I SA/Wa 114/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2011 r. sprawy ze skargi D. K. na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie umieszczenia na liście osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego J. G., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Zarząd W. uchwałą z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] pozytywnie zakwalifikował sprawę przyznania lokalu socjalnego na rzecz D. K. z zastrzeżeniem, że sprawa nie powinna zostać zrealizowana przed uzyskaniem przez właściciela nieruchomości przy ul. [...] w W. prawomocnego wyroku w sprawie o eksmisję. Uchwała wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 30 lipca 2009 r. D. K. wystąpiła do Urzędu W. Wydziału Zasobów Lokalowych [...] o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Uchwałą z dnia [...] listopada 2009 r. Zarząd [...] W. pozytywnie zakwalifikował sprawę przyznania na rzecz D. K. lokalu socjalnego. W piśmie z dnia 16 grudnia 2009 r. organ wyjaśnił ponadto, że orzeczono o otrzymaniu lokalu socjalnego z uwagi na relatywnie niskie dochody wnioskodawcy. Pismem z dnia 9 listopada 2010 r. D. K. wystąpiła do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w postaci zakwalifikowania jej do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, a nie lokalu na czas nieokreślony, o statucie i standardzie lokalu mieszkalnego, o jaki wystąpiła we wniosku z dnia 30 lipca 2009 r., dokumentując przy tym spełnienie wszystkich przesłanek do przydziału lokalu docelowego – zgodnie z wymogami uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...]. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 19 listopada 2010 r. organ poinformował D. K., że kwalifikacja do lokalu socjalnego wynikała z brzmienia § 1 pkt 27 oraz § 15 uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. Osiągany przez wnioskodawczynię, przed dniem rozpoznania wniosku przez Komisję Mieszkaniową i Zarząd [...], dochód z ostatnich 6 miesięcy kształtował się bowiem na poziomie niedostatku. Od uchwały z dnia [...] listopada 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. K. W uzasadnieniu skargi wskazała, że jej wniosek z dnia 30 lipca 2009 r. dotyczył zawarcia umowy najmy komunalnego lokalu mieszkalnego, a mimo to organ umieścił skarżącą na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu socjalnego. Ponadto przyznanie lokalu socjalnego uzależnione zostało od uprawomocnienia się wyroku sądu powszechnego o eksmisji. Skarżąca podniosła, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. mieszka od urodzenia, a od [...] r. jest jego najemcą na czas nieoznaczony. W 2007 r. skarżąca otrzymała wypowiedzenie najmu w trybie 3-letnim ze skutkiem na dzień 1 kwietnia 2010 r. Zgodnie zatem z § 5 ust. 2 pkt 1 uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. powinna zostać zakwalifikowana do najmu lokalu mieszkalnego na czas nieokreślony. Ponadto z załączonych do wniosku dokumentów wynikało, że w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku skarżąca uzyskała średni miesięczny dochód w wysokości [...] zł, co oznacza spełnienie kryterium dochodowego dla gospodarstwa 1-osobowego, zgodnie z § 1 pkt 26 ww. uchwały. Powołany przepis stanowi, że minimum dochodowe należy rozumieć jako średni miesięczny dochód obowiązujący w dniu złożenia wniosku lub w dniu wystąpienia przez zarząd dzielnicy z żądaniem przedstawienia przez wnioskodawcę aktualnej informacji o dochodach (a takiej sytuacji nie było). Nie było zatem podstaw do uwzględniania wysokości dochodu z daty późniejszej, co spowodowane było opieszałością urzędu w rozpoznaniu wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że kwalifikacja do lokalu socjalnego wynikała m. in. z treści § 1 pkt 27 oraz § 12 uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. Osiągany bowiem przez skarżącą, przed datą rozpoznania wniosku, dochód z ostatnich 6 miesięcy kształtował się na poziomie niedostatku, tj. [...] zł (podstawa do przyznania lokalu socjalnego). Organ wskazał jednocześnie, że przy kwalifikowaniu spraw na tzw. zasadach ogólnych, decyzja o rodzaju udzielonej pomocy nie jest ostateczna i w zależności od aktualnej sytuacji materialnej wnioskodawcy może ulec zmianie w trakcie weryfikacji przed realizacją sprawy oraz już po przyznaniu lokalu socjalnego. Ponadto wyrokiem z dnia [...] lipca 2010 r. Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Cywilny nakazał D. K. opuszczenie i opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...], jednocześnie przyznając uprawnienie do lokalu socjalnego. Zatem nawet w przypadku spełniania prze skarżącą kryterium do otrzymania lokalu docelowego z umową na czas nieokreślony, sprawa byłaby zrealizowana do lokalu socjalnego, zgodnie z ww. orzeczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy rozważyć formalną dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142 poz. 1591 ze zm., powoływana dalej jako "u.s.g.") do sądu administracyjnego może być zaskarżona uchwała lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Przepis ten obejmuje zarówno uchwały i zarządzenia organów gminy stanowiące akty prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.")), jak i uchwały i zarządzenia podjęte przez organy z zakresu administracji publicznej, które nie są aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalona jest linia orzecznicza, która uchwały organów samorządu terytorialnego w przedmiocie umieszczenia na liście osób uprawnionych do najmu lokalu z publicznych zasobów mieszkaniowych uznaje za uchwały z zakresu administracji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 11 sierpnia 2010 r. I OSK 1201/10). Jak ponadto wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 452/11 zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu W. określa uchwała nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. ([...]). Z przepisu § 24 ust. 1 tej uchwały wynika, że wnioski zaopiniowane przez Komisję rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Z przepisu tego nie wynika zatem aby rozstrzygnięcie to miało mieć formę uchwały. Tym samym uznać należy, że zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2009 r. mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., w myśl którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga na powyższe rozstrzygnięcie została ponadto poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, na które odpowiedź została doręczona skarżącej w dniu 29 listopada 2010 r. Skarga została wniesiona z kolei w dniu w dniu 16 grudnia 2010 r., a więc w terminie trzydziestodniowym, określonym w art. 53 § 2 P.p.s.a. W tej sytuacji należało ją uznać za dopuszczalną. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. W tym miejscu wskazać należy, że aby organ mógł skutecznie wszcząć i prowadzić postępowanie w przedmiocie zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu w trybie uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r., musi zostać złożony stosowny wniosek, który wytycza ramy tego postępowania. Z wniosku takiego musi wynikać żądanie strony, a więc to ona ma określić, o zawarcie umowy najmu jakiego lokalu wnosi. Z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że wniosek skarżącej z dnia 30 lipca 2009 r. dotyczył zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Organy z kolei dowolnie rozpoznały ten wniosek przyznając na rzecz D. K. lokal socjalny, a zatem przedmiot postępowania określiły za stronę. Organ administracji mając jasno sformułowane żądanie zawarcia umowy najmu lokalu nie może decydować za stronę o elementach stanu faktycznego i zadecydować za nią, z której podstawy prawnej rozpozna wniosek. Podsumowując, w toku postępowania administracyjnego naruszono przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1 i 80 kpa) w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynika sprawy, gdyż organ nie był władny zmieniać żądania strony, nawet jeśli uznał, że skarżąca nie kwalifikuje się do przyznania lokalu mieszkalnego, a spełnia warunki do uzyskania praw do lokalu socjalnego. Wskazać ponadto należy, że prowadzone przeciwko skarżącej postępowanie eksmisyjne nie mogło mieć wpływu na rozpoznanie jej wniosku z dnia 30 lipca 2009 r. o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Zdaniem Sądu, wydanie rozstrzygnięcia przez organ w przedmiotowej sprawie powinno być poprzedzone szczegółową analizą dotyczącą spełnienia lub nie przez skarżącą przesłanek wskazanych w uchwale Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu W., w zakresie dotyczącym ubiegania się o taki lokal. Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona uchwała z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] jest sprzeczna z prawem. Zachodzi więc sytuacja, o której mowa w przepisie art. 91 ust. 1 u.s.g. Wobec upływu terminu przewidzianego w art. 94 ust. 1 u.s.g. Sąd nie mógł stwierdzić jej nieważności, a uprawniony był jedynie orzec o niezgodności tej uchwały z prawem, stosownie do art. 94 ust. 2 u.s.g. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a.