I SA/Wa 1428/21
WyrokWSA w Warszawie2022-03-17
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Joanna Skiba, Łukasz Trochym
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opracowanie geodezyjno-prawne z 2016 r., stwierdzające brak decyzji o oddaniu gruntów w zarząd dla przedsiębiorstwa państwowego, stanowi nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uzasadniający wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia nieodpłatnie z mocy prawa nieruchomości?Ratio decidendi
Opracowanie geodezyjno-prawne z 2016 r. nie stanowi nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ nie zawiera nowych okoliczności faktycznych ani dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, lecz stanowi nową ocenę istniejących dowodów. Ponadto, wyrok WSA w Łodzi z 2017 r. nie miał istotnego znaczenia dla sprawy komunalizacji, gdyż dotyczył uzgodnienia stanu prawnego księgi wieczystej, a nie ustalenia stanu faktycznego na dzień 27 maja 1990 r. W związku z tym, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa prawidłowo odmówiła uchylenia własnej decyzji.Stan faktyczny
Miasto [...] wniosło skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (KKU) odmawiającą uchylenia własnej decyzji z 2015 r., która utrzymywała w mocy decyzję Wojewody z 2013 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości przez gminę. Skarżąca podnosiła, że nowe opracowanie geodezyjno-prawne z 2016 r. wykazało brak decyzji o oddaniu gruntów w zarząd dla przedsiębiorstwa państwowego, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania. KKU odmówiła uchylenia decyzji, uznając, że opracowanie nie stanowi nowego dowodu, a wpis w księdze wieczystej potwierdza zarząd przedsiębiorstwa na dzień 27 maja 1990 r.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędziowie sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), Protokolant referent stażysta Magdalena Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej jako "Komisja/organ") decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] odmówiła uchylenia własnej decyzji z [...] lipca 2015 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia nieodpłatnie z mocy prawa przez Gminę Miasto [...] (dalej jako "Skarżąca") nieruchomości Skarbu Państwa położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy dla [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Zaskarżona decyzja Komisji została wydana w następującym stanie sprawy.
Wojewoda decyzją z [...] czerwca 2013 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Skarżącą opisanej powyższej nieruchomości. Wojewoda uznał, że sporna działka w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie [...] "[...]" w L., co potwierdza opracowanie wykonane przez Konsorcjum Geodezyjne w L., z którego wynika, że w dniu 27 maja 1990 r., przedmiotowa działka, opisana w zaświadczeniu nr [...] z [...] maja 1986 r., [...], Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...], znajdowała się w zarządzie [...] "[...]" w L.
Komisja decyzją z [...] lipca 2015 r., nr [...] utrzymała powyższą decyzję Wojewody w mocy. Komisja wskazała, że z odpisu ówczesnej księgi wieczystej nr [...], jak również z obecnej księgi wieczystej prowadzonej dla spornej działki wynika, że w dniu 27 maja 1990 r., stanowiła ona własność Skarbu Państwa i znajdowała się w zarządzie [...] "[...]" (po zmianie nazwy [...] "[...]") w L. Podkreśliła, iż podstawowym dowodem przemawiającym za odmową komunalizacji jest stan księgi wieczystej i ujawnione w niej prawa.
Wyrokiem z 17 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1532/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Skarżącej na powyższą decyzję Komisji. W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły zarząd spornej działki na 27 maja 1990 r. – wskazując na prawa przysługujące [...] "[...]" w L. ([...] "[...]" w L.) na podstawie wpisu w księdze wieczystej, dokonanego w oparciu o zaświadczenie ujawnione zarówno w dawnej (KW nr [...]) jak i w aktualnej księdze wieczystej (nr [...]).
Z kolei, wyrokiem z 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 502/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Skarżącej od powyższego wyroku WSA w Warszawie. NSA przesądził, że sporna działka została wymieniona w zaświadczeniu Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] maja 1986 r. nr [...], jako pozostająca w zarządzie [...] "[...]" w L. Natomiast podstawę prawną powołaną w zaświadczeniu nr [...] stanowił art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99), w brzmieniu na datę wydania zaświadczenia. Przytaczając treść art. 87 wskazanej wyżej ustawy, NSA ocenił, że nabycie zarządu nastąpiło z mocy prawa w odniesieniu do gruntów będących w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych.
Skarżąca wnioskiem z 28 kwietnia 2016 r., uzupełnionym pismami z 13 października 2017 r. i 6 grudnia 2017 r., wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] lipca 2015 r. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powołując się na okoliczności, które nie były znane organowi w dniu wydania kwestionowanej decyzji. Skarżąca podkreśliła, że z dokumentacji przygotowanej przez Przedsiębiorstwo Usług [...] "[...]" w L. z [...] kwietnia 2016 r. i dołączonej do wniosku o wznowienie postępowania wynika, że dla terenu objętego zaświadczeniem Kierownika Wydziału Geodezji Gospodarki Gruntami z [...] maja 1986 r. nie odnaleziono decyzji o oddaniu gruntów w użytkowanie, co potwierdza poświadczenie w tym dokumencie nieprawdziwych faktów dotyczących istnienia w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, tj. w dniu 27 maja 1990 r., prawa zarządu dla [...] "[...]". Skarżąca wskazała następnie, że fakt braku dokumentów o prawie zarządu dla ww. Kombinatu dla części terenu objętego powyższym zaświadczeniem potwierdził Wojewoda w siedmiu niezależnych rozstrzygnięciach administracyjnych podjętych w okresie od [...] lutego 2009 r. do [...] lipca 2010 r. Skarżąca powołała również jako podstawę wznowienia postępowania prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 682/17 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej o odmowie wydania zaświadczenia o treści: "[...] "[...]" w L. w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, to jest w dniu 27 maja 1990 r. nie legitymował się prawem zarządu do gruntów objętych wyżej cytowanym zaświadczeniem, lecz tylko faktycznie je użytkował bez tytułu prawnego". Skarżąca wyjaśniła również, że w toku postępowania dotyczącego wydania zaświadczenia ustalono, że dokumentacja dotycząca ww. Kombinatu została przekazana do Archiwum Zakładowego oraz do Archiwum Państwowego w L. Dokumentację tę poddało analizie Przedsiębiorstwo Usług [...] "[...]" w L. Na jej podstawie wykonano Opracowanie Geodezyjno-Prawne z [...] kwietnia 2016 r., z którego w ocenie Skarżącej jednoznacznie wynika, że dla terenu objętego zaświadczeniem Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] maja 1986 r. nie odnaleziono decyzji o oddaniu gruntów w użytkowanie, bądź w zarząd. Fakt ten jest istotny z punktu widzenia udowodnienia istnienia prawa zarządu dla [...] "[...]" na dzień komunalizacji.
Komisja postanowieniem z [...] lutego 2018 r., nr [...], odmówiła wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją z [...] lipca 2015 r.
Prawomocnym wyrokiem z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 774/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. postanowienie Komisji.
Następnie postanowieniem z [...] marca 2021 r., nr [...], wznowiła postępowanie zakończone własną decyzją z [...] lipca 2015 r.
Z kolei zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], Komisja odmówiła uchylenia własnej decyzji z [...] lipca 2015 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody z [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia nieodpłatnie z mocy prawa przez Skarżąca nieruchomości Skarbu Państwa położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy dla [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji Komisja wyjaśniła, że bezsporne jest w niniejszej sprawie, że przedmiotowa działka, w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Komisja uznała także za właściwe, że nieruchomość ta znajdowała się w zarządzie [...] "[...] (po zmianie nazwy [...] "[...]") w L. Jak podniósł organ, z treści działu II księgi wieczystej wynika, że wpisu Skarbu Państwa i zarządu [...] w L. dokonano na podstawie: "wniosków z dnia [...] sierpnia 1986 r. oraz zaświadczenia z dnia [...] maja 1986 r. Nr [...], prawa własności wpisane w księgach wieczystych Rep. hip. [...], Rep. hip. [...], Rep. hip.[...], Rep.hip.[...]." Komisja wskazała, że ww. numery hipoteczne pokrywają się z numerami hipotecznymi wymienionymi w protokole zdawczo-odbiorczym z [...] listopada 1950 r. Ponadto, nie budzi wątpliwości w ocenie Komisji okoliczność, że [...] "[...]" został wyodrębniony z [...] Spółka Akcyjna – L., na bazie majątku tego znacjonalizowanego podmiotu. A skoro tak i wobec zgodności numerów hipotecznych nieruchomości stanowiących uprzednio własność [...] Spółka Akcyjna – L., a następnie co do których to nieruchomości wpisano zarząd [...] "[...]", to także prowadzi do wniosku, że sporna działka nie należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Skoro zatem z odpisu ówczesnej księgi wieczystej urządzonej dla spornej działki wynika, że w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie [...] "[...]" w L., to tym samym, zgodnie z brzmieniem art. 6 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 maja 1990 r., przedmiotowa nieruchomość nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a tym samym nie podlegała komunalizacji z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Komisja przyjęła bowiem, że postępowanie komunalizacyjne nie możne być wykorzystywane do uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż wszelkie spory o prawa do rzeczy nieruchomej, wpisane w księdze wieczystej (w tym w dacie 27 maja 1990 r.) pozostają poza przedmiotem postępowania komunalizacyjnego, w którym organ jest związany prawomocnym wpisem w księdze wieczystej, czy też prawomocnym wyrokiem wydanym w postępowaniu uzgodnieniowym z art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Odnosząc się do wskazanych przez Skarżącą nowych okoliczności w sprawie, które nie były znane organowi w dniu wydania decyzji, dotyczących dokumentacji przygotowanej przez Przedsiębiorstwo Usług [...] "[...]" w L., Komisja uznała za błędne stanowisko Skarżącej, która przyjmuje za nowe okoliczności faktyczne i dowody przedstawione w następczym opracowaniu geodety, nieistniejącym w dniu wydania pierwotnej decyzji.
Odnosząc się z kolei do przesłanki wznowienia postępowania dotyczącej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 682/17, Komisja nie zgodziła się z argumentacją Skarżącej w tym zakresie. W ocenie Komisji, sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku przede wszystkim omówił przesłanki do wydania zaświadczenia i okoliczności jakie mogą być w tym dokumencie wykazane. Sąd administracyjny wskazał również, że wydanie zaświadczenia o treści określonej we wniosku Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2017 r. nie mogło być uwzględnione, ponieważ skutkowałoby w istocie wydaniem rozstrzygnięcia z pominięciem trybu prawem przewidzianego w zakresie stanu prawnego spornych gruntów, skutkującego w następstwie przyznaniem praw do tych gruntów Skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Komisja nie znalazła podstaw do uchylenia własnej decyzji z [...] lipca 2015 r., nr [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję organu wniosła Skarżąca, zarzucając jej naruszenie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191, ze zm.). Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody, oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej od organu administracji zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono natomiast, że Komisja błędnie przyjęła, że wpis do księgi wieczystej stanowi dowód potwierdzający istnienie w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, tj. w dniu 27 maja 1990 r., prawa zarządu dla [...] "[...]". Analiza obowiązujących wówczas aktów prawnych wskazuje natomiast, zdaniem Skarżącej, że dla ustanowienia użytkowania (prawa zarządu) na nieruchomościach państwowych ustawodawca wymagał decyzji administracyjnej, wydawanej przez właściwy organ. Niewątpliwie więc ważna decyzja administracyjna była zawsze, mimo zmieniających się ustaw, warunkiem koniecznym powstania prawa użytkowania (zarządu) gruntu państwowego na rzecz państwowych jednostek organizacyjnych, w tym przedsiębiorstwa państwowego. Natomiast jak wskazała Skarżąca, [...] "[...]" legitymował się tylko decyzją nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] grudnia 1986 r. w sprawie ustalenia nowych opłat za zarząd. Zdaniem Skarżącej, powyższa decyzja nie stanowi dowodu uzasadniającego odmowę stwierdzenia komunalizacji mienia Skarbu Państwa, nabytego z mocy prawa przez właściwą terytorialnie gminę. Końcowo Skarżąca podniosła, że fakty ujawnione przez Przedsiębiorstwo Usług [...] "[...]" w L. w rzeczonym opracowaniu nie były znane Komisji w dniu podjęcia swoich orzeczeń i z tych względów istniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz uchylenia decyzji zarówno Komisji jak i Wojewody.
W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lutego 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie w trybie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095), o czym strony zostały powiadomione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.
Rozpoznając niniejszą sprawę według powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Komisji nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podkreślić należy przede wszystkim, iż niniejsze postępowanie przed Komisją prowadzone było w trybie nadzwyczajnym - w trybie wznowienia postępowania w sprawie ostatecznie zakończonej - art. 145 k.p.a., którego przedmiotem jest jedynie weryfikacja prawidłowości ustalenia stanu faktycznego z punktu widzenia wykluczenia ciężkiego, kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa (B. Adamiak [w:] System Prawa Administracyjnego, t. 9, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, wyd. 3, s. 360 i nast.). Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji, ustanowionej w art. 16 k.p.a., ma ono charakter nadzwyczajny, odrębny od postępowania zwykłego. Stąd też, jego przedmiotem jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, ale tylko w przypadku, gdy postępowanie, w którym zapadła ta decyzja, dotknięte jest jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. Przepis ten wymienia w sposób wyczerpujący przesłanki wznowienia postępowania, które są związane z kwalifikowaną wadliwością postępowania, powodującą możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie wpłynęła na treść decyzji i w konsekwencji wyeliminowanie wadliwego rozstrzygnięcia.
Niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącej, która wskazała na istniejącą w sprawie – jej zdaniem – podstawę wznowienia postępowania wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Wskazana przez Skarżącą podstawa wznowienia dotyczy więc wyłącznie nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej lecz nieznanych organowi, który ją wydał.
Jak wskazuję przy tym judykatura, spełnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków. Pierwszy to zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, a zatem nie były znane organowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu zwykłym. Drugi warunek: nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody mają istotne znaczenie dla sprawy. Tylko na podstawie przepisu prawa materialnego możliwa jest ocena, czy nowa okoliczność faktyczna, nowy dowód dotyczy ustalenia stanu faktycznego zapisanego w tym przepisie prawa. Trzeci warunek to istnienie okoliczności faktycznej, istnienie dowodu w dniu wydania decyzji objętej żądaniem wznowienia postępowania. Spełnienie łącznie tych trzech warunków daje podstawy do stwierdzenia, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją zostało dotknięte istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego co do ustalenia stanu faktycznego, uzasadniając ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (por. wyroki NSA: z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2010/15, z 15 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1961/15, a także z 16 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 986/09).
W realiach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, brak jest spełnienia jednego z powyższych warunków, a mianowicie zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody nie są nowe.
Żądanie wznowienia zakończonego postępowania Skarżąca oparła na fakcie wydania opracowania geodezyjno-prawnego przez Przedsiębiorstwo Usług [...] "[...]" w L. stwierdzającego, że prawo zarządu dla [...] "[...]" zostało wykreślone z księgi wieczystej [...], a dla terenu objętego zaświadczeniem Kierownika Wydziału Geodezji Gospodarki Gruntami z [...] maja 1986 r. nie odnaleziono decyzji o oddaniu gruntów w użytkowanie, co potwierdza poświadczenie w tym dokumencie nieprawdziwych faktów dotyczących istnienia w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, tj. w dniu 27 maja 1990 r., prawa zarządu dla [...] "[...]". Okoliczność braku dokumentów o prawie zarządu dla [...] "[...]", do części terenu objętego wskazanym wyżej zaświadczeniem, potwierdzony miał być również siedmioma odrębnymi decyzjami Wojewody [...] wydanymi w okresie od [...] lutego 2002 r. do [...] lipca 2010 r. załączonymi do opracowania geodezyjno-prawnego. Powyższe świadczy, zdaniem Skarżącej, o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym wynikającym z zaświadczenia z [...] maja 1986 r. wydanym w sprawie spornej między stronami i organem, ponieważ [...] "[...]" nie legitymował się prawem użytkowania (zarządu) do spornego gruntu, lecz do tylko części terenu nieobjętego wnioskiem komunalizacyjnym Skarżącej, co ma potwierdzać mapa załączona do opracowania geodezyjno-prawnego.
Co znamienne w tej sprawie, ocena istnienia prawa zarządu po stronie ww. [...], stanowiąca podstawę wniosku o wznowienie postępowania, została sporządzona dopiero w [...] kwietnia 2016 r., a zatem prawie trzy lata po wydaniu przez Wojewodę decyzji z [...] czerwca 2013 r., nr [...], oraz prawie rok po wydaniu przez Komisję decyzji z [...] lipca 2015 r., nr [...] utrzymującej w mocy ww. decyzję Wojewody. Należy również zwrócić uwagę, że powyższa analiza geodety została dokonana w oparciu o dane wynikające z zasobów: archiwalnych, sądu wieczystoksięgowego, przedsiębiorstwa "[...]", [...] Ośrodka Dokumentacji oraz dokumentację wytworzoną także po wydaniu kwestionowanej decyzji z [...] lipca 2015 r. (mapa z [...] kwietnia 2016 r., wypisy z rejestru gruntów i badania ksiąg wieczystych z marca 2016 r., informacja przedsiębiorstwa "[...]" z [...] kwietnia 2016 r.). A zatem opracowanie geodezyjno-prawnego z [...] kwietnia 2016 r., jak i wnioski z niego płynące, nie są nowymi okolicznościami faktycznymi (dowodami) w sprawie, lecz są nową oceną dowodów dokonaną przez geodetę.
Brak jest zatem racjonalnych powodów do uznania, że opracowanie Przedsiębiorstwa Usług [...] "[...]" w L. z [...] kwietnia 2016 r. stanowi nowy dowód w sprawie istniejący w dacie wydania decyzji Komisji z [...] lipca 2015 r. Sąd nie podziela także stanowiska Skarżącej, że ww. opracowanie geodezyjno-prawne sporządzone na zlecenie strony postępowania ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a. Tego rodzaju opracowanie ma jedynie charakter prywatnej opinii geodezyjnej, nie stanowi wszak dokumentu sporządzonego przez powołany do tego organ w zakresie jego działania lub inny podmiot, w zakresie poruczonych mu z mocy prawa lub porozumienia spraw (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.).
Wobec powyższego dowód ten nie mógł stanowić podstawy do uchylenia ww. decyzji Komisji. Ustawodawca nie przewidział bowiem w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., aby zgłoszone okoliczności czy dowody mogły wywoływać skutki wstecz, w sytuacji gdy nie istniały w dacie wydania decyzji. Przeciwne stanowisko, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, prowadziłoby do całkowitej destabilizacji decyzji administracyjnych, podważanych w dowolnym momencie, co poza konsekwencjami materialnymi w sposób oczywisty naruszałoby stabilność orzeczniczą, zasadę trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.).
Dodatkowo wskazać wypada, że trudno uznać za dowody nieznane organowi m.in. opracowanie geodezyjne z [...] maja 2013 r., treść księgi wieczystej nr [...], czy zaświadczenie z [...] maja 1986 i mapę geodezyjną nr [...]. Skarżącą zdaje się mylić przy tej okazji, że odmienna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności. Dlatego też odmienna, a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (por. wyrok NSA z 27 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1128/05, wyrok NSA z 19 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 20/13).
Zgodzić się należy z organem również co do braku waloru istotności wskazanej przez Skarżącą okoliczności dotyczącej wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku z 29 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 682/17. Jak bowiem wyjaśniono w uzasadnieniu powyższego wyroku z 29 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 682/17, uzyskanie przez Skarżącą zaświadczenia o żądanej treści: "[...] "[...]" w L. w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, to jest w dniu 27 maja 1990 r. nie legitymował się prawem zarządu do gruntów objętych zaświadczenia Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] maja 1986 r., nr [...], znak [...], lecz tylko faktycznie je użytkował bez tytułu prawnego." - miało na celu wykazanie niezgodności wpisu w księdze wieczystej urządzonej dla przedmiotowych gruntów z rzeczywistym stanem prawnym, co jest niezbędne dla pozytywnego dla Gminy, zakończenia prowadzonych postępowań komunalizacyjnych, dotyczących tych działek. Sąd orzekający w niniejszej sprawie wyjaśnia zatem, że nie jest celem wznowionego postępowania uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czemu służy zupełnie odrębny tryb procedowania przez sądem powszechnym (art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece).
W ocenie Sądu, nie ma tutaj znaczenia podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że nie odnaleziono decyzji o przekazaniu spornego gruntu w użytkowanie [...] "[...]", ponieważ nie świadczy to o tym, że taka decyzja w przeszłości nie istniała. Podstawę prawną powołaną w zaświadczeniu nr [...] stanowił art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99), w brzmieniu na datę wydania zaświadczenia. Wskazać należy przy tym, że w dacie wydania zaświadczenia nr [...] nie wymagano potwierdzenia nabycia z mocy prawa w formie decyzji, dopuszczalne bowiem było wydanie samego zaświadczenia. Wymóg wydania decyzji o przekazaniu w zarząd posiadaczom gruntów, którzy nie legitymowali się dokumentami o przekazaniu gruntów w formie przewidzianej prawem, ustawodawca wprowadził dopiero ustawą o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 13 lipca 1988 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 170), której przepisy weszły w życie 20 lipca 1988 r. Wobec tego, Komisja wydając decyzję z [...] lipca 2015 r., słusznie oparła się w tym zakresie o treść księgi wieczystej nr [...] i ujawniony w niej stan prawny spornego gruntu. Potwierdził to także Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 502/16).
Wbrew twierdzeniom Skarżącej, nową okolicznością w tej sprawie nie są również decyzje Wojewody wydane w innych sprawach komunalizacyjnych w okresie od [...] lutego 2009 r. do [...] lipca 2010 r. Jak wskazano już powyżej, odmienna ocena dowodów skutkująca uwzględnienie wniosków o komunalizację mienia sama w sobie nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Końcowo, zdaniem Sądu, okoliczność wykreślenia z księgi wieczystej nr [...] prawa zarządu dla [...] "[...]" miała związek z wydaniem przez Wojewodę decyzji uwłaszczeniowej z [...] czerwca 1992 r. dla [...] "[...]" i wpisem w dziale II tej księgi na rzecz tego podmiotu prawa użytkowania wieczystego obciążającego nieruchomości oznaczone wówczas jako działki nr [...], nr [...] (która odpowiada m.in. obecnej działce nr [...] – vide: pismo Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z [...] lutego 2005 r.) i nr [...]. Wobec tego zdarzenie to nie miało istotnego znaczenia dla sprawy komunalizacji mienia z mocy samego prawa, która dotyczy stanu faktycznego i prawnego jaki miał miejsce 27 maja 1990 r.
Nie ma zatem racji Skarżąca, która zarzuca organowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W tej sytuacji organ słusznie uznał, że nie wyszyły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a co za tym idzie nie jest możliwe jej uchylenia, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Za niezasadny uznać należy zatem zarzut naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wyjaśnić należy także, że przepis art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ma zastosowanie w stosunku do mienia, które - co do zasady - komunalizacji podlega, a jedynie z uwagi, że w danym, konkretnym przypadku służy wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, to komunalizacja takiego mienia nie następuje. W sytuacji zatem gdy określone mienie Skarbu Państwa pozostawało w dacie komunalizacji w zarządzie [...] "[...]" powodowało to ten skutek, że mienie to w ogóle nie podlegało komunalizacji. Wobec tego zbędne było czynienie rozważań odnośnie wykładni art. 11 ust. 1 ww. ustawy komunalizacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło