I SA/Wa 1288/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Monika Sawa WSA Łukasz Trochym po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. B. i K. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1582/16 oddala skargę. Pismem z dnia 30 kwietnia 2021 r. J. B. i K. B. (dalej jako: skarżący) reprezentowani przez radcę prawnego A. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1582/16. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Prezydent [...] mimo sądowego zobowiązania do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul [...], oznaczonej nr hip. “Nieruchomość [...] Nr [...] lit. [...]", w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku oraz wezwania skarżących do wykonania powołanego wyroku, nie wydał w sprawie decyzji. Wobec czego skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny, przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie po [...] zł oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Wnieśli również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi wskazując, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość do czasu zakończenia postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do części działki nr [...] z obrębu [...]. Przedmiotowe postępowanie nie zostało do tej pory podjęte, gdyż nie ustała przyczyna zawieszenia. W przedmiocie żądania rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym Prezydent [...] nie wniósł sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej: "p.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa powyżej, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści powyższego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Po drugie, organ nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z treści art. 154 § 3 p.p.s.a. wynika natomiast, że wykonanie wyroku po wniesieniu skargi zawierającej żądanie wymierzenia organowi grzywny, nie stanowi podstawy do oddalenia takiej skargi ani do umorzenia postępowania. Z przepisu tego a contrario wywodzi się, że wykonanie przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność przed wniesieniem skargi w trybie art. 154 § p.p.s.a. czyni tę skargę niezasadną. Stan w postaci niewykonania wyroku lub niezałatwienia sprawy po wyroku kasacyjnym bądź stwierdzającym nieważność aktu lub czynności musi istnieć w chwili złożenia skargi do sądu administracyjnego. Środek prawny, jakim jest skarga na niewykonanie wyroku przewidziana w art. 154 § 1 p.p.s.a. ma bowiem głównie charakter dyscyplinujący organ do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie, a w mniejszym stopniu charakter represyjny. Stanowisko, że sąd administracyjny, oceniając zasadność skargi na niewykonanie wyroku, bierze pod uwagę stan istniejący w dacie jej wnoszenia prezentowane jest obecne w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. CH Beck, Warszawa 2011, T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 4, Warszawa 2011, wyrok NSA z dnia 4 marca 2009 r., I OSK 652/08, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2009 r., II OSK 1390/09 publ. CBOSA). Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1582/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 7 października 2015 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...] lit. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 3 sierpnia 2017 r., co oznacza, że termin załatwienia niniejszej sprawy upływał z dniem 3 listopada 2017 r. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. Prezydent m. [...] m.in. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], do czasu zakończenia postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w stosunku do części działki ewidencyjnej nr [...] (odpowiadającej aktualnie ww. nieruchomości hipotecznej) z obrębu [...], na podstawie art. 7 dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]. Z akt sprawy wynika także, że postępowanie nie zostało do tej pory podjęte, okoliczność ta nie jest również kwestionowana przez pełnomocnika skarżących. Przywołany wyżej art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod terminem "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w cytowanym przepisie co do zasady rozumieć należy sytuację, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, tj. sytuacją, w której bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Postępowania dekretowe wyprzedza postępowanie odszkodowawcze, a tym samym do czasu jego zakończenia istnieje obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca procedowanie sprawy o odszkodowanie. Skoro zaś w odniesieniu do nieruchomości, za którą dochodzone jest przez skarżących odszkodowanie, toczy się równolegle przed Prezydentem [...] (działającym w tym przypadku jako reprezentant gminy) postępowanie o ustanowienie w trybie przepisów dekretu prawa użytkowania wieczystego, które do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie zostało prawomocnie zakończone, zachodziły niewątpliwie podstawy do obligatoryjnego zawieszenia przez ów organ (działający tu już jako reprezentant administracji rządowej w województwie) postępowania odszkodowawczego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Podjęcie bowiem rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku dekretowego będzie bezpośrednio determinować ustalenia w jakim dokładnie zakresie nastąpiło definitywne zerwanie więzi prawnej i faktycznej byłego właściciela z nieruchomością, od czego będzie z kolei zależał przedmiot postępowania prowadzonego na gruncie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.) - dalej u.g.n. i wydane w nim rozstrzygnięcie. Stanowisko co do konieczności obligatoryjnego zawieszenia postępowania prowadzonego w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. ze względu na niezakończone w stosunku do tej nieruchomości postępowanie dekretowe, jest powszechnie aprobowane w orzecznictwie ( vide; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1898/07, z 15 października 2015 r. sygn. akt I OSK 958/15, z 17 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 331/21 publik. CBOSA). Powyższe okoliczności pozwalają uznać, że w dacie wniesienia niniejszej skargi, który to moment jest istotny dla stwierdzenia wykonania bądź niewykonania wyroku sądu w sprawie bezczynności, stan faktyczny był taki, że podmiot zobowiązany nie mógł zakończyć postępowania dotyczącego złożonego wniosku o odszkodowanie. Zaistniały bowiem podstawy do obligatoryjnego zawieszenia tego postępowania, co znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu z 18 stycznia 2018 r. Zawieszenie postępowania oznacza, że postępowanie główne nie może zostać zakończone wydaniem rozstrzygnięcia kończącego sprawę o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 u.g.n., jeżeli wpierw organ nie podejmie – w drodze postanowienia - zawieszonego uprzednio postępowania. Celem instytucji określonej w art. 154 § 1 p.p.s.a. jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on wyrok sądu i załatwienie danej sprawy. Jednakże z uwagi na zaistnienie powyższych okoliczności w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z ignorowaniem wyroku sądu w sprawie bezczynności. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienie niniejszej skargi. Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił wniesioną skargę Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.