawy, wynika, że skarga Strony na bezczynność Organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w związku z wnioskiem Strony z dnia 30 stycznia 2017 r. złożona została za pośrednictwem organu w dniu 16 lutego 2018 r., a zatem zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Organ zobligowany był do przekazania Sądowi akt sprawy w terminie do dnia 5 marca 2018 r. Organ wykonał obowiązek dnia 19 marca 2018 r. a zatem z uchybieniem o 10 dni terminowi wskazanemu w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Niedotrzymanie tego terminu przez Organ spowodowało wyczerpanie przesłanek o których mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. w zw. z art 21 pkt 1 u.d.i.p. Wymierzając grzywnę w wysokości [...] zł Sąd wziął pod uwagę wielkość opóźnienia – 10 dni oraz fakt, że skarga wraz z odpowiedzią i aktami sprawy została przekazana do Sądu, a więc odpadła potrzeba odwoływania się do funkcji dyscyplinującej grzywny. Sąd wziął pod uwagę również i to, że powyższe opóźnienie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem za takie, w ocenie Sądu, nie mogły zostać uznane powody wskazane przez Organ, tj. błąd co do przepisów mających zastosowanie w sprawie. Powyższe, w ocenie Sądu, nie pozwala na oddalenie wniosku Skarżącej, o co wnosił Organ, jednocześnie pozwalając, wbrew wnioskowi Skarżącej - na wymierzenie grzywny w jej dolnych granicach. Sąd wskazuje bowiem, że o ile w rozpoznawanej sprawie, nie dojdzie do zaktualizowania funkcji dyscyplinującej wymierzonej grzywny to nadal – wbrew twierdzeniu Organu - aktualne pozostają jej funkcja represyjna i prewencyjna. W rozpoznawanej sprawie wymierzenie Organowi grzywny, służyć ma spełnieniu jej funkcji represyjnej zaś grzywna za przekroczenie terminu wiąże się z funkcją represyjną niezależnie od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta przed posiedzeniem sądu czy też złożeniem wniosku, doręczeniem mu wniosku o wymierzenie grzywny czy też nie. W obu przypadkach spotyka go represja za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie. Różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, zaś w drugim już nie. Dlatego sąd, który wymierza grzywnę, mimo dopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. przed posiedzeniem sądu czy też przed złożeniem przez stronę lub doręczeniem organowi wniosku o wymierzenie grzywny ale z uchybieniem terminu, wymierza ją wyłącznie za uchybienie terminu (por. uchwała NSA z dnia III GPS 3/09 z dnia 3 listopada 2009 r.). Sąd wskazuje bowiem, że przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 P.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem terminu nawet jeżeli przekazanie to nastąpiło przed złożeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Nie zachodzi zatem bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd pragnie podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie, wymierzenie grzywny oprócz funkcji represyjnej, pełnić ma nade wszystko funkcję prewencyjną. Ukaranie organu przez Sąd służyć ma bowiem zapobieganiu analogicznym naruszeniom prawa w przyszłości. Zgodnie z powyższym, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Organu o umorzenie postępowania w rozpoznawanej sprawie. Ponadto Sąd uznał za bezzasadny wniosek Skarżącej, o orzeczenie przez Sąd na podstawie art. 6 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w zw. z art. 154 § 2 P.p.s.a. czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zauważa bowiem, że zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jak stanowi natomiast art. 154 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznawana sprawa prowadzona jest natomiast na podstawie wniosku Skarżącej o wymierzenie grzywny w związku z brakiem wykonania przez organ w terminie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art 21 pkt 1 u.d.i.p. O kosztach, na które składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł, Sąd orzekł na podstawie art 200 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.