I SA/Wa 114/18

WyrokWSA w Warszawie2018-06-15

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Jolanta Dargas, Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustalenie, czy poprzednikom prawnym skarżącego zostało wypłacone odszkodowanie w ramach międzynarodowych umów indemnizacyjnych, stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.?
Ratio decidendi
Ustalenie, czy poprzednikom prawnym skarżącego zostało wypłacone odszkodowanie w ramach międzynarodowych umów indemnizacyjnych, stanowi element stanu faktycznego sprawy, a nie zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, a samo podejrzenie o wypłatę odszkodowania nie jest wystarczające do zawieszenia postępowania. W związku z tym zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. T. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego z 1953 r. Organ zawiesił postępowanie, uznając, że ustalenie, czy poprzednicy prawni skarżącego otrzymali odszkodowanie na podstawie międzynarodowych umów indemnizacyjnych, stanowi zagadnienie wstępne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez błędne uznanie przesłanek do zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające i zasądzono od Ministra Przedsiębiorczości i Technologii na rzecz T. T. kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi T. T. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] 2. zasądza od Ministra Przedsiębiorczości i Technologii na rzecz T. T. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 października 2017r. nr [...] Minister Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy wcześniejsze postanowienie tego samego organu z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Minister Rozwoju i Finansów zawiesił postępowanie wszczęte na wniosek z dnia 17 lipca 2008 r., złożony przez A. C., w miejsce której w ramach sukcesji spadkowej wstąpił T. T. w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia 6 lutego 1963 r., wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa Towarzystwo Akcyjne H. C. w [...], w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości stanowiących własność spółki jawnej w upadłości W. N. i [...], położonych w [...] przy ul. [...] (objętych księgami wieczystymi [...]-[...]: KW tom [...], działka Nr [...] o pow. [...] m2, KW tom [...] karta [...], działka Nr [...] o pow. [...] m2, działka Nr KW tom [...] karta [...], działka Nr [...] o pow. [...] m2,KW tom [...] karta [...], działka Nr [...] o pow. [...] m2. Organ sprostował oczywistą omyłkę pisarską w dacie ww. orzeczenia. Zamiast "orzeczenia Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia 6 lutego 1963 r." powinno być "orzeczenia Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia 6 lutego 1953 r." Powyższa omyłka wynika z błędu w odpisie orzeczenia pozyskanego z Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 31 lipca 2017 r., Minister Rozwoju i Finansów wskazał, że na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, iż właścicielem objętej wnioskiem nieważnościowym nieruchomości, była wykreślona z rejestru spółka jawna w upadłości W. N. i [...], której jednym ze wspólników był K. N. Jednocześnie wskazano, iż z postanowień właściwych sądów powszechnych o stwierdzeniu nabycia spadku po sukcesorach prawnych K. N., tj. M. W. C. i A. E. K. C. wynika bezspornie, iż osoby te zmarły poza granicami kraju. Mając na uwadze powyższą okoliczność, w ocenie organu orzekającego zachodziła konieczność ustalenia, czy w odniesieniu do ww. osób – M. C. i A. C., podtrzymane przez ich następcę prawnego roszczenia, nie zostały już zaspokojone, na podstawie międzynarodowych układów indemnizacyjnych. W nawiązaniu do powyższego wskazano, iż stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Takimi zagadnieniami mogą zaś być wyłącznie zagadnienia, które ujawniły się w toku postępowania administracyjnego i dotyczą innej przesłanki dla rozpatrzenia sprawy lub gdy konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii wynika wprost z przepisów prawa materialnego. Organ prowadzący postępowanie ma zaś obowiązek ustalenia istnienia takiego związku przyczynowego, pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem prowadzonego postępowania, a zagadnieniem wstępnym. Brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego stanowi zaś bezwzględną przeszkodę do wydania decyzji, w prowadzonej sprawie. W nawiązaniu do powyższego organ orzekający uznał, iż przeprowadzenie przez Ministerstwo Finansów postępowania, mającego na celu ustalenie, czy w odniesieniu do ww. osób – M. C. i A. C., podtrzymane przez ich następcę prawnego roszczenia, nie zostały już zaspokojone, na podstawie międzynarodowych układów indemnizacyjnych, ma istotne znaczenie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanych w sentencji decyzji nacjonalizacyjnych, gdy dotyczy kluczowej kwestii, jaką jest zakres podmiotowy nadzorczego postępowania administracyjnego. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył T. T. Minister Rozwoju i Finansów rozpatrując sprawę podniósł, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, pod terminem "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. rozumieć należy sytuację, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, tj. sytuacją, w której bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Niemniej jednak w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym "zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania jest dopuszczalne także wtedy, gdy możemy mówić o bezpośrednim wpływie (zależności merytorycznej) rozstrzygnięcia prejudycjalnego na treść (kierunek) rozstrzygnięcia w sprawie głównej, chociaż nie musi on mieć charakteru formalnego w postaci proceduralnej niemożliwości wydania decyzji w postępowaniu głównym (por. wyroki NSA z: 14 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 239/10; 24 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 593/10, por. wyrok WSA z dnia 18 lipca 2017 r. I SA/Wa 371/17/). Organ podkreślił, iż cytowany wyrok został wydany w analogicznej sprawie, a mianowicie w kwestii oceny zasadności wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, w sytuacji toczącego się postępowania przed Ministrem Rozwoju i Finansów w sprawie oceny zaistnienia przesłanek wskazanych w przepisach ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. poz. 65). Minister ustalił, że Rząd PRL w latach 1948-1971 zawarł umowy z rządami dwunastu państw, tj. Republiki Austrii, Królestwa Belgii, Królestwa Danii, Republiki Francuskiej, Królestwa Grecji, Królestwa Holandii, Kanady, Księstwa Liechtensteinu, Wielkiego Księstwa Luksemburga, Królestwa Norwegii, Konfederacji Szwajcarskiej, Królestwa Szwecji, Stanów Zjednoczonych Ameryki oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Na podstawie tzw. umów indemnizacyjnych przyznano rekompensaty, których celem było załatwienie roszczeń w związku z utratą praw i mienia przez cudzoziemców na terenie Polski po II wojnie światowej (m.in. nacjonalizacja przedsiębiorstw i przejmowanie majątków opuszczonych). W dniu 11 listopada 1954 r. pomiędzy Rządem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Północnej Irlandii a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej podpisany został układ, na mocy którego Państwo Polskie zapłaciło Zjednoczonemu Królestwu 5.465.000 funtów szterlingów w zamian za całkowite i ostateczne załatwienie roszczeń związanych z brytyjskim mieniem, prawami i interesami, dotkniętymi bezpośrednio lub pośrednio, przed datą układu, przez polskie przepisy nacjonalizacyjne, wywłaszczeniowe i inne podobne przepisy (art. 1 układu). Powyższy układ wszedł w życie z dniem jego podpisania. Na kanwie aktualnego orzecznictwa oraz praktyki spraw rozstrzyganych przez organ Minister stwierdził, iż samo podejrzenie przez organ, iż w danej sprawie zostały już zaspokojone roszczenia byłych właścicieli znacjonalizowanych przedsiębiorstw lub ich następców prawnych, na podstawie międzynarodowych układów indemnizacyjnych, obliguje organ do podjęcia wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia takiej sytuacji. Przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie organ jest bowiem zobowiązany do rozstrzygnięcia kwestii formalnych. W tym przypadku zagadnieniem formalnym jest ustalenie zasadności samego wszczęcia postępowania, w stosunku do właścicieli lub spadkobierców właścicieli znacjonalizowanej nieruchomości, co do których istnieje podejrzenie objęcia układem indemnizacyjnym. Jak bowiem wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, sukcesorzy K. N. zmarli poza granicami kraju. W aktach sprawy znajduje się informacja, że M. C. w 1941 r. przebywała w Wielkiej Brytanii, A. C. urodziła się 17 stycznia 1941 r. w Wielkiej Brytanii. Należy wskazać, iż zgodnie z aktualnie obowiązującym orzecznictwem w sytuacji ustalenia objęcia stron postępowania nacjonalizacyjnego układem indemnizacyjnym, organ prowadzący postępowanie o ocenę legalności decyzji nacjonalizacyjnej w trybie nieważnościowym, obligowany jest do jego umorzenia (por. wyrok NSA z 25 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1711/13). Odnosząc się do kolejnego zarzutu wnioskodawcy, a mianowicie twierdzenia, iż Minister Rozwoju i Finansów to ten sam organ, zatem zwracanie się przez Ministerstwo Rozwoju do Ministerstwa Finansów, o wyjaśnienie przedmiotowej kwestii jest nieuzasadnione, Minister wskazał, iż argument ten jest nieuzasadniony. Zgodnie bowiem z aktualnym orzecznictwem pojęcie "innego organu" z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie zawsze oznaczać musi inny organ w strukturze administracji publicznej, ale także może nim być ten sam organ, jeśli w myśl przepisów właściwy jest do rozstrzygnięcia odrębnej sprawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzono ponadto, że roszczenia sukcesorów K. N. nie mogły zostać zaspokojone na podstawie układów indemnizacyjnych, gdyż ani w dacie wydania orzeczenia nacjonalizacyjnego, ani w dacie zawarcia przez Rząd PRL układu indemnizacyjnego z Rządem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z dnia 11 listopada 1954r., ww. wnioskodawczynie nie były właścicielami nacjonalizowanych nieruchomości, gdyż ich właścicielem była spółka jawna w upadłości W. N. i [...]. Odnosząc się do powyższego Minister wskazał, iż w ramach międzynarodowych układów beneficjentami byli również : wspólnicy, udziałowcy i akcjonariusze spółek rejestrowych. Ponadto pomimo twierdzeń, pełnomocnik aktualnego wnioskodawcy nie przedłożył żadnych dokumentów, jednoznacznie świadczących o obywatelstwie byłych wnioskodawczyń, a "dokument podróży" nie poświadcza obywatelstwa osoby, na którą został wydany. Zgodnie bowiem z załącznikiem do Konwencji z dnia 28 lipca 1951 r., stanowiącym wzór dokumentu podróży, "dokument podróży zostaje wydany wyłącznie w celu zaopatrzenia jego posiadacza w dokument podróży, który może zastąpić paszport państwowy. Dokument ten nie przesądza obywatelstwa posiadacza, ani nie ma na nie wpływu". Ponadto, zdaniem organu, Minister Rozwoju i Finansów wydając decyzję, bez uzyskania informacji z Ministerstwa Finansów mógłby dopuścić się naruszenia art. 6, 7 i 8 k.pa. Całkowicie sprzeczne z zasadą szybkości i prostoty postępowania byłoby takie działanie organów, które prowadziłoby do merytorycznego rozpoznawania sprawy z pełną świadomością faktu, że owo rozstrzygnięcie będzie mogło podlegać wzruszeniu w jednym z nadzwyczajnych trybów, w sytuacji wydania przez Ministra Finansów decyzji przewidzianej w art. 2 ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych. Skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. T. zarzucając mu naruszenie: art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec błędnego uznania, że w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania, podczas gdy przedstawione przez Ministra Finansów i Rozwoju okoliczności (dotyczące kwestii zaspokojenia roszczeń skarżącego i jego poprzedników prawnych na podstawie międzynarodowych umów indemnizacyjnych) nie mogą być kwalifikowane jako zagadnienie wstępne, od uprzedniego rozstrzygnięcia którego zależy wydanie decyzji w niniejszej sprawie (i to niezależnie od tego, że roszczenia te nigdy i przez nikogo nie zostały zaspokojone); art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na wydaniu przez Ministra Rozwoju i Finansów postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie własne z dnia 31 lipca 2017 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy nie zostały spełnione przesłanki do jego wydania; art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów, w wyniku czego zostało utrzymane w mocy postanowienie własne Ministra Rozwoju i Finansów wydane z naruszeniem prawa; art. 100 § 1 kpa w z w. z art. 9 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania bez wskazania w jakim trybie rozstrzygnięcie "zagadnienia wstępnego" miałoby nastąpić; art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, skutkujące uznaniem, że występują przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania w postaci konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, podczas gdy wskazane przez organ okoliczności stanowią jedynie elementy stanu faktycznego; art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, polegające na wydaniu postanowienia noszącego cechy dowolności i rażąco naruszającego przepisy prawa; art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady praworządności, poprzez zastosowanie przepisów nie mających zastosowania w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.; art. 12 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady szybkości postępowania, na skutek wydania przez Ministra postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie własne o zawieszeniu postępowania, podczas gdy nie istniały ku temu podstawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi rozwinięto zarzuty w niej podniesione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną. Sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji należy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne w rozumieniu powyższego przepisu zachodzi w sytuacji, gdy w ramach stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej występuje jako jego element kwestia, której uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje rozpatrzenie sprawy administracyjnej, gdy jednocześnie do rozstrzygnięcia tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpoznający sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji albo też z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Nie chodzi więc o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. W rozpoznawanej sprawie Minister Rozwoju i Finansów postanowieniem z dnia 31 lipca 2017r. utrzymanym w mocy przez ten sam organ postanowieniem z dnia 13 listopada 2017r. zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia 6 lutego 1953r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa Towarzystwo Akcyjne H. C. w [...], w części dotyczącej przejęcia na własność państwa nieruchomości stanowiących własność spółki w upadłości W. N. i [...], położonych w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w niniejszej sprawie występuje zagadnienie prawne polegające na ustaleniu czy w ramach umów indemnizacyjnych poprzednikom prawnym skarżącego zostało wypłacone odszkodowanie za znacjonalizowaną nieruchomość. Zdaniem Sądu stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie jest błędne. Nie występuje bowiem w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne wymagające zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Kwestia poczynienia ustaleń czy poprzednikom prawnym skarżącego zostało wypłacone odszkodowanie w ramach umów indemnizacyjnych stanowi jak zasadnie podnosi skarżący element stanu faktycznego sprawy, a jak wynika z art. 7, art. 77 1 k.p.a. organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Gromadzenie materiału dowodowego nie stanowi zaś podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Samo podejrzenie organu, że w sprawie mogło dojść do wypłaty odszkodowania nie jest wystarczające do zawieszenia postępowania w powyższym trybie. Inna byłaby sytuacja, gdyby prowadzone było postępowanie w sprawie oceny zaistnienia przesłanek wskazanych w przepisach ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. poz. 65). Jak wynika jednak z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie takie postępowanie nie zostało wszczęte. Organ powołał się w kwestii zasadności zawieszenia postępowania na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednakże należy stwierdzić, że wyroki NSA zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych i nie można ich odnieść do sprawy rozpoznawanej, natomiast wyrok WSA w Warszawie dotyczył postanowienia o zawieszeniu postępowania w sytuacji, gdy prowadzone było postępowanie w trybie powołanej wyżej ustawy. Wbrew natomiast stanowisku skarżącego, gdyby prowadzone było postępowanie i wydana na podstawie ustawy z 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów (...) decyzja stwierdzająca przejście na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości skarżący nie mógłby być stroną postępowania nadzorczego dotyczącego orzeczenia nacjonalizacyjnego, ponieważ nie posiadałby tytułu prawno-rzeczowego do przedmiotowej nieruchomości, a tym samym nie miałby legitymacji procesowej w tej sprawie w rozumieniu art. 28 k.p.a. Za błędne należy uznać również twierdzenie skarżącego, że to ewentualnie inny organ, a nie ten sam (w niniejszej sprawie Minister Rozwoju i Finansów) winien prowadzić postępowanie w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2016r. sygn. akt I OSK 2508/15, że pojęcie" innego organu" z art. 97§1pkt.4 k.p.a. nie zawsze oznaczać musi inny organ w strukturze administracji publicznej, ale także może nim być ten sam organ, jeśli w myśl przepisów właściwy jest do rozstrzygnięcia odrębnej sprawy. Rozumienie przepisu art. 97§1pkt.4 k.p.a. nie może ograniczać się do literalnego brzmienia i językowego znaczenia tekstu prawnego. Podkreślić należy znaczenie funkcjonalnego podejścia do wykładni przywołanego przepisu. Dopiero wówczas rezultat procesu wykładni będzie korespondował z intencją ustawodawcy. Mieć bowiem na względzie należy stopień złożoności, przenikanie się kompetencji organów administracji, jako organów właściwych do rozstrzygania, w ramach powierzanych im kompetencji przedmiotowo odrębnych od siebie spraw administracyjnych, co może następować w różnych trybach i w oparciu o różne podstawy prawne (por. wyroki NSA wydane w sprawach II GSK 980/12, II GSK 552/10, II GSK 741/12). W tej sytuacji konieczne było uchylenie postanowień organów obu instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło