I SA/Wa 1750/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-04
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo ustalił miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, doliczając dochód uzyskany w grudniu 2012 r. do dochodu z 2011 r. w sposób, który doprowadził do przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo ustaliły dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Doliczenie dochodu uzyskanego w grudniu 2012 r. do dochodu z 2011 r. powinno nastąpić poprzez zsumowanie rocznych dochodów, a następnie podzielenie ich przez 12 miesięcy, aby uzyskać miesięczny dochód rodziny, a dopiero potem przez liczbę członków rodziny. Sposób zastosowany przez organy, polegający na doliczeniu całej kwoty dochodu z jednego miesiąca do dochodu rocznego i następnie obliczeniu dochodu na osobę, jest nieprawidłowy i stoi w sprzeczności z celami ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla małoletniej G. P. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ I instancji (Prezydent Miasta O.) oraz organ II instancji (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.) uznały, że dochód rodziny, po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez matkę (A. P.) w grudniu 2012 r., przekracza ustawowe kryterium 725 zł na osobę. Matka małoletniej wniosła skargę do WSA, kwestionując sposób wyliczenia dochodu.Rozstrzygnięcie
uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] odmawiającą G. P. przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od dnia 1 lutego 2013 r.
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] - po rozpoznaniu wniosku A. P. (matki małoletniej G.) złożonego w dniu 25 lutego 2013 r. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego - odmówił G. P. od 1 lutego 2013 r. przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną w wieku do 18 roku życia.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że rodzina G. P. składa się z czterech osób: jej, matki – A. P. oraz dwóch sióstr. Na podstawie zaświadczenia urzędu skarbowego o dochodach podlegających opodatkowaniu oraz oświadczenia o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu, organ ustalił, iż rodzina G. P. w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, tj. 2011 uzyskała dochód niepodlegający opodatkowaniu, na który składały się wyegzekwowane przez komornika sądowego świadczenia alimentacyjne w łącznej kwocie [...] zł oraz dochód podlegający opodatkowaniu osiągnięty z tytułu zatrudnienia przez A. P. w kwocie [...] zł. Jednocześnie do wniosku dołączone zostały dwie kopie świadectw pracy dokumentujące utratę zatrudnienia i dochodów podlegających opodatkowaniu osiągniętych w 2011 r. przez A. P.
Organ dodał, że zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w przypadku utraty dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając dochód rodziny, nie uwzględnia się dochodu utraconego. A zatem badając przesłankę spełnienia kryterium dochodowego, organ nie wziął pod uwagę dochodu podlegającego opodatkowaniu uznając, iż jest to dochód utracony. Tym samym miesięczny dochód rodziny osiągnięty w 2011 r. wyniósł w przeliczeniu na osobę [...] zł. Dokonując dalszej analizy zgromadzonych dokumentów, organ - na podstawie przedłożonej kopii umowy o pracę - ustalił, iż A. P. od dnia 15 listopada 2012 r. uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia w ramach umowy o pracę. Umowa o pracę zawarta została na okres próbny do dnia 31 stycznia 2013 r. w wymiarze pełnego etatu. Następnie, w dniu 1 lutego 2013 r. zawarta została kolejna umowa o pracę na czas określony do dnia 31 stycznia 2015 r. w wymiarze 1/2 etatu.
Prezydent podniósł, że art. 2 pkt. 18c ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stanowi, iż uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a także wskazał, iż zgodnie z art. 9 ust. 4a w przypadku uzyskania dochodu po roku poprzedzającym okres świadczeniowy, w tym przypadku 2012 r., prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Działając zatem na podstawie powyższych przepisów obowiązującej ustawy, organ na podstawie zaświadczenia od pracodawcy dokonał doliczenia kwoty dochodu uzyskanego za miesiąc grudzień 2012 r. w wysokości [...] zł. Po weryfikacji, organ stwierdził, iż miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł, a w przeliczeniu na osobę [...] zł. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, prawo do świadczeń przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 725 złotych. Tym samym, dochód rodziny G. P. przekracza określone ustawą kryterium, i co za tym idzie, wnioskodawczyni nie ma prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosła A. P. kwestionując zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Wskazała, że pod koniec stycznia 2013 r. dowiedziała się od pracodawcy, że może dostać umowę jedynie na pół etatu. W jej opinii stanowi to utratę dochodu, ponieważ otrzymuje ona połowę wynagrodzenia. Organ zatem nieprawidłowo wyliczył kryterium dochodowe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że warunkiem formalnym otrzymania świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest posiadanie uprawnienia do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja za okres ostatnich dwóch miesięcy była bezskuteczna (art. 2 pkt 11 w związku z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.
Jak wskazuje zaświadczenie z dnia 1 lutego 2013 r. egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego okazała się bezskuteczna.
Stosownie do art. 2 pkt 4 powołanej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) precyzują, iż pojęcie dochód rodziny - oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2a ustawy).
Natomiast dochód to: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30 b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (...).
Alimenty otrzymane na rzecz dziecka od rodzica stanowią przychód w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. c) tiret 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych w roku kalendarzowym ich otrzymania. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 lit. c) tiret 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez dochód należy rozumieć także inne dochody niepodłegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na rzecz dzieci. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, za jaki okres były egzekwowane alimenty (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 268/08 - Centralna Baza Orzeczeń).
Dyrektor OPS w O. ustalił, iż na dochód rodziny skarżącej składa się: dochód A. P., podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych potwierdzony zaświadczeniem z urzędu skarbowego w wysokości [...] zł. oraz dochód nie podlegający opodatkowaniu za 2011 r. z tytułu alimentów otrzymanych od ojca dzieci w wysokości [...] zł. Jednakże w przypadku skarżącej nastąpiła utrata zatrudnienia. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 3 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Tym samym dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych stanowiący dochód utracony nie został przez organ I instancji uwzględniony. Zatem przeciętny miesięczny dochód rodziny stanowiła kwota [...]zł - co w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł. Jednocześnie A. P. z dniem 15 listopada 2012 r. uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia w ramach umowy o pracę, przy czym umowa ta została zawarta najpierw na okres próbny do 31 stycznia 2013 r., a następnie w dniu 1 lutego 2013 r. została zawarta umowa na czas określony do dnia 15 stycznia 2015 r. w wymiarze 1/2 etatu.
Bez wątpienia uzyskanie dochodu, stosownie do art. 2 pkt 18 ustawy oznacza, m.in. uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przy czym, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 15a, zatrudnienie lub inna praca zarobkowa oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy.
Jak stanowi art. 9 ust. 4a ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Na podstawie tego przepisu organ I instancji dokonał doliczenia kwoty dochodu uzyskanego za grudzień 2012 r. w wysokości [...] zł. W tych okolicznościach miesięczny dochód rodziny skarżącej wyniósł w przeliczeniu na osobę w rodzinie [...] zł. Tym samym kryterium dochodowe jest przekroczone i brak jest prawnych możliwości przyznania skarżącej żądanego świadczenia.
Podsumowując Kolegium uznało, że nie jest możliwe pominięcie kryterium dochodowego i przyznanie świadczenia w sytuacji jego przekroczenia z powołaniem na przepisy ogólne ustawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. P. zaskarżając w całości decyzję organu I i II instancji.
W uzasadnieniu wskazała, że organ odmówił przyznania świadczenia z uwagi na przekroczenie ustawowego kryterium, tj. kwoty 725,00 na osobę.(art. 9 ust. 2 ustawy). Przy czym decyzję tę podjęto na podstawie art. 9 ust. 4a ustawy, który mówi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustała się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód ten został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Skarżąca podniosła, że w jej przypadku ten przepis nie obowiązuje, ponieważ dochód z grudnia 2012 r. w wysokości [...] zł nie był przez nią uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, tj. w dniu 25 lutego 2013 r. (złożenia wniosku). Ponadto do podania załączyła nową umowę o pracę z wynagrodzeniem w kwocie [...] netto. W tych okolicznościach dochód rodziny w przeliczeniu na osobę stanowi kwota [...] zł.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, bowiem przedstawione przez skarżącą zarzuty nie stanowią przesłanek do uwzględnienia skargi oraz podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.
Skarga jest zasadna bowiem zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] marca 2013 r., odmawiającą G. P. od 1 lutego 2013 r. przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną w wieku do 18 roku życia - jako podstawę wskazując przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego do otrzymania tej formy wsparcia.
Warunki nabywania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego uregulowane zostały w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.). Została ona znowelizowana z dniem 1 stycznia 2012 r. ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212).
Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przy spełnieniu innych przesłanek ustawowych, przysługuje, jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł – art. 9 ust. 2 ustawy. Ponadto na gruncie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów okres świadczeniowy oznacza okres na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego - art. 2 pkt 8 ustawy.
W zakresie pojęcia dochodu i dochodu rodziny przedmiotowa ustawa w art. 2 pkt 4 i 5 odwołuje się do ich znaczenia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Dochodem jest więc m. in. przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych). W myśl art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny oznacza sumę dochódow członków rodziny. W sposób samodzielny, aczkolwiek analogiczny do ustawy o świadczeniach rodzinnych, przedmiotowa ustawa definiuje dochód członka rodziny oraz określa sposób ustalania tego dochodu. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5a ustawy (analogicznie art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych) dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzający okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a ustawy.
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 3 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Natomiast w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 9 ust. 4a).
W tym miejscu stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż dochód rodziny skarżącej to kwota uzyskanych alimentów w 2011 r., tj. [...] zł, strona skarżąca natomiast kwestionuje sposób wyliczenia dochodu per capita w rodzinie - w związku z faktem, że A. P. uzyskała od listopada 2012 r. do 31 stycznia 20113 r. dochód w wysokości [...] zł miesięcznie, na podstawie umowy o pracę, który od dnia 1 lutego 2013 r. uległ odpowiedniemu zmniejszeniu w związku z zatrudnieniem skarżącej na ½ etatu.
Przenosząc uprzednio poczynione rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nieprawidłowo organy administracji ustaliły dochód rodziny na osobę w rodzinie uprawnionej.
Rokiem poprzedzającym okres świadczeniowy, z którego należało ustalić dochód członka rodziny był rok 2011. Z akt sprawy wynika, że rodzina w tym roku zarówno uzyskała jak i utraciła dochód. Był to dochód z tytułu alimentów oraz zatrudnienia skarżącej. W związku z utratą pracy, w tym dochodu uzyskanego z tytułu zatrudnienia, organy orzekające w sprawie prawidłowo nie uwzględniły kwoty [...] netto w dochodach rodziny (art. 9 ust. 3 ustawy) – traktując tę kwotę jako dochód utracony.
W 2012 r. na mocy umowy z dnia 5 listopada 2012 r. A. P. podjęła ponownie zatrudnienie na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem [...] zł miesięcznie.
Dochód ten, zgodnie z uprzednio powołanym art. 9 ust. 4a ustawy, należało doliczyć do dochodu z 2011 r. Organy dochód ten doliczyły do dochodu z 2011 r. - ale uczyniły to w sposób nieprawidłowy.
W ocenie Sądu, w przypadku zaistnienia sytuacji, o której mowa w art. 9 ust. 4a ustawy przeciętny miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny winien być liczony w ten sposób, że do rocznego dochodu uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy (2011) należy doliczyć dochód uzyskany w 2012 r. i dopiero od tak zsumowanego dochodu liczyć dochód miesięczny rodziny, a następnie dochód przypadający na jednego członka rodziny. Nie może bowiem dochodzić do sytuacji, kiedy uzyskany przez stronę, czy członka rodziny dodatkowy dochód z jednego czy z dwóch miesięcy będzie decydował o prawie do świadczenia alimentacyjnego (por: wyroki WSA w Lublinie z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 440/12 (LEX nr 1285040), z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 582/10 (LEX nr 753903), a także wydane na tle analogicznych regulacji odnoszących się do świadczeń rodzinnych wyroki: NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1321/10 (LEX nr 744973), WSA w Lublinie z 28 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 201/09 (LEX nr 580289).
W niniejszej sprawie organy doliczyły całą kwotę dochodu uzyskanego w grudniu 2012 r. - bez wyliczenia z tej kwoty miesięcznego dochodu rodziny, a następnie dochodu przypadającego na jednego członka rodziny. Organy wyliczyły miesięczny dochód rodziny osiągnięty w 2011 r. na kwotę [...] zł. Następnie do tego dochodu w miesiącu grudniu doliczyły kwotę [...] zł uzyskanego przez matkę wynagrodzenia i wyszła kwota [...] zł miesięcznego dochodu uzyskanego w grudniu, która po podzieleniu na cztery osoby dała kwotę miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie w wysokości [...] zł.
Taka interpretacja przepisu art. 9 ust. 4a powołanej ustawy dokonana przez organ stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą pomocniczości oraz z celami ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z preambułą wskazanej uprzednio ustawy z dnia 7 września 2007 r. konstytucyjna zasada pomocniczości nadkłada na Państwo obowiązek wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji. Wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji.
Zaprezentowana przez organ interpretacja przepisów ustawy powoduje, że nawet osiągnięcie niewielkiego dochodu przez członka rodziny rodzi skutek w postaci przekroczenia kryterium dochodowego, określonego w art. 9 ust. 2 ustawy – 725 zł, co w konsekwencji powoduje brak wsparcia dla osób uprawnionych do alimentów. Taka praktyka stosowania prawa na gruncie niniejszej sprawy powoduje, że matka dzieci jest zniechęcana do podjęcia zatrudnienia i uzyskiwania dodatkowych, niewielkich dochodów - przez co zniweczona zostaje normatywna treść zasady zwiększania odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji.
Rozpoznając ponownie sprawę organy zastosują w sposób prawidłowy regulację zawartą w art. 9 ust. 4a ustawy i dopiero w zależności od wysokości tak wyliczonego dochodu stwierdzą, czy nastąpiło przekroczenie progu dochodowego uprawniającego do uzyskania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Do dochodu uzyskanego w 2011 r. z tytułu świadczeń alimentacyjnych w łącznej kwocie [...] zł, organ doliczy kwotę dochodu uzyskanego za miesiąc grudzień 2012 r. w wysokości [...] zł. Potem doda do siebie te kwoty – uzyskując w ten sposób cały dochód osiągnięty przez rodzinę w okresie rozliczeniowym. Uzyskaną kwotę organ podzieli na 12 miesięcy, uzyskując miesięczny dochód rodziny, a następnie podzieli go przez cztery - wyliczając ten sposób miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 lit. a i c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło