I SA/Wa 115/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi C.S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania administracyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu wniosku C.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z [...] października 2010 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2010 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r., nr [...] orzekającą o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] grudnia 2003 r., nr [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w B. przy [...] – utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z [...] października 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z [...] grudnia 2003 r., nr [...] Prezydent Miasta B. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w B. przy [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Decyzją z [...] lutego 2004 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] grudnia 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z [...] września 2004 r., sygn. akt [...] oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r. Wnioskiem z 10 września 2007 r. C.S. wystąpił do Wojewody [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przed wydaniem decyzji nie został zawiadomiony w trybie art. 10 kpa, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Jednocześnie podniósł, że o braku zawiadomienia w aktach dowiedział się 9 września 2007 r. przeglądając akta sprawy o zwrot nieruchomości. Decyzją z [...] lipca 2008 r. nr [...], Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] grudnia 2003 r., nr [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w B. przy [...]. Pismem z 7 sierpnia 2008 r. C.S. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r., występując również o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r. Postanowieniem z [...] października 2008 r., nr [...], Minister Infrastruktury przekazał według właściwości Wojewodzie [...] wniosek C.S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r. Postanowieniem z [...] października 2008 r., nr [...], Minister Infrastruktury zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia odwołania C.S. od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r., z uwagi na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] zagadnienia wstępnego, tj. kwestii przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...]o z [...]lutego 2004 r. Pismem z 5 grudnia 2008 r. C.S. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury z [...] października 2008 r. Postanowieniem z [...] stycznia 2009 r., nr [...] Minister Infrastruktury stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Infrastruktury z [...] października 2008 r. Pismem z 2 marca 2009 r. C.S. wniósł skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w zakresie rozpatrzenia jego odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r., odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r. Postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r. Wyrokiem z 21 lipca 2009 r., sygn. akt I SAB/Wa 72/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r. Postanowieniem z [...] marca 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury działając z urzędu, podjął postępowanie zawieszone postanowieniem Ministra Infrastruktury z [...] października 2008 r. w sprawie rozpatrzenia odwołania C.S. od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r. Minister Infrastruktury decyzją z [...] lipca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody ...] z [...] lipca 2008 r., nr [...]. Pismem z 2 sierpnia 2010 r. C.S. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2010 r., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Minister Infrastruktury postanowieniem z [...] września 2010 r., nr [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2010 r. Minister Infrastruktury decyzją z [...] października 2010 r., nr [...] odmówił uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2010 r. C.S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z [...] października 2010 r. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku organ wznowieniowy wskazał, że w pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji ma prawo badać jedynie dopuszczalność wznowienia z przyczyn formalnych – przedmiotowych lub podmiotowych, w tym kwestię zachowania terminu. W niniejszej sprawie wobec zaistnienia formalno – prawnych podstaw postępowanie zostało wznowione postanowieniem z [...] września 2010 r. Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc po wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy przyczyna wznowienia powołana we wniosku rzeczywiście wystąpiła i dopiero jeżeli stwierdzi zaistnienie powołanej przyczyny wznowienia, przystępuje do zbadania jej wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i po uchyleniu decyzji dotychczasowej rozstrzyga o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 kpa), względnie jeżeli zachodzi przesłanka z art. 146 kpa, wydaje rozstrzygnięcie o jakim mowa w art. 151 § 2 kpa. Minister wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu obejmuje wszystkie jego stadia, zatem przesłanka uzasadniająca wznowienie będzie obejmować sytuacje, w których strona bez własnej winy w ogóle nie uczestniczyła w postępowaniu, jak również gdy nie uczestniczyła tylko w niektórych istotnych jego fazach, z przyczyn leżących po stronie organu administracyjnego. Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże w sytuacji postawienia organowi administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 kpa (por. wyrok NSA z 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 4/07, Lex nr 351055; wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1055/08, Lex nr 47870, wyrok WSA w Warszawie z 5 czerwca 2007 r., sygn. akt 1064/07, z 23 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1800/08, Lex nr 527472). Minister podniósł, że w przedmiotowej sprawie organ administracji nie prowadził nowego postępowania dowodowego, a jedynie badał przesłanki formalne do wznowienia postępowania z wniosku C.S. z 10 września 2007 r. Minister wskazał, że jak wynika z akt sprawy strony postępowania miały możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji przez Wojewodę [...] oraz Ministra Infrastruktury. C.S. nie wskazał, w jaki sposób brak zawiadomienia go o możliwości zapoznania się z aktami sprawy mógł mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie Ministra Infrastruktury w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia wymogów art. 10 § 1 kpa, zapewniających ochronę interesów strony w postępowaniu administracyjnym, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zdaniem organu wznowieniowego skoro nie naruszono prawa strony do udziału w postępowaniu, to przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie wystąpiła. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył C.S. W obszernej skardze oraz licznych pismach procesowych skarżący domaga się od Ministra Infrastruktury spowodowania usunięciu stanu wywołanego decyzją z [...] lutego 2004 r. o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący opisał przebieg różnych postępowań administracyjnych począwszy od postępowania wywłaszczeniowego, następnie postępowania w sprawie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, innych postępowań sądowo administracyjnych, w których był stroną. Skarżący, zarówno w skardze, jak i pismach, przedstawił własne oceny tych postępowań (ze szczególnym uwzględnieniem postępowania o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości), wydanych w sprawie decyzji i orzeczeń sądowych. Przywołał szereg przepisów prawa, komentarze do kpa, orzecznictwo sądów administracyjnych. Skarżący wskazał, że decyzje wywłaszczeniowe i decyzje o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wyrządziły jego rodzinie znaczne szkody materialne i krzywdy moralne, które odczuwa do dzisiaj. Skarżący załączył także obszerną korespondencję prowadzoną z różnymi urzędami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest oczywiście niezasadna. Przedmiotem wniosku skarżącego o wznowienie postępowania była ostateczna decyzja Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2010 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] lutego 2004 r. o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 4 kpa, podnosząc, że przed wydaniem decyzji z [...] lipca 2010 r., organ nie powiadomił go w trybie art. 10 § 1 kpa o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Prawidłowo więc Minister Infrastruktury odniósł się jedynie do tej przesłanki wznowienia, jako że zakres postępowania wznowieniowego określony jest żądaniem strony i treścią postanowienia o wznowieniu postępowania (postanowienie z [...] września 2010 r.). Organ wszechstronnie wyjaśnił, dlaczego brak zawiadomienia, o którym mowa w art. 10 § 1 kpa, nie mógł skutkować wydaniem w niniejszej sprawie innego rozstrzygnięcia niż odmowa uchylenia decyzji z [...] lipca 2010 r. Organ prawidłowo wskazał, że zasada czynnego udziału stron w postępowaniu obejmuje wszystkie jego stadia, zatem przesłanka uzasadniająca wznowienie będzie obejmować sytuację, w których strona bez własnej winy w ogóle nie uczestniczyła w postępowaniu, jak również gdy nie uczestniczyła tylko w niektórych, istotnych jego fazach, z przyczyn leżących po stronie organu administracyjnego. Tymczasem skarżącemu doręczono decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2009 r. i skorzystał z przysługującego mu prawa odwołania, a decyzja z [...] lipca 2010 r. została mu skutecznie doręczona 22 lipca 2010 r. Zważyć należy, że skarżący aktywnie uczestniczył w postępowaniu składając szereg pism, korzystając w ten sposób z możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Przepis art. 10 § 1 kpa stanowi, że stronie należy umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W postępowaniu zakończonym decyzją z [...] lipca 2010 r. organ z uwagi na charakter sprawy, poza pismami skarżącego nie zbierał innych dowodów i materiałów, co do których skarżący mógłby się wypowiedzieć. Natomiast akta administracyjne były skarżącemu znane, o czym świadczą jego obszerne pisma znajdujące się w tych aktach. Wobec tego nie można uznać, że organ naruszył art. 10 § kpa. Nawet gdyby organ skierował do skarżącego pismo zawiadamiające o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, to skarżącemu pozostałoby jedynie ustosunkowanie się do własnych pism, gdyż innych dokumentów dotyczących terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (a taki był jego zakres), nie było. Należy z całą mocą podkreślić, że w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2010 r. kwestią będącą przedmiotem oceny w tamtym postępowaniu, było ustalenie, czy zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] lutego 2004 r. o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organ ustalił, że skarżący składając 10 lipca 2007 r. wniosek o wznowienie postępowania nie zachował terminu, o jakim mowa w art. 148 § 2 kpa, gdyż decyzja z [...] lutego 2004 r. została skarżącemu doręczona 10 lutego 2004 r. Ponadto decyzja z [...] lutego 2004 r. była poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], który wyrokiem z [...] września 2004 r. w sprawie [...] oddalił skargę na tę decyzję. W tej sytuacji nawet gdyby organ przed wydaniem decyzji z [...] lipca 2010 r. zawiadomił skarżącego o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, to i tak zawiadomienie to nie wpłynęłoby na wynik sprawy, gdyż nie mogłoby to zmienić oceny organu co do niezachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] lutego 2004 r. Prawidłowo więc Minister Infrastruktury w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji z [...] października 2001 r. wskazał, że wobec nie wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa brak jest podstaw do uchylenia decyzji z [...] lipca 2010 r. Zarzuty skargi dotyczące innych postępowań administracyjnych nie mogą być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, które dotyczy oceny legalności decyzji z [...] grudnia 2010 r. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).