I SA/Wa 1711/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. G. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę. Minister Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania G. G. decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2019 r. nr [...] stwierdzającej nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną nr [...] relacji "[...]", objętej Kw nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą", decyzją z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] stwierdził nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną nr [...] relacji "[...]", objętej Kw nr [...]. Na skutek złożonego przez G. G. odwołania Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Minister wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, że nad przedmiotową nieruchomością [...] grudnia 1998 r. było wykonywane władztwo publiczne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2019 r. stwierdził nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną nr [...] relacji "[...]", objętej Kw nr [...]. Od ww. decyzji odwołanie złożył G. G. Minister Rozwoju decyzją z [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy nieruchomości pozostające 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Minister wskazał, że 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. 31 grudnia 1998 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], z której została wydzielona działka nr [...], stanowiła własność C. G. Obecnie właścicielem działki nr [...] (wydzielonej z działki nr [...]) na podstawie umowy darowizny Rep. A nr [...] z [...] sierpnia 2005 r. jest G. G., co potwierdza treść Kw nr [...]. Dalej organ odwoławczy podał, że 31 grudnia 1998 r. droga nr [...] relacji "[...]" stanowiła drogę publiczną na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, czestochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz.U. Nr 30 poz. 151). Droga nr [...] relacji "[...]" oraz droga nr [...] relacji "[...]", stanowiąca obecnie część drogi nr [...] relacji "[...]" została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich. Na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy 1 stycznia 1999 r. droga nr [...] stała się drogą powiatową. Jeżeli chodzi o kwestię zajęcia nieruchomości pod drogę wojewódzką Minister wskazał, że w aktach sprawy znajdują się: - mapa podziału nieruchomości, wykonana przez geodetę S. P., przyjęta do pzgik Starosty [...] pod nr [...], z której wynika, że działka nr [...], wydzielona z działki nr [...], była zajęta pod drogę publiczną, - kopia mapy zasadniczej z [...] grudnia 2015 r., na której geodeta S. P. wskazał, że działka nr [...] znajduje się w pasie drogowym i stanowi w części rów, a w części pobocze wraz z notatką z [...] grudnia 2015 r. sporządzoną przez W. K. - dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w [...], z której wynika że stan uwidoczniony przez geodetę na ww. mapie jest zgodny ze stanem faktycznym 31 grudnia 1998 r., - wydruki z ortofotomapy, które potwierdzają, że na przestrzeni 1996-2009 r. przebieg drogi na wysokości przedmiotowej działki nie uległ zmianie. Powyższy stan faktyczny potwierdzają również zeznania właścicieli nieruchomości, tj. C. G. oraz G. G. złożone podczas rozprawy 14 czerwca 2016 r. W ocenie organu odwoławczego ww. dokumenty potwierdzają, że działka nr [...] była zajęta 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. Co do przesłanki władania spornym gruntem Minister wskazał, że organ wojewódzki uzupełnił dokumentację dotyczącą władania publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością 31 grudnia 1998 r. Organ pozyskał: - wykaz zmian rodzajów nawierzchni na drogach lokalnych w 1979 r., z którego wynika, że droga [...] miała nawierzchnię asfaltobetonową, - zmiany rodzajów nawierzchni w wyniku robót w okresie sprawozdawczym styczeń-grudzień 1986 r. według stanu na 31 grudnia 1986 r., z którego wynika, że na części odcinka drogi nr [...] zmieniono nawierzchnię z tłuczniowej na asfaltobetonową, -wykaz stanu drogi nr [...] relacji "[...]", z którego wynika, że były na niej wykonywane liniowe roboty nawierzchniowe. Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się oświadczenie W. K. - dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w [...] z [...] grudnia 2015 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszach zeznań, z którego wynika, że zarządca drogi w ramach prac związanych z utrzymaniem drogi wykonywał roboty remontowe, konserwatorskie, porządkowe, zmierzające do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu, w tym odśnieżanie, zwalczanie śliskości, oczyszczanie i koszenie poboczy. W aktach znajdują się również oświadczenia C. G. z [...] kwietnia 2019 r. oraz T. G. z [...] kwietnia 2019 r., z których wynika, że C. G., właściciel przedmiotowej nieruchomości 31 grudnia 1998 r. nie zajmował się utrzymywaniem funkcjonowania pasa drogi działki drogowej nr [...], nie prowadził prac związanych z pielęgnowaniem terenu, czyszczeniem rowów i przepustów, czy wycinką drzew, nigdy też nie stawiał płotków w pasie drogowym. Z kolei utrzymaniem jakości nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami oraz remontami zajmowała się jednostka drogowa z [...]. G. G. (w pismach z [...] lutego 2016 r. i [...] marca 2016 r.), jak i C. G. (podczas rozprawy 14 czerwca 2016 r.) zgodnie zaprzeczyli, aby przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu publicznym 31 grudnia 1998 r. Do pisma z [...] czerwca 2019 r. zostały dołączone oświadczenia: F. M., W. G., J. K., A. W., w których wskazano, że rodzina G. zajmowała się pielęgnacją i utrzymywaniem działki poprzez koszenie, nawożenie i sprzątanie. Jednakże Minister podkreślił, że na gruncie przedmiotowej sprawy brak jest dowodów, które mogłyby przesądzać, że podmioty publicznoprawne zostały pozbawione możliwości wykonywania na drodze publicznej czynności zarządczych, podejmowanych w ramach utrzymania dróg. Wykonywanie faktycznych czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związanych z jej utrzymaniem odbywa się w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela, w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego ogrodzenie) istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad tym gruntem władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych (por. wyroki WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2009 r. sygn. akt l SA/Wa 123/09, z 14 sierpnia 2013 r. sygn. akt l SA/Wa 163/13, z 11 września 2013 r. sygn. akt l SA/Wa 400/13, z 27 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1036/13). W ocenie Ministra nie może obalić tego domniemania sam fakt wykonywania na nieruchomości zajętej pasem drogowym przez właściciela gruntu prac porządkowych. Podejmowanie przez właściciela nieruchomości tego rodzaju prac w obrębie pasa drogowego drogi publicznej nie stanowi wszak, samo w sobie, przeszkody dla realizacji czynności zarządu drogi przez podmioty publicznoprawne. W ocenie organu władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności tylko na konkretnych działkach. Nie można natomiast wymagać, aby zarządca drogi wskazywał wykonawcy numery ewidencyjne działek, na których mają być wykonane czynności związane, np. z konserwacją oświetlenia ulicznego, czy odśnieżaniem. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym dla wykazania władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne wymienienie w dokumentach mających je potwierdzać numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład danej ulicy (por. wyroki WSA w Warszawie: z 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 381/12, z 10 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1961/12, z 19 czerwca 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 601/12). Powyższe dokumenty, zdaniem organu naczelnego, potwierdzają sprawowanie władztwa publicznego nad drogą, a tym samym nad przedmiotową nieruchomością 31 grudnia 1998 r. Od decyzji Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2020 r. G. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art 73 ust. 1 ustawy poprzez jego błędną wykładnię, tym samym błędne przyjęcie przez organ, że przedmiotowa ustawa, jak również treść ww. przepisu prawa dopuszcza możliwość współwładania gruntem, tj. Skarbu Państwa lub jednostki samorządu łącznie z osobą fizyczną jako przesłankę nabycia nieruchomości z mocy prawa. Zgodnie z treścią ustawy przedmiotowe władanie powinno mieć charakter samoistny i samodzielny. Organ w zaskarżonej decyzji na podstawie pisemnego oświadczenia Zarządu Dróg Powiatowych w [...], domniemał, że taka sytuacja miała miejsce, pomimo nieprzedstawienia żadnej dokumentacji potwierdzającej taki stan rzeczy. Zdaniem skarżącego, jeżeli właściciel gruntu również wykonywał określone czynności, a organ nie kwestionował tego władztwa na etapie trwania postępowania administracyjnego, to nie może być tutaj mowy o nabyciu własności zgodnie z treścią wskazanego przepisu prawa. Mając na względzie utrwaloną linie orzeczniczą (por. wyrok NSA z 18 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 2042/14; wyrok NSA z 12 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 762/14; wyrok WSA w Warszawie z 12 listopada 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1002/15) przez władanie rozumie się pozostawanie danego gruntu w faktycznym władztwie publicznoprawnym Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego sprawowanego przez ich jednostki organizacyjne; 2) innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art 7 w zw. z art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niezebranie oraz nierozpatrzenie przez organ całości materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie. Skarżący uważają, że organ przedmiotową decyzje oparł de facto jedynie na treści oświadczenia dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w [...] z [...] grudnia 2015 r., w którym to dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w [...] potwierdził pisemnie, że 31 grudnia 1998 r. grunt należący do G. zajęty był pod rów i pobocze drogi publicznej nie wskazując i nie przedstawiając żadnych dowodów potwierdzających złożone oświadczenie. Organ w przedmiotowej decyzji błędnie stwierdził, że uczestnicy rozprawy zgodnie przyznali, że kwestia zajęcia wnioskowanej działki pod drogę publiczną 31 grudnia 1998 r. - ich zdaniem - nie budzi wątpliwości. Stwierdzenia Wojewody [...], jak również analogicznie Ministra Rozwoju mijają się z prawdą, ponieważ żaden organ nie zacytował części protokołu z rozprawy administracyjnej, która odbyła się [...] czerwca 2016 r. Z protokołu wprost wynika, że C. G. wniósł zastrzeżenia do protokołu, cyt.: "w okresie obejmującym dzień 31 grudnia 1998 r. wykaszał wnioskowaną nieruchomość (wraz z wywozem skoszonej trawy), stawiał płotki ograniczające zaśnieżanie drogi, pielęgnował teren, dokonywał czyszczenia przepustu" w tym sam kwestionował władztwo publicznoprawne zarządcy drogi. Skarżący uważa, że zarządca drogi nie przedstawił żadnej dokumentacji potwierdzającej wykonywanie jakichkolwiek opisanych prac przez zarządcę dróg w przedmiotowej decyzji. Z treści zaskarżonej decyzji wprost wynika, że organ w trakcie postępowania administracyjnego zebrał materiał dowodowy świadczący o tym, że nieruchomość w okresie obejmującym 31 grudnia 1998 r. była utrzymywana przez właścicieli czyli przez G. Okoliczności te potwierdzają oświadczenia osób trzecich, niezwiązanych bezpośrednio z niniejszą sprawą. Prace w postaci wycinki zakrzewienia oraz wykaszania i czyszczenia istniejącego rowu zostały potwierdzone przez ww. świadków, tym samym twierdzenia Wojewody [...], że przesłanki władztwa nad przedmiotowym gruntem zostały wyczerpane nijak mają się do rzeczywistości i stanu faktyczno-prawnego. Skarżący wskazał, że art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa nakładają na organ obowiązek zabrania i rozpatrzenia wszystkich dowodów i okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu dowodów, mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Tym samym - w ocenie strony - organ dopuścił się naruszenia zasady prawdy obiektywnej, a w konsekwencji naruszenia ww. przepisów prawa. Wobec podniesionych zarzutów G. G. wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu to, że 31 grudnia 1998 r. część działki nr [...] (teren oznaczony obecnie jako działka nr [...] o pow. [...] m2) była zajęta pod drogę wojewódzką nr [...]. Dowodami potwierdzającymi ten fakt są: 1) wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na 31 grudnia 1998 r. z którego wynika, że działka nr [...] we wsi [...] była sklasyfikowana jako droga publiczna (symbol "dr"), oświadczenie dyrektora ZDP w [...] z [...] grudnia 2015 r., mapa sporządzona na kopii mapy zasadniczej w skali 1:1000 i mapa podziału nr [...] sporządzone przez geodetę S. P., z których wynika, że wówczas teren obecnej działki nr [...] stanowił część rowu i pobocza drogi wojewódzkiej, 3) umowa darowizny z [...] sierpnia 2005 r. Rep. A nr [...], z której (§4 lit. c) wynika, że parcela [...] stanowi drogę publiczną i z mocy prawa stanowi własność publiczną. Umowę tę podpisali C. G., B. G. i G. G., 4) oświadczenia z [...] marca 2016 r. (załączone do pisma G. G. z [...] marca 2016 r.) i oświadczenia z [...] lutego 2017 r. (załączone do pisma G. G. z [...] lutego 2017 r.) w których wskazano, że G. G. i osoby z jego rodziny oczyszczały rów położony na terenie obecnej działki nr [...], 5) oświadczenia przedstawicieli ZDP w [...], G. G. i C. G. złożone do protokołu rozprawy administracyjnej z [...] czerwca 2016 r., w których strony zgodnie przyznały, że kwestia zajęcia działki nr [...] o pow. [...] m2 pod drogę publiczną nie budzi wątpliwości, 6) oświadczenie złożone przez G. G. do protokołu z [...] grudnia 2016 r. (w sprawie o sygn. akt [...]), który (str. 2 protokołu) oświadczył, że nabywając w 2005 r. działkę nr [...] miał świadomość, że działka ta została przeznaczona pod drogę publiczną. Oświadczenie złożone przez C. G. do powyższego protokołu (str. 3 protokołu), z którego wynika, że działka nr [...] kiedyś została wzięta pod drogę publiczną i na tej działce jest do dzisiaj droga publiczna oraz że starania w 2005 r. o odszkodowanie za przejęcie tej działki nie dały rezultatu. Z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz art. 34 i art. 39 ust. 1 pkt 7 i 9 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), obowiązujących w stanie prawnym z 31 grudnia 1998 r. – dalej zwanej "udp" wynika, że częścią drogi (pasa drogowego) były takie elementy urządzonej drogi jak pobocza i rowy przydrożne. Sąd zwraca uwagę, że rowy były klasyfikowane jako urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu drogowego. Urządzenia tego rodzaju zapobiegały niszczeniu drogi i zapewniały bezpieczeństwo ruchu drogowego, ponieważ służyły do odprowadzenia wody zalegającej na jezdni i poboczu. Rację ma zatem Minister Rozwoju, że z powyższego stanu faktycznego i prawnego wynika, że 31 grudnia 1998 r. sporny grunt (oznaczony obecnie jako działka nr [...]) był wówczas zajęty pod elementy tworzące drogę publiczną (rów i pobocze). Sporny teren tworzył zatem część urządzonej drogi publicznej w granicach pasa drogowego zdefiniowanego w art. 4 ust. 1 pkt 1 udp. Jeżeli chodzi natomiast o sporną między stronami (Ministrem Rozwoju oraz C. G. i G. G.) kwestię władania spornym gruntem na 31 grudnia 1998 r. Sąd zwraca uwagę, że droga wojewódzka nr [...] (na terenie poza granicami miasta) była wówczas zarządzana przez Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w [...] będącą zarządem drogi, której podlegały terenowe jednostki organizacyjne, m.in. rejony dróg publicznych. Ta dyrekcja wykonywała zadania w zakresie budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony drogi wojewódzkiej (art. 4 ust. 1 pkt 8-12, art. 21 ust. 2 i art. 23 ust. 1 pkt 3 udp w zw. z pkt VII ppkt 15 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. Nr 156, poz. 1027). Co istotne okręgowe dyrekcje dróg publicznych sprawowały zarząd (administrację) gruntami zajętymi pod drogi publiczne przede wszystkim na podstawie ogólnej legitymacji przewidzianej w udp, co wyłączało w stosunku do nich stosowanie przekazania w zarząd tych gruntów w sposób przewidziany w art. 4 i art. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (uchwała składu siedmiu sędziów SN z 16 listopada 1990 r. sygn. akt III AZP 10/90). Z akt sprawy wynika, że drogą wojewódzką nr [...] władał zarząd drogi wykonując na tej drodze w 1987 r. liniowe roboty powierzchniowe. Wcześniej na przedmiotowej drodze były prowadzone roboty regeneracyjne i wzmacniające nawierzchnię drogi przez Rejon Dróg Publicznych w [...] (1985 r. i 1986 r.), co wynika z materiałów załączonych do pisma Zarządu Dróg Powiatowych z [...] kwietnia 2019 r. (wykazu stanu drogi, wykazów zmian rodzajów nawierzchni). Z oświadczeń dyrektora ZDP w [...] z [...] grudnia 2015 r. i [...] grudnia 2015 r. wynika, że zarządca drogi DODP w [...] wykonywała prace związane z utrzymaniem drogi, roboty remontowe, konserwatorskie, porządkowe, w tym odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej. Dokumentacja dotycząca nakładów i kosztów ponoszonych na utrzymanie drogi nie zachowała się (podlegała brakowaniu). Roboty drogowe były niekosztorysowane i wobec tego nie zachowały się żadne faktury. W oświadczeniu z [...] kwietnia 2019 r. (załączonym do pisma ZDP w [...] z [...] kwietnia 2019 r.) T. G. podał, że utrzymaniem jakości nawierzchni drogi, zapewnieniem jej przejezdności, naprawami, remontami zajmowała się jednostka drogowa z [...]. Temu stanowi rzeczy zaprzecza G. G. w piśmie z [...] lutego 2016 r. twierdząc, że czyszczenie rowu i koszenie pobocza było dokonywane na koszt użytkowników działki nr [...] (obecnie [...]). Skarżący do pisma z [...] marca 2016 r. załączył kopie oświadczeń ośmiu osób z [...] marca 2016 r., natomiast do pisma z [...] lutego 2017 r. oświadczenia trzech osób, z których wynika, że G. G. i osoby z jego rodziny utrzymywały działkę nr [...] i wykonywały prace w postaci wycinki zakrzewienia oraz wykaszania i oczyszczania rowu. Z ostatnich trzech oświadczeń wynika, że G. G. wykonywał te prace w okresie obejmującym 31 grudnia 1998 r. Do pisma z [...] czerwca 2019 r. G. G. załączył oświadczenia czterech osób z [...] czerwca 2019 r. z których wynika, że teren aktualnej działki nr [...] był pielęgnowany i utrzymywany przez rodzinę G. (koszenie, nawożenie, sprzątanie). G. G. w piśmie z [...] czerwca 2019 r. oświadczył, że działka nr [...] (późniejsza działka nr [...]) nigdy nie były ogrodzona, ponieważ grodzenie rowów przy drodze jest zakazane ze względów bezpieczeństwa. Dodał, że działka nie mogła być uprawiana przez jego rodzinę, ponieważ był i jest to rów obok drogi, a więc niebezpiecznie byłoby cokolwiek uprawiać przy drodze. Z kolei do protokołu rozprawy administracyjnej C. G. oświadczył, że 31 grudnia 1998 r. to on wykaszał sporny grunt, stawiał płotki ograniczające zaśnieżenie drogi, pielęgnował teren, dokonywał czyszczenia przepustu. W tym czasie grunt nie był zakrzewiony. Z kolei stanowisku C. G. i G. G. w kwestii wyłącznego władania spornym gruntem i wykonywaniu przez członków rodziny G. wskazanych wyżej prac zaprzeczają T. G. i C. G. w oświadczeniach z [...] kwietnia 2019 r. (załączonych do pisma ZDP w [...] z [...] kwietnia 2019 r.) twierdząc, że nigdy nie widzieli, aby wymienione wyżej osoby wykonywały tego rodzaju prace. Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie są dowody świadczące o tym, że C. G. i członkowie jego rodziny 31 grudnia 1998 r. władali spornym gruntem (terenem obecnej działki nr [...]). Jest to zrozumiałe, skoro C. G.był wówczas właścicielem tego gruntu. Skarżący pomija jednak to, że do niniejszej sprawy zostały przedłożone dowody świadczące o tym, że spornym gruntem władała również Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w [...] poprzez swoje terenowe jednostki drogowe. To zaś wynika z tego, że sporny grunt był zajęty pod elementy drogi (rów i pobocze), na spornym gruncie była urządzona droga o dużym znaczeniu komunikacyjnym (droga wojewódzka), a do tego terenu był swobodny dostęp dla zarządu drogi, skoro od strony drogi teren ten nie był ogrodzony w ramach prywatnej posesji. Zdaniem Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy władania publicznoprawnego, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy, nie wyklucza brak zgody ówczesnego właściciela gruntu (C. G.) na władanie nim przez Skarb Państwa (poprzez swoje drogowe jednostki organizacyjne), czy też faktyczne współwładanie właściciela gruntu ze Skarbem Państwa sporną nieruchomością jako zajętą pod drogę wojewódzką nr [...]. Ustawodawca skutki nabycia własności nieruchomości z mocy prawa odniósł bowiem do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła 31 grudnia 1998 r. własności publicznej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 marca 2000 r. sygn. akt P 5/99). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1610/15 za przyjęciem władztwa publicznego nad nieruchomością zajętą pod drogę przemawia sam fakt jej urządzenia i spowodowania przez to nieograniczonej podmiotowo możliwości korzystania z niej. Przyjęcia władztwa publicznego nie zmienia fakt, że skarżący kasacyjnie sam kosił przylegający do drogi rów. Jakiekolwiek wadliwości związane z wykonywaniem czynności składających się na utrzymywanie drogi, tj. brak odśnieżania na spornym odcinku drogi, brak urządzenia oświetlenia, czy też niewykonywanie koniecznych remontów nie wpływa na prawidłowość przyjętej oceny, co do zajęcia drogi przez podmiot publiczny. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Minister Rozwoju prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione w art. 73 ust. 1 i 3a ustawy, umożliwiające nabycie przez Powiat [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomości, oznaczonej jako obecna działka nr [...], zajętej pod drogę publiczną - drogę wojewódzką nr [...], która stała się z mocy prawa (art. 103 ust. 3 ustawy) drogą powiatową. Zdaniem Sądu rację ma Minister Rozwoju, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka władztwa publicznoprawnego sprawowanego 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa w stosunku do terenu obecnej działki [...]. Z akt sprawy wynika, że 31 grudnia 1998 r. władztwo publicznoprawne wykonywała w stosunku do przedmiotowego gruntu DODP w [...] jako zarząd drogi wojewódzkiej nr [...]. Trafnie też uznał organ odwoławczy, że dokumentacja pochodząca od zarządu drogi nie musi wskazywać konkretnych działek ewidencyjnych na których wykonywane były przejawy władania gruntem, skoro władanie publicznoprawne wykonywane było w granicach zajęcia prywatnego gruntu pod drogę publiczną, a więc dotyczyło budowli jako całości techniczno-użytkowej - drogi w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), a nie konkretnych działek gruntu. Sąd zwraca uwagę, że podnoszony przez G. G. w odwołaniu zarzut braku wykazania przez ZDP w [...] stosownymi fakturami, czy rachunkami okoliczności dotyczących władania spornym gruntem (wykonywania określonych prac) przez ówczesny zarząd drogi nie mógł być skuteczny. Tego typu dokumenty, w stanie prawnym obowiązującym 31 grudnia 1998 r. i później, były przechowywane przez okres 5 lat (art. 74 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości – Dz. U. Nr 121, poz. 591 ze zm.). Jeżeli chodzi o podnoszony w skardze przez G. G. i w oświadczeniach świadków fakt wycinki 31 grudnia 1998 r. zakrzewienia na spornym gruncie przez członków rodziny G. trzeba wskazać, że C. G. (właściciel na 31 grudnia 1998 r. terenu stanowiącego obecną działkę nr [...]) zaprzeczył jakoby w 1998 r. na spornym gruncie istniały zakrzewienia. Ojciec skarżącego oświadczył, że zakrzewienie pojawiło się po 2000 r. (str. 2 protokołu rozprawy administracyjnej). Nawet jednak gdyby uznać, że takie zakrzewienia istniały na spornej nieruchomości w 1998 r. Sąd zwraca uwagę, że za utrzymanie we właściwym stanie krzewów rosnących na gruncie znajdującym się w pasie drogowym odpowiedzialny był zarząd drogi (art. 23 ust. 6 pkt 4 udp), lecz do czasu uregulowania stanu prawnego gruntu zajętego pod drogę w trybie art. 73 ust. 1, 3 i 3a ustawy, także właściciel użytkujący swą nieruchomość (art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska – Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.). Z tych względów Sąd uznał zarzuty skargi za nieskuteczne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.