I SA/Wa 1374/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1374/14 w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1374/14 oddalił skargę G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Pismem z dnia 30 lipca 2014 r. złożonym osobiście w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. – wydanym przez referendarza sądowego – przyznano G. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] na pełnomocnika skarżącej wyznaczona została r.pr. K. R. (pismo Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia 3 września 2014 r.). W dniu 16 października 2014 r. w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożony został wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 29 lipca 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, sporządzony przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku r.pr. K. R. stwierdziła, że o fakcie ustanowienia jej pełnomocnikiem skarżącej dowiedziała się w dniu 10 października 2014 r., a z aktami sprawy zapoznała się w dniu 14 października 2014 r., a zatem zachowany został 7-dniowy termin do złożenia podania o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Zanim jednak sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Z powołanego przepisu wynika zatem, że warunkiem koniecznym uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest zachowanie siedmiodniowego terminu do jego złożenia, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia. Niedochowanie powyższego terminu skutkuje zaś odrzuceniem wniosku na mocy art. 88 p.p.s.a. Dokonując oceny dochowania powyższych przesłanek Sąd uznał, że w sprawie nie spełniono wymogu zachowania wymaganego terminu siedmiu dni, w jakim wniosek o przywrócenie terminu należało złożyć. W złożonym przez r.pr. K. R. wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik podniosła, że o fakcie ustanowienia jej pełnomocnikiem G. W. dowiedziała się w dniu 10 października 2014 r., a z aktami sprawy zapoznała się w dniu 14 października 2014 r., a zatem zachowany został 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności. Zauważyć należy, że przepisy ustawy P.p.s.a. nie przewidują w sprawach, w których strona występuje z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla niej reprezentanta z urzędu, instytucji wstrzymania biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Zamiast tego przepisy te dają możliwość przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, o ile uchybienie takie nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, że z uwagi na długotrwałość procedury przyznawania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wyłączona jest wina strony w uchybieniu, o ile nastąpiło ono wyłącznie z tej przyczyny. Tym samym stwierdzić trzeba, że pełnomocnik strony, wyznaczony do działania w sprawie z urzędu, w takiej sytuacji zobligowany jest do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, który to wniosek, wraz z uzasadnieniem, złożony powinien być w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, co wynika z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. Jednocześnie z takim wnioskiem pełnomocnik powinien dokonać czynności, której nie dokonano w terminie (por. szerzej np.: postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09; z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II OZ 74/13; z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 630/11; z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 656/11 - dostępne na stronie internetowej: www.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie radca prawny K. R. powzięła wiadomość o wyznaczeniu jej osoby na pełnomocnika z urzędu G. W. w dniu 26 września 2014 r. (a nie jak wskazano we wniosku o przywrócenie terminu w dniu 10 października 2014 r.), co było jednoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej. Powyższe wynika z pisma Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia 6 listopada 2014 r., stanowiącego odpowiedź na wystąpienie Sądu z dnia 28 października 2014 r. odnośnie wskazania daty, w jakiej r.pr. K. R. dowiedziała się o wyznaczeniu jej osoby pełnomocnikiem z urzędu w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1374/14 (z akt sprawy wynikało jedynie, że stosowna informacja została przesłana r.pr. K. R. pismem z dnia 3 września 2014 r.). Przyjmując zatem, że pełnomocnik powzięła wiadomość o udzieleniu pełnomocnictwa w dniu 26 września 2014 r., to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wynikający z art. 87 § 1 P.p.s.a., zakończył swój bieg w dniu 3 października 2014 r. Jednakże pełnomocnik z wnioskiem takim wystąpiła dopiero w dniu 16 października 2014 r., tym samym uchybiła ustawowemu terminowi. Ustalenia tego nie zmienia fakt, że z aktami sprawy pełnomocnik zapoznała się w siedzibie Sądu dopiero w dniu 13 października 2014 r. (a nie jak wskazano we wniosku o przywrócenie terminu w dniu 14 października 2014 r.). Skoro strona skarżąca przyczynę uchybienia terminu upatruje w konieczności ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu, co nastąpiło w dniu 26 września 2014 r., to termin siedmiodniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie może być liczony od dnia przeglądania akt sprawy, zwłaszcza w sytuacji, gdy nastąpiło to po upływie 7 dni od dnia ustanowienia skarżącej pełnomocnika z urzędu. Na marginesie jedynie zaznaczenia wymaga, co pozostaje bez znaczenia dla niniejszego orzeczenia, że wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie uprawdopodabnia, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez winy skarżącej. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie podlega bowiem przymusowi adwokackiemu (radcowskiemu) i jego skuteczne wniesienie nie jest uzależnione od korzystania strony z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca stawiła się osobiście na rozprawie (podczas której została pouczona o terminie złożenia wniosku o uzasadnienie) i w terminie otwartym do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia dokonała innej czynności – tj. osobiście w siedzibie Sądu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie przywołane okoliczności, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku należało uznać za niedopuszczalny i na podstawie art. 88 P.p.s.a. odrzucić, o czym Sąd postanowił jak w sentencji.