I SA/Wa 1733/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-17
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy najemca lokalu mieszkalnego, stanowiącego 100% własność gminy, posiada legitymację do zaskarżenia uchwały zarządu dzielnicy ustalającej politykę gospodarowania i prywatyzacji budynków wielolokalowych, w sytuacji gdy uchwała ta jedynie planuje przyszłe zbycie nieruchomości i nie stanowi o bezpośrednim zbyciu lokalu na rzecz najemcy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie posiada legitymacji do jej wniesienia. Uchwała zarządu dzielnicy ma charakter planistyczno-informacyjny i nie stanowi o bezpośrednim zbyciu nieruchomości w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, ani nie normuje przesłanek wypowiadania umów najmu. W związku z tym, uchwała ta nie narusza bezpośrednio interesu prawnego ani uprawnień skarżącej, które mogłyby powstać dopiero na etapie faktycznego zbywania nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżąca M.S. zaskarżyła uchwałę Zarządu Dzielnicy W. ustalającą politykę gospodarowania i prywatyzacji budynków wielolokalowych. Uchwała przewidywała m.in. zbycie lokali na rzecz najemców oraz zbycie nieruchomości w drodze przetargu po wykwaterowaniu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o ochronie praw lokatorów, twierdząc, że pozbawiono ją prawa pierwszeństwa w nabyciu zajmowanego lokalu. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podnosząc brak legitymacji skarżącej z powodu braku naruszenia jej interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Agnieszka Miernik Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M.S. na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia polityki gospodarowania i prywatyzacji budynków wielolokalowych oddala skargę.
Zaskarżoną uchwałą nr [...] Zarząd [...] W. z dnia [...] stycznia 2009 r. ustalił politykę gospodarowania i prywatyzacji budynków wielolokalowych o funkcji mieszkalnej lub mieszkalno-usługowej, stanowiących w 100% własność W., położonych na terenie Dzielnicy [...] W.
W § 1 uchwały Zarząd, biorąc pod uwagę założenia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem W. na lata 2008-2012 (załącznik do uchwały nr 2 Rady W. z dnia [...] października 2008 r.), postanowił:
- podjąć czynności przygotowawcze mające na celu zbycie lokali na rzecz najemców w budynkach wymienionych w załączniku nr 1 do niniejszej uchwały;
- określić w załączniku nr 2 do niniejszej uchwały nieruchomości, które stopniowo, w miarę możliwości przeprowadzenia wykwaterowań, należy przeznaczać do zbycia w drodze przetargu;
- pozostawić w zasobach W. budynki wymienione w załączniku nr 3 do niniejszej uchwały;
- pozostawić w zasobach W. budynki wymienione w załączniku nr 4 do niniejszej uchwały, określone w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego jako budynki przeznaczone do likwidacji w związku z realizacją inwestycji miejskich.
W § 2 uchwały Zarząd postanowił, iż w przypadku zaistnienia okoliczności uzasadniających uzupełnienie lub zmianę niniejszej uchwały, w stosunku do budynków nie wykazanych w załącznikach do uchwały, Wydział Zasobów Lokalowych zobowiązany będzie do przekazania Zarządowi analiz i propozycji zmian w załącznikach nr 1, 2, 3, 4.
W § 3 uchwały Zarząd [...] zobowiązał określone w niej jednostki do wykonania brakującej dokumentacji wymaganej przepisami prawa budowlanego, zinwentaryzowania pomieszczeń, uzyskanie zaświadczeń o samodzielności lokali oraz podjęcia szeregu innych czynności określonych w tym przepisie, w terminach w nim wskazanych.
W § 4 wykonanie uchwały Zarząd powierzył właściwemu członkowi Zarządu Dzielnicy.
Paragraf 5 stanowi, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że Wydział Zasobów Lokalowych przeprowadził analizę 52 nieruchomości zabudowanych wielolokalowymi budynkami mieszkalnymi i mieszkalno-użytkowymi w odniesieniu do których nie toczy się postępowanie w rozumieniu art. 34 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Na podstawie przeprowadzonej analizy przyjęto cztery kierunki działania, właściwe dla specyfiki nieruchomości:
1. zbycie lokali na rzecz najemców
2. zbycie nieruchomości w drodze przetargu po uprzednim wykwaterowaniu lokatorów
3. pozostawienie nieruchomości w zasobach W.
4. pozostawienie w zasobach W. nieruchomości przeznaczonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego pod inwestycje miejskie (budynki do likwidacji) - do czasu realizacji inwestycji.
Organ podał, że wyżej wskazane kierunki działania uwzględniają:
- stan techniczny budynku
- lokalizację nieruchomości
- liczbę i rodzaj lokali w budynku
- orientacyjną wartość nieruchomości
- zainteresowanie najemców wykupem lokali
- uwarunkowania architektoniczne i ocenę możliwości inwestycyjnych.
W dalszych wywodach uzasadnienia uchwały organ przedstawił motywy przyjętych kierunków działania i korzyści z nich wynikające.
Na uchwałę Zarządu [...] W. z [...] stycznia 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M.S.
Uchwale tej zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:
- art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004, Nr 261, poz. 2603) (dalej: "ugn"),
- art. 21 ust. 4 i 5 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2005, Nr 31, poz. 266) (dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów") w związku z postanowieniami załącznika nr 1 uchwały nr [...] do uchwały nr [...] Rady W. z [...] października 2008 r. w sprawie uchwalenia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem miasta W. na lata 2008-2012,
- art. 2 i art. 32 w zw. z art. 8 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej Konstytucji polegające na nieuzasadnionym i nieuprawnionym różnicowaniu sytuacji prawnej najemców lokali mieszkalnych stanowiących własność W.
Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
Skarżąca wskazała, że 4 sierpnia 2009 r. wezwała Zarząd [...] W. do usunięcia naruszeń prawa i uchylenia uchwały z [...] stycznia 2009 r., wskazując na jej niezgodność z art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również art. 21 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz postanowieniami Załącznika nr 1 do Uchwały nr [...] Rady W. z [...] października 2008 r. w sprawie uchwalenia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem miasta stołecznego Warszawy na lata 2008-2012. Zarząd [...] udzielił odpowiedzi odmawiającej usunięcia naruszeń prawa.
W ocenie skarżącej uchwała Zarządu [...] W. jest rażąco sprzeczna z prawem i w związku z tym nieważna. W § 1 ust. 2 przedmiotowej uchwały Zarząd [...] W. określił nieruchomości, które zostaną poddane wykwaterowaniu, a następnie zbyte w drodze przetargu. W dalszej części uchwała określa czynności podejmowane w stosunku do nieruchomości przeznaczonych do zbycia w drodze przetargu (§ 3 ust. 2 uchwały Zarządu). Wśród tych czynności wymienia się m.in. pozyskiwanie i dostarczanie lokali zamiennych lub pomieszczeń zastępczych. Skarżąca zarzuciła, że uchwała nie wspomina jednak w żadnym miejscu o wcześniejszym, przed wykwaterowaniem, zamiarze zaoferowania najemcom, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu zajmowanych lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, prawa nabycia lokali.
Skarżąca podniosła, że rozdział 5 ust. 2 pkt 3 załącznika nr 1 do uchwały nr [...] Rady W. z [...] października 2008 r. w sprawie uchwalenia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem W. na lata 2008-2012 przewiduje, iż w sytuacjach, gdy Miasto jest jednym z właścicieli nieruchomości i posiada nie więcej niż dwa lokale, a sprzedaż służyć ma wyzbyciu się przez W. udziału w nieruchomości, natomiast najemca nie skorzystał z przysługującego mu pierwszeństwa w nabyciu lokalu, przewiduje się podjęcie działań w trybie art. 21 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie praw lokatorów. Opróżnione w tym trybie lokale będą zbywane w drodze przetargu.
Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona uchwała narusza przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, oraz postanowienia Załącznika nr 1, który stanowi integralną część uchwały Rady W. nr [...], a więc akt prawa miejscowego i wytyczne do dalszego podejmowania uchwał przez organy w zakresie polityki lokalowej. Uchwała nie uwzględnia trybu wykwaterowania przewidzianego przez przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów oraz Załącznik nr 1. Sprzeczna jest z postanowieniami Załącznika nr 1, gdyż nieruchomość przeznaczona do wykwaterowania i sprzedaży w drodze przetargu, nie spełnia wymogów, które zakłada Załącznik nr 1, a mianowicie jest to nieruchomość, której jedynym właścicielem jest W. (nie zaś jednym z właścicieli - jak stanowi Załącznik nr 1), a dodatkowo nieruchomość składa się z 5 lokali, będących własnością W. (nie zaś jak stanowi Załącznik nr 1 - nie więcej niż dwóch lokali).
W ocenie skarżącej, zaskarżona uchwała stanowi obejście prawa, tj. art. 34 ust. 1 pkt 3 ugn, który stanowi, że "W przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu (...) przysługuje osobie, która (...) jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony". Skarżąca podniosła, że postanowieniami skarżonej uchwały Zarząd [...] dokonał rażącego naruszenia jej prawa i interesu prawnego. Organ podejmując uchwałę o przeznaczeniu lokali do wykwaterowania, bez zamiaru udzielenia wcześniejszego prawa pierwszeństwa nabycia przedmiotowych lokali, a jedynie z uprawnieniem do żądania zamiany na lokal w innym budynku, z ewentualną możliwość wykupu owego lokalu, dokonuje obejścia przepisów prawa w zakresie prawa pierwszeństwa nabycia lokali przez ich najemców.
Skarżąca zarzuciła, że Zarząd [...] podejmując skarżoną uchwałę lekceważy podstawowe zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę sprawiedliwości społecznej, zawarte art. 2 Konstytucji, wraz z inkorporowaną w tym przepisie zasadą pewności i zaufania do prawa. Postanowienia uchwały dokonują bezprawnego i nieuzasadnionego różnicowania sytuacji prawnej najemców mieszkań stanowiących własność W. W przedmiotowej uchwale w sposób arbitralny dokonano typizacji określonych nieruchomości, bądź to przyznając lokatorom zajmującym lokale w owych nieruchomościach prawo pierwszeństwa nabycia bądź też pozbawiając ich tego prawa. Powyższe stanowi naruszenie art. 32 Konstytucji RP, w myśl którego wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władzę państwowe, również przez władze należące do administracji publicznej. Uchwała Zarządu [...], lekceważy zasadę równości, przez dyskryminację określonej grupy obywateli, w tym skarżącej, pozbawiając te osoby możliwości realizacji gwarantowanego ustawą uprawienia, z drugiej strony pozostawiając możliwość skorzystania z prawa pierwszeństwa w nabyciu lokali osobom dotychczas je wynajmującym, zamieszkałym w budynku przy ul. [...] w W.
Skarżąca wskazała, że jej interes prawny w kwestionowaniu przedmiotowej uchwały wynika z faktu, iż jest ona najemcą lokalu znajdującego się w nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., która to nieruchomość została przeznaczona do wykwaterowania i zbycia w drodze przetargu przez Zarząd [...] w skarżonej uchwale bez uwzględnienia prawa pierwszeństwa nabycia lokali.
Skarżąca podniosła, że wraz z pozostałymi najemcami mieszkań w budynku nr [...] przy ul. [...], od 1999 r. bezskutecznie stara się o wykup najmowych lokali mieszkalnych, o czym świadczą liczne pisma do Urzędu Miasta W. z prośbą o ustalenie stanu formalno-prawnego lokali mieszkalnych położnych w budynku przy ul. [...] w W. Pismem nr [...] z 18 czerwca 2002 r., Dyrektor Wydziału Geodezji i Nieruchomości Urzędu Gminy W. poinformował skarżącą, że zawiadomieniem z 12 czerwca 2002 r. Zastępca Burmistrza Gminy W. stwierdził, że istnieje możliwość przeznaczenia do sprzedaży lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym na gruncie przy ul. [...] w W. W związku z powyższym w dniu 23 czerwca 2006 r. skarżąca zwróciła się z pisemnym wnioskiem o wykup najmowanego przez nią mieszkania, podania warunków na jakich mogłaby wykupić lokal. W odpowiedzi na wniosek, Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] pismem nr [...] z 28 grudnia 2007 r. poinformował skarżącą, iż przedmiotowy budynek stanowi w 100% własność W. i po zakończeniu prac przygotowawczych dotyczących budynku przy ul. [...] zostanie ona powiadomiona o możliwości przeznaczenia do sprzedaży lokali w tym budynku. Jednakże takiego pisma nie otrzymała. W dniu 1 lipca 2009 r. skarżąca ponownie skierowała do Urzędu Dzielnicy [...] pisemny wniosek o określenie terminu i warunków na jakich mogłaby wykupić zajmowany przez nią lokal mieszkalny. W odpowiedzi otrzymała pismo nr [...] z 3 lipca 2009 r., informujące iż najemcom lokalu przy ul. [...] przysługuje jedynie prawo do złożenia wniosku o zamianę obecnie zajmowanego lokalu na inny lokal położony w budynku, w którym prowadzona jest aktualnie sprzedaż lokali.
Skarżąca podkreśliła, że Zarząd [...] W. podejmując zaskarżoną uchwałę dokonał naruszenia interesu prawnego wynikającego z art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 21 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz postanowień Załącznika nr 1. Przepisy owe przyznają prawo pierwszeństwa wykupu najmowanych lokal przez ich najemców, w przypadku przeznaczenia owych lokali do sprzedaży, ewentualnie do wykwaterowania. Skarżąca tego prawa została pozbawiona.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Organ wskazał na brak legitymacji skarżącej do wniesienia skargi z powodu braku interesu prawnego.
Organ podkreślił, iż nieruchomość położona przy ul. [...] nie została przeznaczona do sprzedaży w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. A tylko sytuacja zbywania przez Gminę na rzecz osób fizycznych nieruchomości może prowadzić do powstania uprawnienia w postaci prawa pierwszeństwa, co nie ma w niniejszym stanie faktycznym miejsca. Powoływanie się na pozbawienie skarżącej praw wynikających z art. 21 ust. 4 i 5 ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego jest zdaniem organu niezrozumiałe - brak jest przesłanek do zastosowania tego trybu wobec najemców budynku przy ul. [...].
W ocenie organu, mając na uwadze treść przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego musi mieć w złożeniu takiej skargi nie tylko interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem, lecz nadto ów interes prawny lub uprawnienie winno być naruszone taką uchwałą. Skarżąca musiałaby wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także, zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, naruszeniem tego interesu, bowiem nie wystarcza stan zagrożenia naruszenia interesu do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Organ wskazał, że podjęta uchwała nie tylko nie narusza żadnych uprawnień, ale wychodzi na przeciw najemcom informując ich o aktualnych planach W. w stosunku do wyszczególnionych w niej nieruchomości. Uchwala, oprócz dyspozycji skierowanych do realizacji przez struktury W., ma dla mieszkańców wyraźnie informujący charakter - tj. nie czyni skutków cywilnoprawnych wobec najemców, które mogłyby naruszać ich interesy w zakresie wypowiadania umów najmu, czy też przeznaczenia nieruchomości do zbycia w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami z pominięciem ich pierwszeństwa. Uchwała nie stanowi o wypowiedzeniu umów najmu, toteż nie może naruszać przepisów art. 21 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Organ podniósł, że niezrozumiałym jest powoływanie się przez skarżącą na zapisy wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem W. na lata 2008-2012, przyjętym uchwałą nr [...] Rady W. z dnia [...] października 2008 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2008 r. nr [...], poz. [...]) w kwestii wyzbycia się własności przez W. ostatnich dwóch lokali w trybie art. 21 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Uchwała dotyczy bowiem nieruchomości stanowiących w 100% własność W., zaś powoływane przez skarżącą zapisy odnoszą się do nieruchomości, w których prowadzona jest sprzedaż lokali. Uchwała jest realizacją dyspozycji zawartej w wieloletnim programie "gospodarowania mieszkaniowym zasobem, w którym to Rada W. poleciła: cyt: "W celu racjonalnego gospodarowania zasobem należy przyjąć m. in. następujące zasady:
1) Wykonanie przez dzielnice inwentaryzacji zasobu pod kątem określenia docelowego zasobu lokali na terenie dzielnicy, które będą wynajmowane na czas nieoznaczony i lokali socjalnych.
2) Wytypowanie budynków stanowiących w całości własność miasta m.in. do przebudowy, rozbudowy, kapitalnego remontu, do rozbiórki, sprzedaży nieruchomości z budynkiem do rozbiórki, sprzedaży na rzecz najemców bądź wykwaterowania i sprzedaży nieruchomości w drodze przetargu. (...)".
Organ wskazał, że ustawodawca w art. 34 ust. 3 i 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami precyzyjnie określił, jakie uprawnienie przysługuje najemcy lokalu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego - tym uprawnieniem jest prawo pierwszeństwa. Z przyznanego prawa pierwszeństwa skarżąca wysnuła tezę o zakazie samego planowania przez jednostkę samorządu terytorialnego sprzedaży danej nieruchomości. Zdaniem organu taka teza stoi w wyraźnej sprzeczności z ustawą, która nie tylko nie zakazuje planować do zbycia. nieruchomości budynkowych, w których znajdują się wynajmowane lokale mieszkalne, ale pozwala na przeznaczanie takich nieruchomości do zbycia. Dopiero zbycie, a nie planowanie zbycia nieruchomości musi nastąpić z uwzględnieniem pierwszeństwa najemców.
Odnosząc się do zarzutów lekceważenia zasad demokratycznego państwa oraz zasad sprawiedliwości społecznej organ wskazał, że uchwała różnicuje nieruchomości na poszczególne grupy - jednak nie różnicuje najemców. Uchwała ma na celu racjonalizację gospodarowania zasobem lokalowym Dzielnicy W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.) każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W pierwszej kolejności obowiązkiem sądu było zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne. Wymogami tymi są:
1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej,
2) wezwanie do usunięcia naruszenia prawa,
3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego
Niewątpliwie uchwała w sprawie ustalenia polityki gospodarowania i prywatyzacji budynków wielolokalowych o funkcji mieszkalnej lub mieszkalno- usługowej, stanowiących w 100% własność W., położonych na terenie Dzielnicy [...] W., jest uchwałą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy samorządowej. Dotyczy bowiem gospodarowania mieniem komunalnym przez gminę (dzielnicę). Skarżąca dopełniła wymogu wezwania Zarządu [...] do usunięcia naruszenia prawa oraz zachowała termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Tym samym wymogi formalne skargi zostały spełnione.
Zatem obowiązkiem sądu na kolejnym etapie postępowania było zbadanie legitymacji skarżącej do zaskarżenia przedmiotowej uchwały.
Zważyć należy, że skargi na uchwały podjęte przez organy gminy wymagają spełnienia kryterium naruszenia interesu prawnego lub uprawienia podmiotu wnoszącego skargę. Jest to więc istotne zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej wyrażonej w art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwana ,,p.p.s.a".
Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa, w postępowaniu sądowym, wszczynanym skargą składaną w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wnoszący skargę musi wykazać naruszenie jego interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą w sposób bezpośredni, obiektywny i konkretny.
Skarżący powinien więc wykazać, że regulacje uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego naruszają chronione prawem materialnym uprawnienia lub obowiązki skarżącego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, opub. w OTK-A 2003, nr 8, poz. 4; wyrok NSA z 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/2005, opub. w Lex nr 192482; wyrok NSA z 18 września 2003 r., sygn. akt II SA 2637/2002, opub. w Lex nr 80699).
Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę.
Skarżący powinien więc wykazać naruszenie jego interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną sytuacją prawną. Taki związek musi istnieć najpóźniej w chwili wnoszenia skargi, a nie pojawić się dopiero w przyszłości, a zarazem powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/2001, opub. w Lex nr 53376).
Odnosząc te wymagania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że żadna z podniesionych przez skarżącą okoliczności nie uzasadnia przyznania jej w niniejszej sprawie legitymacji do zaskarżenia uchwały Zarządu [...] W. z [...] stycznia 2009 r. Powoływane przez skarżącą przepisy: art. 34 ust 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 21 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego nie zostały naruszone przez uchwałę. Zaskarżona uchwała nie znosi żadnych uprawnień, o których mowa w tych przepisach. Co istotne w sprawie: z przepisów tych nie wynika legitymacja skarżącej do zaskarżenia uchwały.
Zgodnie z przepisem art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pierwszeństwo najemcy w nabyciu zajmowanego lokalu powstaje dopiero w przypadku zbywania nieruchomości, a więc nie na etapie planowania. Tymczasem zaskarżona uchwała nie normuje zbywania nieruchomości w trybie określonym w art. 34 tej ustawy. Uchwała ta jest bowiem aktem o charakterze planistyczno – informacyjnym, w zakresie gospodarowania gminnym zasobem nieruchomości budynkowych. Jak wynika z § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały, w załączniku nr 2 określone zostały nieruchomości, które "stopniowo w miarę możliwości przeprowadzenia wykwaterowań, należy przeznaczyć do zbycia w drodze przetargu". Oznacza to, że nie jest to jeszcze regulacja przeznaczająca konkretną nieruchomość do sprzedaży w trybie art. 34 ustawy. Uchwałodawca uwzględnia ponadto, że mogą zaistnieć różne przeszkody do zrealizowania zamierzeń określonych w uchwale. Świadczy o tym zwrot: "stopniowo w miarę możliwości". To wyrażenie wskazuje, że są to jedynie przyszłe zamierzenia organów dzielnicy, a nie zaś etap przeznaczenia nieruchomości do sprzedaży. Tylko akt przeznaczający konkretne nieruchomości do sprzedaży i określający je w sposób wynikający z przepisu art. 35 ustawy o gospodarce nieruchomościami (oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej, opis nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym i sposób jej zagospodarowania, cenę itd.), mógłby stwarzać legitymację skarżącej do jego kwestionowania.
Także art. 21 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, nie kreuje legitymacji skarżącej do zaskarżenia uchwały, skoro uchwała nie normuje przesłanek wypowiadania umów najmu dotychczasowym najemcom lokali mieszkalnych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem do zaskarżenia uchwały organu gminy nie wystarczy wykazanie stanu ewentualnego przyszłego zagrożenia naruszenia interesu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 277/08: wyroki: WSA w Krakowie z 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 314/08 oraz WSA w Lublinie z 2 października 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 342/08).
Legitymacja skargowa skarżącej nie wynika także z powoływanej uchwały nr [...] Rady W. z [...] października 2008 r. w sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem W. na lata 2008-2012. Powoływanie się przez skarżącą na załącznik nr 1 do tej uchwały - rozdział V ust 2 pkt 3 (powinno być rozdział V pkt 3 ppkt 3), jest nieuprawnione, gdyż w regulacji tej chodzi o wyzbycie się przez Miasto W. ostatnich dwóch lokali w trybie art. 21 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie praw lokatorów (...), a zaskarżona uchwała dotyczy nieruchomości stanowiących w 100 % własność Miasta W.
Zaskarżona uchwała stanowi wykonanie uchwały Rady W. z [...] października 2008 r. Wskazuje ona także, jakie czynności wykonać mają komórki organizacyjne Dzielnicy [...] w toku realizacji zamierzeń określonych w uchwale oraz informuje mieszkańców dzielnicy o tych zamierzeniach.
Zarzut naruszenia przepisów Konstytucji mógłby być rozważany dopiero wtedy, gdyby skarżąca wykazała, że ma legitymację do złożenia skargi. Skoro skarżąca takiej legitymacji nie ma, to zarzut ten nie może być skuteczny. Incydentalnie można jedynie zauważyć, że przepisy Konstytucji RP, nie zabraniają jednostkom samorządu terytorialnego planowania i prowadzenia polityki w zakresie gospodarowania mieniem.
Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej podniesione okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło