I SA/Wa 143/16

WyrokWSA w Warszawie2017-11-29

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy państwowa instytucja kultury, która zarządzała gruntem w dniu 5 grudnia 1990 r. i 1 stycznia 1998 r., nabywa z mocy prawa użytkowanie wieczyste tego gruntu na podstawie art. 202 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli prawo zarządu zostało ustanowione decyzją, która następnie została stwierdzona nieważnością?
Ratio decidendi
Państwowa instytucja kultury nie nabywa z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 202 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli decyzja ustanawiająca prawo zarządu tym gruntem została stwierdzona nieważnością ze skutkiem ex tunc. W takiej sytuacji, na istotne daty dla uwłaszczenia, prawo zarządu nie funkcjonowało w obrocie prawnym, co uniemożliwia stwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu przez T. Skarżący twierdził, że zarządzał nieruchomością i przedstawił protokół zdawczo-odbiorczy z 1971 r. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nabycia prawa, wskazując na brak wymaganych dokumentów potwierdzających prawo zarządu oraz na fakt, że decyzja ustanawiająca prawo zarządu dla T. została stwierdzona nieważnością.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi T. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania T. w W. od decyzji Prezydenta W. z [...] września 2015 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 12 maja 1998 r. przez T. udziału 650/1000 części w prawie użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność W., położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego jako działka ew. nr [...], o pow. [...] m2, w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW nr [...] oraz udziału we współwłasności budynku i innych urządzeń znajdujących się na gruncie - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że 22 listopada 2001 r. T. złożył wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu o pow., [...] m 2 położonego przy ul. [...] oraz prawa własności znajdującego się na nim budynku. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 202 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami państwowe instytucje kultury, które na podstawie ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. Nr 406, poz. 406 z 2012r. oraz poz. 423 z 2014r.) uzyskały osobowość prawną nabywają z mocy prawa, z dniem wpisu do rejestru instytucji kultury, użytkowanie wieczyste gruntu, którymi zarządzały w dniu 1 grudnia 1990 r. oraz własność położonych na nich budynków, innych urządzeń i lokali, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy nadal zarządzają tymi gruntami. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie i użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych instytucji kultury o których mowa w art. 202 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do nieruchomości według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. i na dzień 1 stycznia 1998 r. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia prawo zarządu organ stwierdza na podstawie jednego z następujących dokumentów: 1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, 4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, 5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno- zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. T. nie wylegitymował się żadnym z wyżej wymienionych dokumentów. Przedstawiona przez wnioskodawcę decyzja Ministra Kultury i Sztuki z [...] kwietnia 1971 r., [...] oraz protokół zdawczo-odbiorczy z [...] kwietnia 1971 r. dotyczą budynku mieszkalnego przekazanego jako środek trwały i nie spełniają wymogów dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Organ nie odnalazł także innych dokumentów, które mogłyby potwierdzić prawo wnioskodawcy do przedmiotowej nieruchomości. Organ wskazał, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] października 1998 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu W. nr [...] z [...] lipca 1989 r. o przekazaniu w zarząd T. gruntu położonego przy ul. [...] w W., dz. ew. nr [...] z obrębu [...], wskazując, że nie jest możliwe oddanie w zarząd ułamkowej części nieruchomości. Pozostała część nieruchomości została rozdysponowana w inny sposób - oddana w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali wykupionych w budynku mieszkalnym. Zdaniem Prezydenta wobec nie spełnienia warunków nie było możliwe wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem. Odwołujący T. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie: - art. 202 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwą jego interpretacją, a przez co odmowę uwzględnienia wniosku, § 4 ust. 1 pkt 1 i 9, § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych - art. 46 § 1 i art. 48 k.c., poprzez niezastosowanie, - art. 7, 75 i 77 § 1 kpa, poprzez niewyjaśnienie stanu sprawy i niezastosowanie środka dowodowego, o którym mowa w § 4 ust. 3 cytowanego rozporządzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę uznało, że odwołanie nie jest zasadne. Wskazało, że sprawa była już przedmiotem jego rozważań, gdyż decyzją z [...] października 2003 r., [...] Kolegium uchyliło decyzję Prezydenta W. z [...] lutego 2003 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Kolegium zobowiązało organ do przeprowadzenia właściwego i wyczerpującego postępowania dowodowego wskazując na jego poważne braki. W ocenie Kolegium organ I instancji wywiązał, się z tego, a w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił podstawę i motywy podjętego rozstrzygnięcia. Kolegium nie zgodziło się z zarzutem odwołania dotyczącym naruszenia przepisów art. 7, 75 i 77 § 1 kpa. Kolegium wskazało, że zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, to prawo zarządu można stwierdzić na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest brak jakichkolwiek dokumentów mogących potwierdzić prawo zarządu do nieruchomości. Jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przekazującej nieruchomość w zarząd, jak w niniejszym przypadku, to w ocenie Kolegium T., poprzednikowi T. nie przysługiwało prawo zarządu przedmiotową nieruchomością. Jak wynika z akt sprawy prawo zarządu T. do przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu W. z [...] lipca 1989 r., nr [...] o przekazaniu w zarząd T. gruntu położonego przy ul. [...] w W., dz. ew. nr [...] z obrębu [...]. Jednakże ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] października 1998 r., nr [...] stwierdzono nieważność tej decyzji, wskazując, że prawo zarządu nie mogło być ustanowione na ułamkowej części nieruchomości jako, że część tej nieruchomości została rozdysponowana w sposób trwały w postaci ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz właścicieli lokali w budynku mieszkalnym, znajdującym się na gruncie. Zdaniem organu odwoławczego przeszkoda uniemożliwiająca uwłaszczenie T. ma charakter trwały. Nabycie prawa zarządu, a w konsekwencji uwłaszczenie z mocy prawa na podstawie art. 202 ustawy o gospodarce nieruchomościami, częścią nieruchomości stanowiącą w udziale własność Gminy i współużytkowanie wieczyste osób fizycznych, jest prawnie niedopuszczalne. Kolegium podniosło, że przedmiotem prawa użytkowania wieczystego może być całość nieruchomości a nie jej część, o czym przesądza art. 47 § 1 k.c. Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Organ wskazał na uchwałę Sądu Najwyższego 7 sędziów z 23 września 1993 r., sygn. akt III CZP 81/93 OSNC 1994/2/2, która prezentuje przyjęty w orzecznictwie i ugruntowany pogląd na ten temat. Decyzja stwierdzająca nabycie przez państwową osobę prawną prawa wieczystego użytkowania gruntów oraz własności budynków na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) nie może być podstawą wpisu w księdze wieczystej w sytuacji, gdy grunty te w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiły współwłasność Skarbu Państwa (gminy) i innych osób. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 2015 r., skargę złożył T. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Decyzjom zarzucił: rażące naruszenie następujących przepisów: 1) art. 202 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez odmowę uwzględnienia wniosku pomimo spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, a także poprzez jego niewłaściwą interpretację, 2) § 4 ust. 1 pkt 1 i 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, poprzez jego niewłaściwą interpretację, 3) § 4 ust. 3 wyżej wskazanego rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie, 4) art. 46 § 1 i art. 48 k.c., poprzez ich niezastosowanie, 5) art. 77 kpa, poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, 6) art. 75 i art. 77 § 1 kpa, w szczególności poprzez zaniechanie zastosowania środka dowodowego wskazanego w § 4 ust. 3 rozporządzenia W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty, wskazując m.in., że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji odniosło się tylko i wyłącznie do zarzutu niezastosowania przez Prezydenta W. § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r., pomijając całkowicie rozważenie innych zarzutów zawartych w odwołaniu. Wskazując na treść przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia skarżący podniósł, że przy rozstrzyganiu kwestii uwłaszczenia organ powinien brać pod uwagę istnienie dokumentów wymienionych w tym przepisie, a nie fakt istnienia jakichkolwiek innych dokumentów. Jeżeli nie istnieją te konkretne dokumenty, to wówczas ma zastosowanie § 4 ust. 3 rozporządzenia. Zdaniem skarżącego analiza wszelkich decyzji administracyjnych i wyroków sądów administracyjnych, które zapadły w sprawach dotyczących ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz T., bezspornie wskazuje na fakt zarządzania nieruchomością przez T. do dnia [...] kwietnia 1971 r., w którym to dniu został podpisany pomiędzy Ministrem Kultury Sztuki, a T. protokół zdawczo-odbiorczy w odniesieniu do nieruchomości położonej przy ul. [...]. Protokół ten jest, w ocenie skarżącego, dokumentem jaki wskazuje § 4 ust. 1 pkt. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. Skarżący zarzucił, że Kolegium pominęło stanowisko zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji z [...] października 2003 r. Organ wskazał wówczas, że pojęcia "zarządzanie" nie można utożsamiać z "zarządem". "Zarządzanie" w takim rozumieniu zdaje sią być synonimem prawniczego pojęcia "władanie" (lub zwykły zarząd majątkiem). W ocenie skarżącego zarówno Prezydent W. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzje odmawiające ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz skarżącego naruszyły art. 202 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niewłaściwą interpretację. Żaden z organów nie wyjaśnił, na czym miałoby w przypadku skarżącego, wobec treści art. 202 ust. 1 ustawy polegać zarządzanie gruntem przez instytucję kultury w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz 1 stycznia 1998 r. w sposób formalny, skoro zdaniem organów istniejące dokumenty i liczne dowody w zakresie zarządzania przez T. nieruchomością nie są wystarczające. "Zarządzanie" to wykonywanie faktycznego władztwa nad rzeczą i zapewne ustawodawca celowo użył takiego pojęcia w art. 202 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro w innych przepisach tej ustawy posługuje się pojęciem "prawo zarządu". W ocenie skarżącego nie usprawiedliwia zachowania organu to, że Prezydent W. w swojej decyzji stwierdził, że w trakcie postępowania, celem działania zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. zwrócono się do Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowego w W. oraz Biura Administracyjno-Gospodarczego Urzędu W., które poinformowały, iż nie odnalazły w swoich zasobach dokumentów umożliwiających ustalenie użytkowania wieczystego na rzecz skarżącego. Działanie Prezydenta nie mogło być skuteczne w świetle informacji, że Archiwum Państwowe w W. w większości dysponuje szczątkowo lub częściowo przekazanymi aktami. Dotyczy to m.in. akt Urzędu Miasta W. z lat 1974 - 1990, akt Prezydium Rady Narodowej, Wydział Finansowy, akt Prezydium Rady Narodowej W., Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, a akta Wydziału Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji z lat 1950 - 1973 nie zostały odnalezione. Jednocześnie Prezydent poszukując dokumentów w archiwach całkowicie pominął protokół przekazania T. przez Ministerstwo Kultury i Sztuki nieruchomości przy [...] z [...] kwietnia 1971 r. Kwestionując powyższy dokument Prezydent Miasta nie zastosował § 4 ust. 1 rozporządzenia, jak również całkowicie pominął § 4 ust. 3 rozporządzenia. Nie przeprowadzając stosownego postępowania dowodowego organ naruszył § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia oraz art. 75, art. 77 § 1 i art. 7 kpa. Organ nie odniósł się do twierdzeń skarżącego w zakresie ; przepisów art. 46 § 1 k.c. i art. 48 k.c. Skarżący zarzucił, że organ nie odniósł się do zarzutów odwołania, dotyczących decyzji z [...] lipca 1989 r. Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu W., którą oddano w trwały zarząd T. na czas nieoznaczony grunt położony w W. przy ul. [...]. Organ nie odniósł się do zarzutu, że w dacie wydania decyzji z [...] lipca 1989 r. nie było przepisu, który wprost stanowiłby, iż niemożliwe jest współistnienie na tej samej nieruchomości użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz osoby fizycznej oraz zarządu sprawowanego przez jednostkę organizacyjną posiadającą osobowość prawną. Obowiązywał w tej dacie uchylony następnie art. 38 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który wprost stanowił że przedsiębiorstwa państwowe i założone przez nie spółki są uprawnione do sprzedaży na zasadach określonych w art. 24 lokali w domach mieszkalnych. Przekazywanie nabywcy lokalu ułamkowej części gruntu niezbędnego do prawidłowego użytkowania domu mieszkalnego w użytkowanie wieczyste jest dokonywane przez terenowy organ administracji państwowej po uprzednim wygaśnięciu prawa zarządu tej części gruntu. Z tego przepisu wprost wynikało, że prawo zarządu do gruntu jakie przysługiwało skarżącemu nie mogło wygasnąć w odniesieniu do tej części nieruchomości, jaka nie dotyczy lokali sprzedanych. Tak więc stwierdzenie nieważności decyzji przekazującej w zarząd T. na czas nieoznaczony grunt położony w W. przy ul. [...], było oparte wyłącznie na dokonanej przez organ wyższego stopnia interpretacji rozszerzającej przepisu, która okazała się być dla T. bardzo krzywdząca. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnień zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przepis art. 202 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że państwowe instytucje kultury, które na podstawie ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2012 r. poz. 406, z 2014 r. poz. 423, z 2015 r. poz. 337 i 1505 oraz z 2016 r. poz. 1020) uzyskały osobowość prawną, nabywają z mocy prawa, z dniem ich wpisu do rejestru instytucji kultury, użytkowanie wieczyste gruntów, którymi zarządzały w dniu 5 grudnia 1990 r., oraz własność położonych na nich budynków, innych urządzeń i lokali, jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nadal zarządzają tymi gruntami. Nie może to naruszać praw osób trzecich. Do nabycia stosuje się odpowiednio przepisy art. 200. Wyżej wskazany przepis posługuje się pojęciem "zarządzenia gruntem". Natomiast ze zdania drugiego tego przepisu wynika, że do nabycia prawa stosuje niej odpowiednio przepisy art. 200 ustawy. Powstaje więc pytanie, czy pojęcie "zarządzenie" i zarząd nieruchomością na gruncie tego przepisu są to są pojęcia tożsame. W orzecznictwie dominuje pogląd, że w art. 202 ust. 1 ustawy chodzi o prawo zarządu (por. wyroki WSA w Warszawie z 13 II 2008 r., I SA/Wa 1862/07, z 13 IV 2006 r., I SA/Wa 1314/05, z 21 III 2005 r. I SA/Wa 113/05, z 1 III 2005 r., I SA/Wa 2117/05). W komentarzu do ustawy o gospodarce nieruchomościami pod redakcją Gerarda Bieńka (tom II, wydawnictwo zachodnie, Centrum Organizacji, Warszawa-Zielona Góra 1998 r.) lansowany jest podgląd, że w art. 202 ustawy chodzi o prawo zarządu. Z kolei z artykułu W. Lachiewicz pt. "Uwłaszczeni Komunalne instytucji kultury" (Samorząd Terytorialny 2000/9/61 t. 3) wynika, że pojęcie "zarządzanie" użyte w art. 202 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest synonimem prawniczego pojęcia "władania" (lub zwykłego zarządu majątkiem). Sąd podziela pogląd przedstawiony w licznym orzecznictwie i powołanym komentarzu. Za poglądem tym przemawia odwołanie się do przepisu art. 200 ustawy. Oznacza to, że zarząd powinien być wykonywany formalnie, a nie wynikać z czynności faktycznych. Przemawia za takim stanowiskiem także redakcja § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120). Przepis § 5 ust. 2 stanowi, że właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu instytucji kultury, o których mowa w art. 202 ustawy. Prawa zarządu nie można domniemywać. Natomiast prawo zarządu może być stwierdzone na podstawie jednego z dokumentów wskazanych w § 4 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia. Oznacza to, że pojęcie zarządzania z art. 202 ust. 1 ustawy należy rozumieć jako prawo zarządu. Jak wynika z obszernego materiału dowodowego, pomimo poszukiwań dokumentów świadczących o zarządzie (organ I instancji zwracał się z urzędu w tym celu do szeregu instytucji, co skarżący dostrzega w skardze) nie udało się ich pozyskać. Dokumentów takich nie przedstawił także skarżący. Natomiast decyzja z [...] lipca 1989 r. Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu W., którą oddano w trwały zarząd T. na czas nieoznaczony grunt położony w W. przy ul. [...], została usunięta z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Jak wynika bowiem z akt sprawy Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 1996 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Wydziału z [...] lipca 1989 r. co do udziału [...] części. Następnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] października 1998 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 1996 r. i stwierdził nieważność decyzji z [...] lipca 1989 r. - w całości. W tej sytuacji na daty istotne dla uwłaszczenia decyzja o oddaniu w zarząd nie funkcjonowała w obrocie prawnym. Zarzuty skargi dotyczące tej decyzji, a także zarzucanie Kolegium nieodniesienia się do zarzutów odwołania dotyczących decyzji z [...] lipca 1989 r. i decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] października 1998 r. są chybione, gdyż to nie te decyzje były przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie. Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] października 1998 r. jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydając zaskarżoną decyzję obowiązane było zbadać stan faktyczny i prawny na datę istotną dla uwłaszczenia, tj. dokonać oceny przesłanek z art. 202 ust.1 i 2 ustawy, co prawidłowo uczyniło. Nietrafny jest więc zarzut naruszenia przepisu art. 202 ustawy o gospodarce nieruchomościami i § 4 ust.1 pkt 1 rozporządzenia, gdyż jak wyżej wspomniano, decyzja o zarządzie została usunięta z obrotu prawnego. Wobec tego chybione są także zarzuty naruszenia art. 46 § 1 i 48 k.c. Brak jest podstaw do przyjęcia, że nieruchomość przy ul. [...] pozostawała w zarządzie także na podstawie innych dokumentów wskazanych w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 10 lutego 1998 r., przy czym skarżący nie wskazał o jakie dokumenty chodzi. Chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia. Skarżący wywodził, że dokumentem, o którym mowa w tym przepisie jest protokół zdawczo-odbiorczy z [...] kwietnia 1971 r. Protokół ten został sporządzony w wykonaniu decyzji Ministra Kultury i Sztuki z [...] kwietnia 1971 r. o przekazaniu w zarząd i użytkowanie Ministerstwa Kultury i Sztuki domów mieszkalnych przedsiębiorstwa państwowego "[...]" położonych przy ul. [...] oraz [...]. Zarówno wyżej wskazana decyzja jak i protokół w sposób wyraźny odnoszą się do budynków, a nie do gruntu. Podnieść należy, że decyzja została wydana, a protokół sporządzony w czasie obowiązywania ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22 poz. 159) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U z 1969 r. Nr 3 poz. 19). Zgodnie z § 6 ust.1 pkt 2, pkt 3 i pkt 4 tego rozporządzenia, decyzja o przekazaniu powinna zawierać opis przekazanego terenu: położenie, powierzchnię, z dołączeniem mapy geodezyjnej lub planu sytuacyjnego uwzględniających granice terenu oraz oznaczenie księgi wieczystej, jeżeli jest prowadzona dla tego terenu; jeżeli teren jest zabudowany, decyzja powinna zawierać ponadto opis budynków i urządzeń oraz ich stanu technicznego, określenie przeznaczenia przekazanego terenu, określenie czasu i warunków użytkowania. Wyżej wskazana decyzja takich elementów nie zawiera. Decyzja ta jak i protokół nie odnoszą się do gruntu. Dotyczą przekazania środków trwałych związanych z przedmiotową nieruchomością. Protokół zdawczo-odbiorczy z [...] kwietnia 1971 r. nie stanowi więc dowodu na istnienie prawa zarządu. Gdyby było inaczej, to wnioskodawca nie występowałby o wydanie decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd (decyzja z [...] lipca 1989 r., której nieważność została następie stwierdzona). Niezasadny jest także zarzut naruszenia § 4 ust. 3 rozporządzenia z 10 lutego 1998 r., poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten stanowi o dowodzeniu prawa zarządu zeznaniami świadków lub oświadczeniami stron, w przypadku niezachowania się dokumentów, o których mowa w ust.1 tego przepisu. Wskazać jednak należy, że w trybie § 4 ust. 3 rozporządzenia można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo zarządu nieruchomości było ustanowione, lecz nie zachowały się dokumenty stwierdzające jego istnienie. Tymczasem w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją, gdy - wobec stwierdzenia nieważności decyzji przekazującej nieruchomość skarżącemu w zarząd, nie przysługiwało mu prawo zarządu przedmiotową nieruchomością. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku dowodowego i z tego też względu brak było podstaw do uwzględnienia go przez organy. Dlatego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 75 i art. 77 § 1 kpa, polegający, zdaniem skarżącego, na zaniechaniu zastosowania środkowa dowodowego wskazanego § 4 ust. 3 rozporządzenia. Organy nie naruszyły także art. 7 kpa. Ustaliły stan faktyczny w zakresie koniecznym do rozpoznania sprawy i właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło