I SA/Wa 1426/21
WyrokWSA w Warszawie2022-03-22
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Łukasz Trochym
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opracowanie geodezyjno-prawne sporządzone po wydaniu decyzji administracyjnej, które kwestionuje istnienie prawa zarządu dla Kombinatu Maszyn Włókienniczych na dzień 27 maja 1990 r., może stanowić nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opracowanie geodezyjno-prawne sporządzone po wydaniu decyzji administracyjnej, które jedynie stanowi nową ocenę istniejących dowodów, a nie nowy dowód lub nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto, sąd podkreślił, że postępowanie komunalizacyjne nie służy uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a organ jest związany wpisem w księdze wieczystej.Stan faktyczny
Miasto wniosło skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej odmawiającą uchylenia własnej decyzji, która utrzymywała w mocy decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia nabycia nieodpłatnie z mocy prawa przez gminę nieruchomości Skarbu Państwa. Gmina twierdziła, że Kombinat Maszyn Włókienniczych nie posiadał prawa zarządu do nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r., co miało być potwierdzone nowym opracowaniem geodezyjno-prawnym. Wcześniejsze postępowania administracyjne i sądowe (WSA i NSA) potwierdziły, że nieruchomość znajdowała się w zarządzie Kombinatu, co wynikało z wpisu w księdze wieczystej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), Protokolant Referent stażysta Agnieszka Stefańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej jako "Komisja/organ") decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] odmówiła uchylenia własnej decyzji z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia nieodpłatnie z mocy prawa przez Gminę Miasto [...] (dalej jako "Skarżąca") nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...] przy Al. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy dla [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Zaskarżona decyzja Komisji została wydana w następującym stanie sprawy.
Wojewoda decyzją z [...] lipca 2013 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Skarżącą opisanej powyższej nieruchomości. Wojewoda uznał, że sporna działka w dniu [...] maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...]" w [...], co potwierdza opracowanie wykonane przez Konsorcjum Geodezyjne w [...], z którego wynika, że w dniu [...] maja 1990 r., przedmiotowa działka, opisana w zaświadczeniu nr [...] z [...] maja 1986 r., [...], Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...]-[...], znajdowała się w zarządzie Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...]" w [...].
Komisja decyzją z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymała powyższą decyzję Wojewody w mocy. Komisja wskazała, że z odpisu ówczesnej księgi wieczystej nr [...], jak również z obecnej księgi wieczystej prowadzonej dla spornej działki wynika, że w dniu [...] maja 1990 r., stanowiła ona własność Skarbu Państwa i znajdowała się w zarządzie Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...]" (po zmianie nazwy Kombinat Maszyn Włókienniczych "[...]") w [...]. Podkreśliła, iż podstawowym dowodem przemawiającym za odmową komunalizacji jest stan księgi wieczystej i ujawnione w niej prawa.
Wyrokiem z 1 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1769/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Skarżącej na powyższą decyzję Komisji. W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły zarząd spornej działki na [...] maja 1990 r. – wskazując na prawa przysługujące Kombinatowi Maszyn Włókienniczych "[...]" w [...] (Kombinat Maszyn Włókienniczych "[...]" w [...]) na podstawie wpisu w księdze wieczystej, dokonanego w oparciu o zaświadczenie ujawnione zarówno w dawnej (KW nr [...]) jak i w aktualnej księdze wieczystej (nr KW [...]).
Z kolei, wyrokiem z 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 1494/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Skarżącej od powyższego wyroku WSA w Warszawie. NSA przesądził, że sporna działka została wymieniona w zaświadczeniu Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] maja 1986 r. nr [...], jako pozostająca w zarządzie Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...]" w [...]. Natomiast podstawę prawną powołaną w zaświadczeniu nr [...] stanowił art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99), w brzmieniu na datę wydania zaświadczenia. Przytaczając treść art. 87 wskazanej wyżej ustawy, NSA ocenił, że nabycie zarządu nastąpiło z mocy prawa w odniesieniu do gruntów będących w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych.
Skarżąca wnioskiem z [...] kwietnia 2016 r., uzupełnionym pismami z [...] października 2017 r. i [...] grudnia 2017 r., wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powołując się na okoliczności, które nie były znane organowi w dniu wydania kwestionowanej decyzji. Skarżąca podkreśliła, że z dokumentacji przygotowanej przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjno-Kartograficznych [...] w [...] z [...] kwietnia 2016 r. i dołączonej do wniosku o wznowienie postępowania wynika, że dla terenu objętego zaświadczeniem Kierownika Wydziału Geodezji Gospodarki Gruntami z [...] maja 1986 r. nie odnaleziono decyzji o oddaniu gruntów w użytkowanie, co potwierdza poświadczenie w tym dokumencie nieprawdziwych faktów dotyczących istnienia w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, tj. w dniu [...] maja 1990 r., prawa zarządu dla Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...]". Skarżąca wskazała następnie, że fakt braku dokumentów o prawie zarządu dla ww. Kombinatu dla części terenu objętego powyższym zaświadczeniem potwierdził Wojewoda w siedmiu niezależnych rozstrzygnięciach administracyjnych podjętych w okresie od [...] lutego 2009 r. do [...] lipca 2010 r. Skarżąca powołała również jako podstawę wznowienia postępowania prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 682/17 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej o odmowie wydania zaświadczenia o treści: "Kombinat Maszyn Włókienniczych "[...]" w [...] w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, to jest w dniu [...] maja 1990 r. nie legitymował się prawem zarządu do gruntów objętych wyżej cytowanym zaświadczeniem, lecz tylko faktycznie je użytkował bez tytułu prawnego". Skarżąca wyjaśniła również, że w toku postępowania dotyczącego wydania zaświadczenia ustalono, że dokumentacja dotycząca ww. Kombinatu została przekazana do Archiwum Zakładowego oraz do Archiwum Państwowego w [...]. Dokumentację tę poddało analizie Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjno-Kartograficznych "[...]" w [...]. Na jej podstawie wykonano Opracowanie Geodezyjno-Prawne z [...] kwietnia 2016 r., z którego w ocenie Skarżącej jednoznacznie wynika, że dla terenu objętego zaświadczeniem Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] maja 1986 r. nie odnaleziono decyzji o oddaniu gruntów w użytkowanie, bądź w zarząd. Fakt ten jest istotny z punktu widzenia udowodnienia istnienia prawa zarządu dla Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...]" na dzień komunalizacji.
Komisja postanowieniem z [...] lutego 2018 r., nr [...], odmówiła wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją z [...] sierpnia 2015 r.
Prawomocnym wyrokiem z 7 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 776/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. postanowienie Komisji.
Następnie postanowieniem z [...] marca 2021 r., nr [...], wznowiła postępowanie zakończone własną decyzją z [...] sierpnia 2015 r.
Z kolei zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], Komisja odmówiła uchylenia własnej decyzji z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody z [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia nieodpłatnie z mocy prawa przez Skarżąca nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...] przy Al. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy dla [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji Komisja wyjaśniła, że bezsporne jest w niniejszej sprawie, że przedmiotowa działka, w dniu [...] maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Komisja uznała także za właściwe, że nieruchomość ta znajdowała się w zarządzie Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...] (po zmianie nazwy Kombinat Maszyn Włókienniczych "[...]") w [...]. Jak podniósł organ, z treści działu II księgi wieczystej wynika, że wpisu Skarbu Państwa i zarządu Kombinatu Maszyn Włókienniczych [...] w [...] dokonano na podstawie: "wniosków z dnia [...] sierpnia 1986 r. oraz zaświadczenia z dnia [...] maja 1986 r. Nr [...], prawa własności wpisane w księgach wieczystych Rep. hip. [...], Rep. hip. [...], Rep. hip. [...], Rep.hip. [...]." Komisja wskazała, że ww. numery hipoteczne pokrywają się z numerami hipotecznymi wymienionymi w protokole zdawczo-odbiorczym z [...] listopada 1950 r. Ponadto, nie budzi wątpliwości w ocenie Komisji okoliczność, że Kombinat Maszyn Włókienniczych "[...]" został wyodrębniony z [...] Manufaktury Spółka Akcyjna - [...], na bazie majątku tego znacjonalizowanego podmiotu. A skoro tak i wobec zgodności numerów hipotecznych nieruchomości stanowiących uprzednio własność [...] Manufaktury Spółka Akcyjna - [...], a następnie co do których to nieruchomości wpisano zarząd Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...]", to także prowadzi do wniosku, że sporna działka nie należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Skoro zatem z odpisu ówczesnej księgi wieczystej urządzonej dla spornej działki wynika, że w dniu [...] maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...]" w [...], to tym samym, zgodnie z brzmieniem art. 6 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] maja 1990 r., przedmiotowa nieruchomość nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a tym samym nie podlegała komunalizacji z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Komisja przyjęła bowiem, że postępowanie komunalizacyjne nie możne być wykorzystywane do uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż wszelkie spory o prawa do rzeczy nieruchomej, wpisane w księdze wieczystej (w tym w dacie [...] maja 1990 r.) pozostają poza przedmiotem postępowania komunalizacyjnego, w którym organ jest związany prawomocnym wpisem w księdze wieczystej, czy też prawomocnym wyrokiem wydanym w postępowaniu uzgodnieniowym z art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Odnosząc się do wskazanych przez Skarżącą nowych okoliczności w sprawie, które nie były znane organowi w dniu wydania decyzji, dotyczących dokumentacji przygotowanej przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjno-Kartograficznych "[...]" w [...], Komisja uznała za błędne stanowisko Skarżącej, która przyjmuje za nowe okoliczności faktyczne i dowody przedstawione w następczym opracowaniu geodety, nieistniejącym w dniu wydania pierwotnej decyzji.
Odnosząc się z kolei do przesłanki wznowienia postępowania dotyczącej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 682/17, Komisja nie zgodziła się z argumentacją Skarżącej w tym zakresie. W ocenie Komisji, sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku przede wszystkim omówił przesłanki do wydania zaświadczenia i okoliczności jakie mogą być w tym dokumencie wykazane. Sąd administracyjny wskazał również, że wydanie zaświadczenia o treści określonej we wniosku Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2017 r. nie mogło być uwzględnione, ponieważ skutkowałoby w istocie wydaniem rozstrzygnięcia z pominięciem trybu prawem przewidzianego w zakresie stanu prawnego spornych gruntów, skutkującego w następstwie przyznaniem praw do tych gruntów Skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Komisja nie znalazła podstaw do uchylenia własnej decyzji z [...] sierpnia 2015 r., nr [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję organu wniosła Skarżąca, zarzucając jej naruszenie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191, ze zm.). Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody, oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej od organu administracji zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono natomiast, że Komisja błędnie przyjęła, że wpis do księgi wieczystej stanowi dowód potwierdzający istnienie w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, tj. w dniu [...] maja 1990 r., prawa zarządu dla Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...]". Analiza obowiązujących wówczas aktów prawnych wskazuje natomiast, zdaniem Skarżącej, że dla ustanowienia użytkowania (prawa zarządu) na nieruchomościach państwowych ustawodawca wymagał decyzji administracyjnej, wydawanej przez właściwy organ. Niewątpliwie więc ważna decyzja administracyjna była zawsze, mimo zmieniających się ustaw, warunkiem koniecznym powstania prawa użytkowania (zarządu) gruntu państwowego na rzecz państwowych jednostek organizacyjnych, w tym przedsiębiorstwa państwowego. Natomiast jak wskazała Skarżąca, Kombinat Maszyn Włókienniczych "[...]" legitymował się tylko decyzją nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] grudnia 1986 r. w sprawie ustalenia nowych opłat za zarząd. Zdaniem Skarżącej, powyższa decyzja nie stanowi dowodu uzasadniającego odmowę stwierdzenia komunalizacji mienia Skarbu Państwa, nabytego z mocy prawa przez właściwą terytorialnie gminę. Końcowo Skarżąca podniosła, że fakty ujawnione przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjno-Kartograficznych "[...]" w [...] w rzeczonym opracowaniu nie były znane Komisji w dniu podjęcia swoich orzeczeń i z tych względów istniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz uchylenia decyzji zarówno Komisji jak i Wojewody.
W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 lutego 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie w trybie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095), o czym strony zostały powiadomione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.
Rozpoznając niniejszą sprawę według powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Komisji nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podkreślić należy przede wszystkim, iż niniejsze postępowanie przed Komisją prowadzone było w trybie nadzwyczajnym - w trybie wznowienia postępowania w sprawie ostatecznie zakończonej - art. 145 k.p.a., którego przedmiotem jest jedynie weryfikacja prawidłowości ustalenia stanu faktycznego z punktu widzenia wykluczenia ciężkiego, kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa (B. Adamiak [w:] System Prawa Administracyjnego, t. 9, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, wyd. 3, s. 360 i nast.). Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji, ustanowionej w art. 16 k.p.a., ma ono charakter nadzwyczajny, odrębny od postępowania zwykłego. Stąd też, jego przedmiotem jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, ale tylko w przypadku, gdy postępowanie, w którym zapadła ta decyzja, dotknięte jest jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. Przepis ten wymienia w sposób wyczerpujący przesłanki wznowienia postępowania, które są związane z kwalifikowaną wadliwością postępowania, powodującą możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie wpłynęła na treść decyzji i w konsekwencji wyeliminowanie wadliwego rozstrzygnięcia.
Niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącej, która wskazała na istniejącą w sprawie – jej zdaniem – podstawę wznowienia postępowania wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Wskazana przez Skarżącą podstawa wznowienia dotyczy więc wyłącznie nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej lecz nieznanych organowi, który ją wydał.
Jak wskazuję przy tym judykatura, spełnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków. Pierwszy to zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, a zatem nie były znane organowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu zwykłym. Drugi warunek: nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody mają istotne znaczenie dla sprawy. Tylko na podstawie przepisu prawa materialnego możliwa jest ocena, czy nowa okoliczność faktyczna, nowy dowód dotyczy ustalenia stanu faktycznego zapisanego w tym przepisie prawa. Trzeci warunek to istnienie okoliczności faktycznej, istnienie dowodu w dniu wydania decyzji objętej żądaniem wznowienia postępowania. Spełnienie łącznie tych trzech warunków daje podstawy do stwierdzenia, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją zostało dotknięte istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego co do ustalenia stanu faktycznego, uzasadniając ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (por. wyroki NSA: z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2010/15, z 15 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1961/15, a także z 16 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 986/09).
W realiach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, brak jest spełnienia jednego z powyższych warunków, a mianowicie zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody nie są nowe.
Żądanie wznowienia zakończonego postępowania Skarżąca oparła na fakcie wydania opracowania geodezyjno-prawnego przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjno-Kartograficznych "[...]" w [...] stwierdzającego, że prawo zarządu dla Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...]" zostało wykreślone z księgi wieczystej [...], a dla terenu objętego zaświadczeniem Kierownika Wydziału Geodezji Gospodarki Gruntami z [...] maja 1986 r. nie odnaleziono decyzji o oddaniu gruntów w użytkowanie, co potwierdza poświadczenie w tym dokumencie nieprawdziwych faktów dotyczących istnienia w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, tj. w dniu [...] maja 1990 r., prawa zarządu dla Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...]". Okoliczność braku dokumentów o prawie zarządu dla Kombinatu "[...]", do części terenu objętego wskazanym wyżej zaświadczeniem, potwierdzony miał być również siedmioma odrębnymi decyzjami Wojewody [...] wydanymi w okresie od [...] lutego 2002 r. do [...] lipca 2010 r. załączonymi do opracowania geodezyjno-prawnego. Powyższe świadczy, zdaniem Skarżącej, o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym wynikającym z zaświadczenia z [...] maja 1986 r. wydanym w sprawie spornej między stronami i organem, ponieważ Kombinat Maszyn Włókienniczych "[...]" nie legitymował się prawem użytkowania (zarządu) do spornego gruntu, lecz do tylko części terenu nieobjętego wnioskiem komunalizacyjnym Skarżącej, co ma potwierdzać mapa załączona do opracowania geodezyjno-prawnego.
Co znamienne w tej sprawie, ocena istnienia prawa zarządu po stronie ww. Kombinatu, stanowiąca podstawę wniosku o wznowienie postępowania, została sporządzona dopiero w [...] kwietnia 2016 r., a zatem prawie trzy lata po wydaniu przez Wojewodę decyzji z [...] lipca 2013 r., nr [...], oraz prawie rok po wydaniu przez Komisję decyzji z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymującej w mocy ww. decyzję Wojewody. Należy również zwrócić uwagę, że powyższa analiza geodety została dokonana w oparciu o dane wynikające z zasobów: archiwalnych, sądu wieczystoksięgowego, przedsiębiorstwa "[...]", [...] Ośrodka Dokumentacji oraz dokumentację wytworzoną także po wydaniu kwestionowanej decyzji z [...] sierpnia 2015 r. (mapa z [...] kwietnia 2016 r., wypisy z rejestru gruntów i badania ksiąg wieczystych z marca 2016 r., informacja przedsiębiorstwa "[...]" z [...] kwietnia 2016 r.). A zatem opracowanie geodezyjno-prawnego z [...] kwietnia 2016 r., jak i wnioski z niego płynące, nie są nowymi okolicznościami faktycznymi (dowodami) w sprawie, lecz są nową oceną dowodów dokonaną przez geodetę.
Brak jest zatem racjonalnych powodów do uznania, że opracowanie Przedsiębiorstwa Usług Geodezyjno-Kartograficznych [...] w [...] z [...] kwietnia 2016 r. stanowi nowy dowód w sprawie istniejący w dacie wydania decyzji Komisji z [...] sierpnia 2015 r. Sąd nie podziela także stanowiska Skarżącej, że ww. opracowanie geodezyjno-prawne sporządzone na zlecenie strony postępowania ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a. Tego rodzaju opracowanie ma jedynie charakter prywatnej opinii geodezyjnej, nie stanowi wszak dokumentu sporządzonego przez powołany do tego organ w zakresie jego działania lub inny podmiot, w zakresie poruczonych mu z mocy prawa lub porozumienia spraw (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.).
Wobec powyższego dowód ten nie mógł stanowić podstawy do uchylenia ww. decyzji Komisji. Ustawodawca nie przewidział bowiem w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., aby zgłoszone okoliczności czy dowody mogły wywoływać skutki wstecz, w sytuacji gdy nie istniały w dacie wydania decyzji. Przeciwne stanowisko, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, prowadziłoby do całkowitej destabilizacji decyzji administracyjnych, podważanych w dowolnym momencie, co poza konsekwencjami materialnymi w sposób oczywisty naruszałoby stabilność orzeczniczą, zasadę trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.).
Dodatkowo wskazać wypada, że trudno uznać za dowody nieznane organowi m.in. opracowanie geodezyjne z [...] maja 2013 r., treść księgi wieczystej nr [...], czy zaświadczenie z [...] maja 1986 i mapę geodezyjną nr [...]. Skarżącą zdaje się mylić przy tej okazji, że odmienna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności. Dlatego też odmienna, a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (por. wyrok NSA z 27 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1128/05, wyrok NSA z 19 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 20/13).
Zgodzić się należy z organem również co do braku waloru istotności wskazanej przez Skarżącą okoliczności dotyczącej wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku z 29 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 682/17. Jak bowiem wyjaśniono w uzasadnieniu powyższego wyroku z 29 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 682/17, uzyskanie przez Skarżącą zaświadczenia o żądanej treści: "Kombinat Maszyn Włókienniczych " [...]" w [...] w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, to jest w dniu [...] maja 1990 r. nie legitymował się prawem zarządu do gruntów objętych zaświadczenia Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] maja 1986 r., nr [...], znak [...], lecz tylko faktycznie je użytkował bez tytułu prawnego." - miało na celu wykazanie niezgodności wpisu w księdze wieczystej urządzonej dla przedmiotowych gruntów z rzeczywistym stanem prawnym, co jest niezbędne dla pozytywnego dla Gminy, zakończenia prowadzonych postępowań komunalizacyjnych, dotyczących tych działek. Sąd orzekający w niniejszej sprawie wyjaśnia zatem, że nie jest celem wznowionego postępowania uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czemu służy zupełnie odrębny tryb procedowania przez sądem powszechnym (art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece).
W ocenie Sądu, nie ma tutaj znaczenia podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że nie odnaleziono decyzji o przekazaniu spornego gruntu w użytkowanie Kombinatowi Maszyn Włókienniczych "[...]", ponieważ nie świadczy to o tym, że taka decyzja w przeszłości nie istniała. Podstawę prawną powołaną w zaświadczeniu nr [...] stanowił art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99), w brzmieniu na datę wydania zaświadczenia. Wskazać należy przy tym, że w dacie wydania zaświadczenia nr [...] nie wymagano potwierdzenia nabycia z mocy prawa w formie decyzji, dopuszczalne bowiem było wydanie samego zaświadczenia. Wymóg wydania decyzji o przekazaniu w zarząd posiadaczom gruntów, którzy nie legitymowali się dokumentami o przekazaniu gruntów w formie przewidzianej prawem, ustawodawca wprowadził dopiero ustawą o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia [...] lipca 1988 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 170), której przepisy weszły w życie 20 lipca 1988 r. Wobec tego, Komisja wydając decyzję z [...] sierpnia 2015 r., słusznie oparła się w tym zakresie o treść księgi wieczystej nr [...] i ujawniony w niej stan prawny spornego gruntu. Potwierdził to także Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 1494/16).
Wbrew twierdzeniom Skarżącej, nową okolicznością w tej sprawie nie są również decyzje Wojewody wydane w innych sprawach komunalizacyjnych w okresie od [...] lutego 2009 r. do [...] lipca 2010 r. Jak wskazano już powyżej, odmienna ocena dowodów skutkująca uwzględnienie wniosków o komunalizację mienia sama w sobie nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Końcowo, zdaniem Sądu, okoliczność wykreślenia z księgi wieczystej nr [...] prawa zarządu dla Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...]" miała związek z wydaniem przez Wojewodę decyzji uwłaszczeniowej z [...] czerwca 1992 r. dla Kombinatu "[...]" i wpisem w dziale II tej księgi na rzecz tego podmiotu prawa użytkowania wieczystego obciążającego nieruchomości oznaczone wówczas jako działki nr [...], nr [...] (która odpowiada m.in. obecnej działce nr [...] – vide: pismo Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z [...] lutego 2005 r.) i nr [...]. Wobec tego zdarzenie to nie miało istotnego znaczenia dla sprawy komunalizacji mienia z mocy samego prawa, która dotyczy stanu faktycznego i prawnego jaki miał miejsce [...] maja 1990 r.
Nie ma zatem racji Skarżąca, która zarzuca organowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W tej sytuacji organ słusznie uznał, że nie wyszyły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a co za tym idzie nie jest możliwe jej uchylenia, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Za niezasadny uznać należy zatem zarzut naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wyjaśnić należy także, że przepis art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ma zastosowanie w stosunku do mienia, które - co do zasady - komunalizacji podlega, a jedynie z uwagi, że w danym, konkretnym przypadku służy wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, to komunalizacja takiego mienia nie następuje. W sytuacji zatem gdy określone mienie Skarbu Państwa pozostawało w dacie komunalizacji w zarządzie Kombinatu Maszyn Włókienniczych "[...]" powodowało to ten skutek, że mienie to w ogóle nie podlegało komunalizacji. Wobec tego zbędne było czynienie rozważań odnośnie wykładni art. 11 ust. 1 ww. ustawy komunalizacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło