I SA/Wa 1592/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szymdt Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. odmówił J. P. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia nieruchomego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowienie zostało skierowane do J. P. (doręczenie nastąpiło w dniu 17 grudnia 2009 r.) oraz do T. P. (doręczenie w dniu [...] grudnia 2009 r., odbiór pokwitował K. P.). B. P., przedstawiciel ustawowy małoletniego syna T. P., w dniu [..] grudnia 2009 r. nadała w placówce pocztowej w miejscowości [...] zażalenie opatrzone datą [...] grudnia 2009 r. na wymienione wyżej postanowienie. Przesyłka opatrzona jest pieczęcią z dnia [..] stycznia 2010 r. polskiej placówki pocztowej operatora publicznego ([...]). Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Minister Skarbu Państwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wspomnianego wyżej zażalenia z dnia [...] grudnia 2009 r. Organ wskazał, że Wojewoda [...] prawidłowo pouczył o brzmieniu art. 141 § 2 k.p.a. Kwestionowane postanowienie zostało doręczone stronom w dniu [...] grudnia 2009 r., a zatem termin do złożenia zażalenia upłynął w dniu [...] grudnia 2009 r. W tej sytuacji, złożone w dniu [...] stycznia 2010 r. przez przedstawicielkę ustawową T. P. zażalenie, zostało wniesione po upływie ustawowego terminu, a strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2010 r. stało się przedmiotem skargi B. P., przedstawiciela ustawowego T. P., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zwracając się o ponowne rozpatrzenie jej wniosku o przyznanie rekompensaty za pozostawione na [...] przez prababkę T. P. mienie, skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację rodzinną i osobistą. Odpowiadając na skargę, Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1339/10 uchylił zaskarżone postanowienie oraz stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., że Wojewoda [...] w sprawie z wniosku T. P. z dnia [...] grudnia 2008 r. nie badał przymiotu strony wstępnych wnioskodawcy, jak również jego tytułu prawnego do mienia zabużańskiego. Sąd stwierdził, że obowiązkiem Ministra było ustalenie treści żądania zawartego w piśmie z dnia [..] grudnia 2009 r. i jego odpowiednie zakwalifikowanie oraz zbadanie, czy pismo to zostało wniesione przez osobę do tego uprawnioną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 36/12 w punkcie 1 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1339/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, w punkcie 2 wyroku zasądził od T. P. na rzecz Ministra Skarbu Państwa kwotę 280 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny na wstępie wskazał, że przedmiotem skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, było postanowienie Ministra Skarbu Państwa o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się ze skarżącym kasacyjnie organem, że pismo z dnia [...] grudnia 2009 r., wniesione przez B. P., jako przedstawicielkę małoletniego T. P., niewątpliwie stanowiło zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia nieruchomego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. O powyższym charakterze w/w pisma świadczył fakt, że było ono przekazane do polskiego operatora publicznego poczty i podpisane przez przedstawicielkę ustawową wnioskodawcy (T. P.). Zostało skierowane do organu odwoławczego, to jest Ministra Skarbu Państwa, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, to jest Wojewody [...] (a więc zgodnie z pouczeniem wskazanym w postanowieniu organu wojewódzkiego). Ponadto, pismo to wskazywało na argumenty, które - zdaniem strony żalącej się - usprawiedliwiały uchybienie terminu do wystąpienia o przyznanie wspomnianego wyżej prawa. Zawierało też wyraźne oświadczenie strony, że w wyniku powołanych okoliczności nie dotrzymała ona terminu do złożenia wniosku w odpowiednim czasie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jednocześnie, że organ odwoławczy był zobowiązany do zbadania kwestii formalnych, w tym przede wszystkim ustalenia, czy składający środek odwoławczy dochował terminu do jego wniesienia. W przypadku bowiem, gdy termin ten został przekroczony, organ odwoławczy stwierdza uchybienie we wniesieniu odwołania (w rozpatrywanej sprawie zażalenia) a zatem nie ma żadnych, prawnych możliwości odnoszenia się do zagadnień merytorycznych. Nie może więc – nawet w przypadku wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji – uchybień tych usunąć. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki powinien ograniczyć się jedynie do kontroli prawidłowości wydania przez Ministra Skarbu Państwa postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez przedstawicielkę ustawową T. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Mając na uwadze wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 36/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Kontrolą Sądu w niniejszym postępowaniu objęte było postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2010 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Oceną Sądu nie była objęta natomiast prawidłowość stosowania przepisów prawa materialnego przez Wojewodę [...], albowiem powyższe wykraczałoby poza granice rozpoznawanej sprawy. W ocenie Sądu, Minister Skarbu Państwa prawidłowo zastosował w sprawie przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. i zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Zgodnie z powołanym przepisem, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie zaś do art. 144 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane przez strony i zostało nadto jednoznacznie stwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2013 r. I OSK 36/12, że pismo z dnia [...] grudnia 2009 r. wniesione przez B. P. jako przedstawiciela ustawowego T. P. stanowi zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia nieruchomego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Warunkiem skuteczności czynności procesowej, w tym wniesienia zażalenia, jest m.in. zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest zatem w pierwszej kolejności ocena w tym zakresie. Postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. doręczone zostało stronom w dniu [...] grudnia 2009 r. Organ pouczył, że na postanowienie przysługuje prawo wniesienia w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia zażalenie do Ministra Skarbu Państwa za pośrednictwem Wojewody [...]. Termin ten upłynął w dniu [...] grudnia 2009 r. (czwartek). W sprawie jest bezsporne, że B. P. – przedstawiciel ustawowy T. P. przesyłkę zawierającą zażalenie opatrzone datą [...] grudnia 2009 r. nadała za granicą w placówce pocztowej w dniu [...] grudnia 2009 r. ([..]), zaś do polskiej placówki pocztowej operatora publicznego przesyłka z zażaleniem dotarła w dniu [...] stycznia 2010 r., co potwierdza pieczęć polskiego urzędu pocztowego. W ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął, że dniem wniesienia zażalenia jest dzień [...] stycznia 2010 r., albowiem w tym dniu przesyłka dotarła do polskiego operatora publicznego. Zgodnie zaś z przepisem art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Prawidłowo zatem organ stwierdził, że zażalenie wniesione w dniu [...] stycznia 2010 r. złożone zostało z uchybieniem 7-dniowego terminu, który upłynął w dniu [...] grudnia 2009 r. Skoro zaś zażalenie złożone zostało po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego na jego wniesienie, a wnoszący zażalenie nie zwracał się o przywrócenie uchybionego terminu, organ prawidłowo zastosował przepis art. 134 k.p.a. i zasadnie wydał postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.