I SA/Wa 1317/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Przemysław Żmich Protokolant referent – stażysta Beata Karczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. J. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 185/18 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. J. pismem z [...] maja 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 września 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 185/18. W pkt 1 wskazanego orzeczenia Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. J. z dnia [...] września 2013 r. dotyczącego nieruchomości położonej w [...]przy ul. [...] – obecnie ul. [...], [...] i [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). W obecnie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze skarżąca stwierdziła, że w związku z rażącym naruszeniem prawa, przekroczeniem terminu zakreślonego przez Sąd w wyroku z 6 września 2018 r., a przez to ignorowaniem nałożonego wyrokiem zobowiązania, wnosi o zasądzenie na jej rzecz kwoty 5.000.000 zł od Prezydenta [...] za ignorowanie i lekceważenie ww. wyroku oraz jako zadośćuczynienie za sposób procedowania przez organ, który pozostaje w sposób oczywisty w sprzeczności z art. 7, art. 8, art. 2 i art 35 § 1 i 3 kpa. Strona skarżąca ponadto podniosła, że pomimo prawomocnego wyroku z 6 września 2018 r. sprawa nie została rozpoznana przez organ. Przy czym organ zignorował również postanowienie Wojewody, uznające zażalenie za uzasadnione i wyznaczające termin załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że pewne opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane, m.in. bardzo dużą ilością wpływającej do tut. Biura korespondencji w sprawach dotyczących nieruchomości objętych działaniem dekretu. Waga tych spraw, ich złożony charakter oraz stopień skomplikowania stanów faktycznych, które powinny być dokładnie i rzetelnie ustalone, wymagają wielu dokładnych czynności, co skutkuje długotrwałością działań niezbędnych w toku postępowania. Z uwagi na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo dużą ilość wpływających spraw z tego zakresu, nie było możliwości zakończenia postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa. Jednocześnie organ poinformował, że weryfikacja kompletności zgromadzonego materiału dowodowego , dotyczącego przedmiotowej nieruchomości może nastąpić dopiero po zwrocie akt z Sądu, wówczas organ podejmie niezwłocznie czynności w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2019 r. skarżąca sprecyzowała, że wnosi o zasądzenie sumy pieniężnej, na skutek szkody jaką poniosła w związku z brakiem wykonania prawomocnego orzeczenia sądowego. Ponadto wskazała, iż wnosi o wymierzenie grzywny, w związku z niewykonaniem ww. orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 1325 ze zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 185/18 w pkt 1 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. J. z dnia [...] września 2013 r. dotyczącego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] – obecnie ul. [...], [...] i [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). (pkt 2 orzeczenia). Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] grudnia 2018 r., co wynika z akt sądowych sprawy sygn. akt I SAB/Wa 185/18 (k. 58 akt sądowych), jednak dotąd organ sprawy nie rozstrzygnął. Skoro zaś Prezydent, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 6 września 2018 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych – w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, uprzednio wymierzone grzywny, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 2.000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozpoznając jednocześnie sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt IOSK 1181/13, dostępny na :http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia okres prowadzonego postępowania oraz to, że po zwrocie akt sprawy po wyroku stwierdzającym bezczynność organu, ten – jak wynika z akt sprawy – nie uczynił w sprawie nic od grudnia 2018 r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią żadnego usprawiedliwienia jego bezczynności i niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego przez tak długi okres. W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniają uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Odnosząc się z kolei do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej wskazać należy, iż art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Powyższa możliwość ma przede wszystkim na celu zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to jedyny cel tego unormowania. Przepis ten ma za zadanie kompensować doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Przy czym stwarza on jedynie możliwość przyznania od organu sumy pieniężnej. Wymaga on zatem do jej uwzględnienia wykazania przez stronę występującą z wnioskiem istnienia przyczyn przyznania takiej sumy z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej zwłoki w orzekaniu, ale też istnienia i rozmiaru powstałej skutkiem tego krzywdy (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17, wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 292/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 268/17, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17, wyrok NSA z dnia 9 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17). Skarżąca uzasadniła swoje żądanie przyznania sumy pieniężnej, faktem wyrównania jej szkody za oczekiwanie na wydanie rozstrzygnięcia oraz koniecznością wywarcia większej presji na organ. Sąd uznał jednak, że już kwota nałożonej grzywny skłoni organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jedocześnie przyznanie sumy pieniężnej w okolicznościach rozpatrywanej sprawy stanowiłoby zbyt dotkliwą sankcję dla organu za niewykonanie wyroku. Nie można bowiem ignorować okoliczności, iż organ zgromadził już uprzednio część materiału dowodowego w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.