I SA/Wa 1631/19

WyrokWSA w Warszawie2020-03-06

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Magdalena Durzyńska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która była własnością osoby prywatnej, ale była zajęta pod drogę publiczną i znajdowała się w faktycznym władaniu podmiotu publicznoprawnego na dzień 31 grudnia 1998 r., nabyła z mocy prawa własność Skarbu Państwa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Minister Inwestycji i Rozwoju, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, nie odniósł się do całego materiału dowodowego i nie wskazał, dlaczego pozostałym dowodom nie dał wiary, naruszając tym samym art. 107 § 3 kpa. Skarżący kwestionował zajęcie spornej działki pod drogę publiczną i władztwo publicznoprawne, przedstawiając dowody, które budziły wątpliwości co do spełnienia tych przesłanek. Brak oceny tych dowodów przez organ odwoławczy stanowił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju, która uchyliła decyzję Wojewody i stwierdziła nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa. Nieruchomość ta była własnością osoby prywatnej (skarżącego), ale organ uznał, że była zajęta pod drogę publiczną i znajdowała się we władaniu podmiotu publicznoprawnego na dzień 1 stycznia 1999 r. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym niewłaściwą ocenę dowodów i pominięcie istotnych okoliczności faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz zasądził od Ministra Rozwoju na rzecz P. W. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2020 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz P. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...] Minister Inwestycji i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...] od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2016 r., nr [...], uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2016 r. i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, objętej księgą wieczystą nr [...]. W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda [...] działając w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta [...], decyzją z [...] grudnia 2016 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa, prawa własności wyżej opisanej nieruchomości. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] wniósł Prezydent Miasta [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Minister wskazał, że materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowi art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Zgodnie z tą regulacją nieruchomości pozostające [...] grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Organ wyjaśnił, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy nastąpiło, jeżeli [...] grudnia 1998 r. zostały spełnione następujące przesłanki: - nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, - nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, - nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Przesłanki wskazane w art. 73 ust. 1 ustawy muszą być spełnione łącznie. Organ podkreślił, że powyższy przepis ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy [...] grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władania nad nieruchomością. Organ wyjaśnił, że [...] grudnia 1998 r. właścicielem działki nr [...] - był P. W., co wynika z treści księgi wieczystej nr [...]. Minister podniósł, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy oznacza nieruchomości na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych. Jednak fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (np. wyroki NSA z 13 czerwca 2014 r., sygn. akt: I OSK 2742/12, WSA w Warszawie z 23 września 2010 r., sygn. akt: I SA/Wa 84/10). Pojęcie drogi publicznej nie zostało wyjaśnione w ustawie z 13 października 1998 r. W związku z tym należy zastosować regulację zawartą w ustawie z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2018, poz. 2068 tj.). Zgodnie z art. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 1998 r. drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Aby droga uzyskała status drogi publicznej musi być zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie uchwałą nr 192 Rady Ministrów z 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M. P. z 1986 r., nr 3, poz. 16) droga krajowa nr [...] relacji: granica [...] - [...] - [...]i - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - granica [...], częścią której jest ul. [...] w [...], na odcinku od Al. [...] do ul. [...], została zaliczona do kategorii dróg krajowych. Rozporządzeniem Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. z 1998 r., nr 160, poz. 1071) droga krajowa nr [...] pozostała drogą krajową. Organ wyjaśnił, że przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z [...] grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego, zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych (według stanu prawnego z 31 grudnia 1998 r.), jako urządzenia technicznego stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2012 r., sygn. akt: I SA/Wa 274/12 o przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga stan jej urządzenia 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Analizując sprawę pod kątem spełnienia przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną Minister wskazał, że w aktach sprawy znajduje się mapa sytuacyjna do celów prawnych z projektem podziału włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] maja 1996 r. pod numerem [...]. Z powyższej mapy wynika, że działka nr [...] o pow. [...] m2, z obrębu [...] stanowi ul. [...] w [...]. Mapa została wykonana [...] kwietnia 1996 r. przez geodetę uprawnionego - biegłego sądowego z zakresu geodezji – S. J.. W ocenie organu zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że działka nr [...] była zajęta [...] grudnia 1998 r. pod drogę publiczną, wobec czego spełniona została przesłanka zajętości nieruchomości pod drogę publiczną, zgodnie z art. 73 ustawy. Odnośnie władania publicznoprawnego Minister wskazał, że ustawa nie zawiera normatywnie zdefiniowanego pojęcia "władania nieruchomością". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że władanie nieruchomością oznacza pozostawanie jej w faktycznym władztwie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Podstawowe znaczenie ma to, czy działające poprzez swoje jednostki organizacyjne Skarb Państwa lub gmina wykonywały faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Podmioty te powinny wykazać i udokumentować wykonywanie takich prac jak utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, remonty, roboty interwencyjne, roboty zabezpieczające, konserwacyjne, porządkowe i inne zmierzające do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu, jednoznacznie świadczące o władaniu nieruchomością (por. wyrok NSA z 13 czerwca 2014 r., sygn. akt: I OSK 2742/12). Organ podkreślił, że do spełnienia tej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Wystarczające jest wykazanie faktycznego władania przedmiotowym gruntem. Środkami dowodowymi stanowiącymi podstawę do wykazania spełnienia przesłanki władania publicznego, mogą być: - umowy, zawarte przed 31 grudnia 1998 r., dotyczące urządzenia, utrzymania lub modernizacji konkretnej drogi, - rachunki i faktury za wykonanie ww. prac zlecanych przez zarządcę drogi, - umowy ubezpieczenia dróg publicznych zawarte przed dniem 31 grudnia 1998 r. i obejmujące rzeczoną datę, - dokumentacja powykonawcza, w tym protokoły zdawczo - odbiorcze inwestycji, - metryki drogi wskazujące na prowadzenie robót w okresie obejmującym 31 grudnia 1998 r., - dowód z oświadczeń osób, którymi mogą być pracownicy firm świadczących usługi w zakresie modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, z których wynikać będzie zakres prowadzonych na nieruchomości prac na 31 grudnia 1998 r., - dowód z oświadczeń właścicieli nieruchomości zajętej pod drogę oraz właścicieli nieruchomości sąsiednich, - pozwolenie na budowę, - zgoda na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ustawy o drogach publicznych), - rozliczenia finansowe z tytułu budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Organ podkreślił, że katalog środków dowodowych nie jest zamknięty bowiem zgodnie z art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Minister wskazał na oświadczenie Zastępcy Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu w [...] z [...] listopada 2015 r. z którego wynika, że ul. [...] była objęta [...] grudnia 1998 r. i przed tym dniem, stałym całorocznym utrzymaniem przez Zarząd Dróg i Transportu, który działa w imieniu Gminy Miasta [...]. Ponadto wykonywane były w miarę potrzeb remonty i bieżące naprawy nawierzchni drogi w ramach robót utrzymaniowych, zabezpieczających, interwencyjnych oraz prace porządkowe, w tym związane z odśnieżaniem i zwalczaniem śliskości w okresach zimowych. Ze znajdującej się w aktach sprawy metryki ulicy założonej [...] grudnia 1988 r. wynika, że ul. [...], na odcinku od ul. [...] do Al. [...], pełniła funkcję ulicy głównej tranzytowej, stanowiącej fragment drogi krajowej nr [...]. Ulica posiadała dwie jezdnie, rozdzielone pasem terenu, w którym prowadzone jest torowisko tramwajowe. Ponadto nawierzchnię asfaltową w krawężnikach betonowych, odwodnienie ulicy przy pomocy kanalizacji. Występowało również oznakowanie drogowe oraz sygnalizacja świetlna. Ulica była oświetlona, posiadała wodociąg, przewody telekomunikacyjne oraz przewody elektroenergetyczne. Minister powołał przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506), zgodnie z którym, m.in. zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Wszelkie czynności związane z naprawą, konserwacją czy modernizacją posadowionej w pasie ul. [...] sieci i urządzeń elektrycznych musiały być zlecane przez Gminę lub z nią konsultowane. Z powyższego wynika, że czynności zarządcze w stosunku do ul. [...] wykonywane były przez podmiot publicznoprawny zarówno przed dniem [...] grudnia 1998 r. jak i po tej dacie. Minister wskazał także na polisę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, Seria [...] nr [...] z [...] stycznia 1996 r. zawartą pomiędzy Urzędem Miasta [...] a [...] S.A. w związku z zarządzaniem drogami lokalnymi, wojewódzkimi i krajowymi przez Miasto [...]. Odnosząc się natomiast do oświadczeń P. W., że przedmiotowa działka pozostawała i nadal pozostaje w jego władaniu, Minister stwierdził, powołując orzecznictwo sądowe, że w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób umożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Nie może obalić tego domniemania sam fakt wykonywania na nieruchomości zajętej pasem drogowym (w części obejmującej np. pas zieleni) przez właściciela gruntu prac porządkowych. Podejmowanie przez właściciela nieruchomości tego rodzaju prac w obrębie pasa drogowego drogi publicznej nie stanowi wszak samo w sobie przeszkody dla realizacji czynności zarządu drogi przez podmioty publicznoprawne. Organ podkreślił, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie jego poszczególnych działek gruntu. Trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności tylko na konkretnych działkach. Minister zauważył, że brak jest dowodów, które mogłyby przesądzać, że podmioty publicznoprawne zostały pozbawione możliwości wykonywania w stosunku do ul. [...] w L. czynności zarządczych, podejmowanych w ramach utrzymania drogi krajowej nr 1. Skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] czerwca 2019 r. złożył P. W.. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie zostały kumulatywnie spełnione przesłanki wynikające z tego przepisu, 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 80 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji, a polegające na niezbadaniu całokształtu materiału dowodowego, który został oceniony wybiórczo, tj. poprzez pominięcie w procesie orzekania: - okoliczności faktycznej, potwierdzonej zeznaniami świadków oraz zeznaniami skarżącego (protokół rozprawy i oględzin z [...] września 2016 r., wyłączającej faktyczne, prawne oraz domniemane władztwo publicznoprawne nad przedmiotową nieruchomością, co najmniej od 1993 r., brak zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną; - okoliczności faktycznej, potwierdzonej zeznaniami świadków w szczególności W. T., który podał, że od 1964 r. na terenie przedmiotowej nieruchomości nie były wykonywane żadne prace świadczące o sprawowaniu władztwa publicznoprawnego, w szczególności mające na celu utrzymanie porządku i modernizację drogi publicznej; - okoliczności faktycznej, tj. wydania [...] lutego 2000 r. przez Prezydenta Miasta [...] ostatecznej decyzji nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z której wynika brak sprawowania władztwa publicznoprawnego nad nieruchomością stanowiącą własność skarżącego oraz braku zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz akceptowania realizacji inwestycji polegającej na budowie pawilonu [...] w [...], przy ulicy [...], obejmującej budowę pawilonu, miejsc parkingowych oraz rozbudowę przyłącza energetycznego oraz rozbudowę wewnętrznej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, - okoliczności faktycznej, tj. wydania przez Prezydenta Miasta [...] [...] sierpnia 2000 r. na rzecz skarżącego ostatecznej decyzji nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę obejmującego, m.in. budowę na działce nr [...] pawilonu [...], podłączeń wod-kan, przyłączy elektrycznych oraz miejsc postojowych, a zatem okoliczności negującej faktyczne władztwo publicznoprawne nad nieruchomością będącą własnością skarżącego oraz jej zajęcie pod drogę publiczną, w tym także okoliczności niezaskarżenia rzeczonej decyzji przez ówczesny Wydział Dróg [...] w [...], a zatem niewykonywania władztwa nad nieruchomością przez podmioty występujące w imieniu Skarbu Państwa, przyznania uprawnień do dysponowania nieruchomością bez ograniczeń skarżącemu; - pominięcie dowodów z oświadczeń skarżącego i świadków złożonych podczas czynności przeprowadzonych [...] września 2016 r., ujawnionych w toku postępowania dokumentów, tj. mapy geodezyjnej z 1996 r. oraz metryki ulicy [...] z 1988 r. , z których wynika iż nieruchomość skarżącego, tj. działka nr [...], przylega do przebiegającej drogi krajowej tj. ulicy [...] w [...], jednak tej drogi nie stanowi, na jej terenie nie znajdują się oznakowania drogowe oraz sygnalizacja świetlna, działka nadto nie została zajęta pod tę drogę, władztwa publicznoprawnego nie sprawował nad nią żaden podmiot; - dowolne przyjęcie, że wystarczającym dla wykazania sprawowania władztwa publicznoprawnego przez podmioty wykonujące zadania administracji rządowej i samorządowej są: oświadczenie zastępcy dyrektora ZDiT z [...] listopada 2015 r., z którego wynika, że ulica [...] (nie zaś przyległa do niej działka skarżącego) była objęta stałym, całorocznym utrzymaniem, że [...] stycznia 1996 r. wystawiona została przez [...] S.A. polisa ubezpieczeniowa, pomimo, że mogą świadczyć jedynie o domniemaniu sprawowania takiego władztwa, zaś jego faktycznie nie wykazują, nadto do ww. kopii polisy OC nie załączono umowy oraz załączników potwierdzających rzekome objęcie zakresem ubezpieczenia OC działki skarżącego. 3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia skarżonej decyzji przyczyn, z powodu których organ niektórym dowodom zgromadzonym w sprawie nadał walor wiarygodności, zaś innym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej: - zaniechanie wskazania w treści uzasadnienia decyzji, powodów uznania za udowodnioną rzekomej okoliczności sprawowania władztwa publicznoprawnego nad nieruchomością, w oparciu wyłącznie o oświadczenie zastępcy dyrektora ZDiT w [...] z [...] listopada 2015 r., polisę ubezpieczenia OC z 1996 r. i metrykę ulicy, które jedynie takie władztwo domniemują, przy jednoczesnym niewskazaniu w treści uzasadnienia przesłanek stanowiących, uznanie za niewiarygodne i niespełniające waloru mocy dowodowej oświadczeń skarżącego, informacji podanych przez świadków podczas rozprawy i oględzin nieruchomości, a także pominięcie zgłaszanych przez skarżącego okoliczności uzyskania ostatecznych decyzji o warunkach zabudowy, zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę na działce nr [...]. Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuty rozwinął w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zważyć należy, że postępowanie przed organem odwoławczym obejmuje czynności podejmowane w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Decyzja organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja wydana przez organ pierwszej instancji, a działanie organu odwoławczego ma charakter merytoryczny, jest więc działaniem równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (T. Woś, J. Zimmermann, Glosa do uchwały SN z 23 września 1986 r., III AZP 11/86, s. 147). Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 15 kpa, została zrealizowana nie wystarczy stwierdzenie, że w sprawie podjęto dwa rozstrzygnięcia, dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest również, by rozstrzygnięcia te zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania przez każdy z tych organów. Właściwa realizacja zasady dwuinstancyjności wymaga więc, by każdy z organów ocenił dowody oraz przeanalizował wszystkie argumenty przedstawione przez strony (wyroki NSA: z 17 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 672/10, z 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1852/09). W niniejszej sprawie Minister uchylając decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy uwzględnił jedynie część dowodów zgromadzonych w aktach. Organ nie odniósł się do całego materiału dowodowego i nie wskazał dlaczego pozostałym dowodom nie dał wiary. Zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ zobowiązany jest zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz należycie je uzasadnić, a w szczególności uzasadnić na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. W niniejszej sprawie organ odwoławczy wymogom tym nie sprostał. Skarżący w toku postępowania kwestionował zajęcie spornej działki pod drogę publiczną i władztwo publicznoprawne. Na powyższą okoliczność przedstawił, m. in. decyzję z [...] lutego 2000 r. wydaną przez Prezydenta Miasta [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącą przedmiotowej nieruchomości. Poza tym Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] sierpnia 2000 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę obejmujące, m.in. budowę pawilonu [...], połączeń wodno-kanalizacyjnych, przyłączy elektrycznych i miejsc postojowych. Jak wskazał skarżący na rozprawie sądowej 6 marca 2020 r. powyższa decyzja obejmowała sporną działkę. Wprawdzie decyzje te zostały wydane po [...] grudnia 1998 r., jednakże fakt ich wydania, m.in. w stosunku do spornej nieruchomości, budzi wątpliwość, czy przedmiotowa nieruchomość faktycznie w dacie istotnej w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy była zajęta pod drogę publiczną i czy była we władaniu podmiotu publicznoprawnego. W szczególności wydanie pozwolenia na budowę na drodze publicznej te wątpliwości jeszcze bardziej pogłębia. Kwestie te nie były przedmiotem oceny Ministra. Również przedmiotem oceny Ministra nie były oświadczenia świadków i protokół z oględzin nieruchomości. Wprawdzie należy zgodzić się z Ministrem, że dla spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, jednakże każda sprawa musi być oceniana indywidualnie na podstawie zgromadzonych dowodów, które organ ma obowiązek ocenić i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Jak wynika z treści protokołu z [...] września 2016 r. świadkowie: W. T., A. C., B. W. podali, że od daty nabycia przez skarżącego działki nr [...] wszelkie prace związane z jej utrzymaniem, modernizacją wykonywane były przez właściciela i jego rodzinę. Świadek W. T. stwierdził, że na przedmiotowej nieruchomości od 1964 r. nie wykonywano żadnych prac świadczących o władztwie publicznoprawnym. Jak wyżej zaznaczono organ odwoławczy pominął powyżej wskazany materiał dowodowy, nie podając także czy i dlaczego odmówił mu wiarygodności. Co istotne organ II instancji dysponując tym samym materiałem dowodowym rozstrzygnął odmiennie od organu I instancji. Tym bardziej konieczne było odniesienie się do całego materiału dowodowego i wykazanie dlaczego organ określonym dowodom nie dał wiary, a inne uznał za wiarygodne. Jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Tym bardziej konieczne jest całościowa ocena zebranych w sprawie dowodów i wskazanie dlaczego organ określonym dowodom nie dał wiary. Podkreślić należy, że art. 73 ust 1 ustawy ma charakter wywłaszczeniowy i powinien być stosowny w sytuacjach, w których nie budzi wątpliwości, że określona nieruchomość stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub określonej jednostki samorządu terytorialnego. Okoliczności wynikające z powołanego przepisu powinny być udowodnione w sposób wyraźny, nie budzący żadnych wątpliwości przy ocenie całokształtu materiału dowodowego. Reasumując stwierdzić należy, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez co naruszył art. 73 ust. 1 ustawy, art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Doszło zatem do naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 ppsa. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło