I SA/Wa 1135/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Joanna Skiba Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. I SA /Wa 1135/08 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Wojewoda [...] nie uwzględnił wniosku E. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmawiającej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, że w/w decyzja o odmowie przyznania odszkodowania została doręczona E. K. w dniu 13 kwietnia 2004 r., o czym dowodzi pokwitowanie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji. Termin do wniesienia odwołania w tej sprawie upłynął zatem w dniu 27 kwietnia 2004 r. Odwołanie natomiast zostało przez stronę wniesione w dniu 30 kwietnia 2004r. (data stempla pocztowego)a więc po upływie wyżej określonego terminu. Pismem z dnia 10 marca 2005 r. E. K. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z uwagi na chorobę. W tych warunkach, Wojewoda stwierdził, że ponieważ - stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, to przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu było w tej sprawie niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.). Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosła E. K. Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzuciła organowi naruszenie: art. 9 k.p.a. – poprzez nie poinformowanie jej o trybie i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu; art. 77 § 1 oraz art. 3 k.p.a. – poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy nie zostały przeprowadzone i zgromadzone dowody, które przemawiałyby jednoznacznie za oddaleniem wniosku; a także art. 124 § 2 k.p.a. polegające na sprzeczności petitum zaskarżonego postanowienia z jego uzasadnieniem i niewyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono zwłaszcza, że gdy skarżąca, będąca osobą starszą, nieporadną i nieorientującą się w procedurze administracyjnej, po upływie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania stawiła się w Urzędzie Wojewódzkim oświadczono jej, iż spóźniła się z wniesieniem w/w środka odwoławczego. Nikt jednak nie pouczył jej o możliwości wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca podnosiła też, że organ nie odniósł się do treści jej pisma z dnia 1 marca 2007 r., w którym wyjaśniła przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Twierdziła, że w piśmie tym domagała się, aby pismo jej z dnia 30 kwietnia 2004 r. zostało uznane za wniosek o przywrócenie terminu, do czego również Wojewoda się nie ustosunkował. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Kwestia związana z odwołaniem E. K. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmawiającej przyznania jej odszkodowania za nieruchomość była już dwukrotnie przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten, w związku z tym, dokonał pewnych ustaleń, wiążących obecnie zarówno organ jak i Sąd. Przede wszystkim w wyroku z dnia 3 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 998/05 Sąd przesądził, że skarżąca złożyła w niniejszej sprawie odwołanie z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., bowiem złożyła je w dniu 30 kwietnia 2004 r. a termin ustawowy do wniesienia odwołania upływał w dniu 27 kwietnia 2004 r. Jednocześnie Sąd ustalił również, że E. K. stawiła się w Urzędzie Wojewódzkim w dniu 2 marca 2005 r. celem przedstawienia dowodu nadania odwołania, podczas której to bytności strony w Urzędzie, urzędniczka powiadomiła ją o złożeniu odwołania po terminie. Wówczas skarżąca skierowała do Wojewody pismo z dnia 10 marca 2005 r. ( data wpływu 14 marca 2005 r. ), w którym przedstawiła przyczyny w/w opóźnienia ( choroba ). Sąd przyjął zatem, że pismo z dnia 10 marca 2005 r. miało określony cel. Tego rodzaju zapatrywanie zostało podtrzymane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1693/07, w którym Sąd dodatkowo zaakcentował, iż skarżąca, składając odwołanie w dniu 30 kwietnia 2004 r., nie miała świadomości, że składa je po upływnie terminu. Dopiero w piśmie z dnia 10 marca 2005 r. wskazywała na "zwłokę w przesłaniu odwołania" i z tego względu Sąd przyjął, że z treści odwołania z dnia 30 kwietnia 2004 r. nie można wywieść, aby zawierało ono również wniosek o przywrócenie terminu. Powyższe przesądza zatem jednoznacznie, że nietrafny jest zarzut zawarty w skardze, iż Wojewoda [...] nie potraktował odwołania skarżącej z dnia 30 kwietnia 2004 r. jako zawierającego jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu. W tym zakresie organ był związany w/w oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie . Takim wnioskiem mogło być w związku z tym tylko pismo E. K. z dnia 10 marca 2005 r. Choć z punktu widzenia formalnego należy zgodzić się w tym miejscu ze stanowiskiem organu, że - stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. - prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednak, aby w takim czasie z tego rodzaju wnioskiem wystąpić, trzeba wcześniej posiadać wiedzę o istnieniu tego rodzaju instytucji prawnej. W sytuacji, gdy nikt o powyższym nie poinformował skarżącej, zwłaszcza podczas jej pobytu w Urzędzie w dniu 2 marca 2005 r., należy zgodzić się z zarzutem zawartym w skardze, że w niniejszej sprawie organ naruszył przepis art. 9 k.p.a. Naruszenie to – w realiach tej sprawy – może mieć zaś istotny wpływ na jej wynik, bowiem niezłożenie prośby o przywrócenie terminu – stosownie do wymogów zawartych w art. 58 § 2 k.p.a. – zamyka skarżącej drogę do rozpoznania jej odwołania od decyzji dla niej niekorzystnej. Skład orzekający w tej sprawie podziela w pełni pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1296/05, w którym stwierdzono, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji - w ramach obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. - o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia – w tym celu, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Analogiczne zresztą stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 6/06 (LEX nr 293175 ), w którym przyjął, że zasada udzielania stronom informacji faktycznej i prawnej nakłada na organ obowiązek określony w art. 9 k.p.a. Bierność zaś w tej kwestii po stronie organu narusza prawo, bez względu na to w jakiej fazie postępowania miało to miejsce. Gdyby dodatkowo niespełnienie tego obowiązku mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co dotyczy zwłaszcza stron działających bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wówczas stanowi to wystarczająca podstawę do uchylenia danego aktu. W związku z powyższym, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien ustalić, kiedy skarżąca powzięła wiadomość o możliwości wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego i stosownie do tej daty ustalić czy wniosek z dnia 10 marca został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu 7 dni. Jeśli natomiast okazałoby się, że informację o istnieniu tego rodzaju instytucji skarżąca uzyskała w terminie po dniu 10 marca 2005 r., albo nieświadomie taki wniosek złożyła, należałoby przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, został przez nią – w realiach tej sprawy – złożony w terminie. Strona bowiem nie może ponosić ujemnych skutków zaniedbań organu. W przypadku zatem, gdyby organ przyjął, że wniosek z dnia 10 marca 2005 r. został złożony o czasie, należałoby z kolei rozpoznać go w kontekście pozostałych przesłanek, o których mowa w art. 58 § 2 k.p.a. – zgodnie z regulacją zawartą w przepisach art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zwrócić też trzeba uwagę na pomyłkę pisarską zawartą w treści zaskarżonego postanowienia, w którym wskazano, że odwołanie E. K. dotyczyło decyzji z dnia " 30 kwietnia 2004 r." podczas, gdy decyzja ta pochodziła z daty "3 kwietnia 2004 r." a w dniu 30 kwietnia 2004 r. zostało wniesione od niej odwołanie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.