I SA/Wa 1905/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), Protokolant starszy referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2024 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 18 lipca 2023 r. nr KOC/4301/Op/23 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 18 lipca 2023 r., nr KOC/4301/Op/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, dalej jako: "SKO w Warszawie, Kolegium, organ" po rozpatrzeniu odwołania W. S. od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 26 maja 2023 r., nr OPS.DŚ.5102.3766.2023 odmawiającej przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w marcu 2023 r. z przeznaczeniem na zakup leków, żywności, środków czystości, na opłacenie czynszu, gazu, energii oraz na pomoc z programu osłonowego na okres 2 miesięcy tj. marzec 2023 r. i kwiecień 2023 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco : Wnioskiem zgłoszonym telefonicznie w dniu 28 marca 2023 r. W. S. wystąpił o pomoc finansową na zakup leków, żywności, środków czystości, na opłacenie czynszu, gazu, energii oraz na pomoc z programu osłonowego na okres 2 miesięcy tj. marzec 2023 r. i kwiecień 2023 r. Prezydent m. st. Warszawy, decyzją z 26 maja 2023 r., nr OPS.DŚ.5102.3766.2023 odmówił przyznania W. S. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w marcu 2023 r. z przeznaczeniem na zakup leków, żywności, środków czystości, na opłacenie czynszu, gazu, energii oraz na pomoc z programu osłonowego na okres 2 miesięcy, tj. marzec 2023 r. i kwiecień 2023 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. S. Rozpoznając sprawę Kolegium wskazało, że w myśl art. 2 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901) dalej jako: "u.p.s.", "ustawa", pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Celem pomocy społecznej nie jest wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych lecz jedynie wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Kolegium zaznaczyło, że przepis art. 4 u.p.s. nakłada na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej reguluje art. 11 ust. 2 u.p.s. Kolegium podniosło, że odmawiając przyznania pomocy organ I instancji wskazał na art. 11 ust 2 ustawy, w myśl którego: brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do ograniczenia wysokości lub rozmiaru świadczenia, odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Kolegium wyjaśniło, że postawa wnioskodawcy podlega ocenie organu, od której to oceny zależy udzielenie bądź nieudzielanie świadczenia. Egzekwowanie od wnioskodawcy obowiązku współdziałania jest istotne z uwagi na fakt, że pomoc ta nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń. Wobec powyższego bierna bądź roszczeniowa postawa wnioskodawców może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymania wypłaty świadczenia (art. 11 i art. 106 u.p.s.). Kolegium zaznaczyło, że organy administracji zobligowane są do wszechstronnej analizy i oceny postawy beneficjenta pomocy społecznej pod kątem istnienia woli współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a także pozostałych przesłanek, których wystąpienie pozwala na odmowę przyznania świadczeń. Wobec tego to na organie I instancji spoczywa obowiązek przeanalizowania, postępowania osoby domagającej się świadczenia na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Jak podał organ I instancji, Skarżący odmówił przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wyrażając wolę wyłącznie rozmowy telefonicznej. Kolegium wyjaśniło, że w postępowaniu w przedmiocie udzielenia świadczeń z pomocy społecznej, stosownie do treści art. 106 ust. 4 ustawy, organ wydaje decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Sam wywiad środowiskowy ma na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby lub rodziny, tak stanowi art. 107 ust. 1 ustawy. Przy czym w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, konieczne jest sporządzenie aktualizacji wywiadu z tym zastrzeżeniem, że wobec osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. Wynika to z treści art. 107 ust. 4 ustawy. Kolegium podkreśliło, że rodzinny wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja jest nieodzownym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej, lub odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego, z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, nie może, co do zasady być zastąpiona innymi środkami dowodowymi. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że wywiad środowiskowy jest szczególnym środkiem dowodowym mającym zastosowanie w postępowaniu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, na który składa się szereg czynności organu wykonywanych przez pracownika socjalnego, takich jak m.in. przesłuchanie strony i jej rodziny pod rygorem odpowiedzialności karnej za udzielenie nieprawdziwych informacji, wykorzystanie istotnych dla sprawy dokumentów oraz przeprowadzenie własnych obserwacji w celu zweryfikowania informacji uzyskanych z innych źródeł dowodowych, w szczególności z oświadczenia o stanie majątkowym, złożonego przez stronę. Ponadto, zgodnie z przepisem art. 107 ust. 5 ustawy pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Z brzmienia art. 107 ust. 5 ustawy wynika, że podmiot odmawiający złożenia oświadczenia ma możliwość jego złożenia, a brak współdziałania z organem przyznającym pomoc społeczną zmierza do utrudnienia działań mających na celu ustalenie jego sytuacji materialnej. Negatywną konsekwencją braku współdziałania ma być decyzja odmowna. Kolegium zaznaczyło, że na osobie ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zatem, żeby otrzymać pomoc społeczną, ubiegający się o pomoc społeczną jest zobligowany do współpracy i udzielenia organowi pomocy w ustaleniu sytuacji faktycznej. W niniejszej sprawie Kolegium stwierdziło, że skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z ww. przepisu i nie wyraził zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania. Jest to o tyle istotne, że będąc stałym klientem ośrodka pomocy społecznej od czerwca 2020 r. nie wyraził zgodny na przeprowadzenie takiego wywiadu właśnie w miejscu zamieszkania. To, że organ I instancji aktualizację wywiadu środowiskowego przeprowadzał telefonicznie na wniosek strony, mogło być uzasadnione wymogami ustawy covidowej. Zdaniem Kolegium, argumenty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, zwłaszcza, iż skarżący osobiście kontaktował się z pracownikiem socjalnym w siedzibie Ośrodka. Aktualnie, zasadności przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego nie wykluczała jego sytuacja zdrowotna (nie był poddany kwarantannie, czy izolacji). Jednocześnie skarżący nie wskazał na istnienie innego typu przeszkód, które uniemożliwiały przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu jego zamieszkania. Kolegium wskazało, że ustalenie sytuacji osobistej oraz stanu majątkowego ma zasadnicze znaczenie dla możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku osoby ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej, stąd ustawodawca rygorystycznie podchodzi do kwestii współpracy osoby ubiegającej się o takie świadczenie z organem pomocy społecznej. Kolegium stwierdziło, że w tej sytuacji zaistniała podstawa prawna do odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej w formie zasiłku celowego. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 18 lipca 2023 r. wniósł W. S. W uzasadnieniu skargi Skarżący zwrócił się z pytaniem, które przepisy należy stosować w kontekście niniejszej sprawy, czy przepisy wynikające z ustawy covidowej czy przepisy, na które powołują się organy w swoich decyzjach. Skarżący wskazał, że postulował o przeprowadzenie wywiadu w miejscu zamieszkania w okresie późniejszym, co podyktowane było jego stanem zdrowia oraz ryzykiem "zakażenia środowiska i wniesienia zarazków". Skarżący podniósł, że 1 lipca 2023 r., przestał obowiązywać stan zagrożenia epidemicznego wprowadzony w Polsce w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Stan zagrożenia epidemicznego wprowadzono w Polsce 16 maja 2022 r. Skarżący kwestionuje brak realizacji świadczeń w okresie obowiązywania ustawy covidowej i uzależnienie ich realizacji przez organ pretekstem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania. Skarżący wniósł o niezwłoczną wypłatę zaległych płatności należnych i przysługujących świadczeń w szczególności wymienionych zasiłków w celu wykupienia recept, środków higieny, środków czystościowych, zakup żywności i innych - za okres od ostatniego wywiadu środowiskowego, przez okres sześciu miesięcy, w okresie którego organ wstrzymał wypłatę świadczenia. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd kontrolując w świetle zakreślonych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 18 lipca 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 26 maja 2023 r. stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego, jak oczekuje tego strona skarżąca. Kwestią sporną jest to, czy organy orzekające w niniejszej sprawie zasadnie odmówiły W. S. przyznania zasiłku celowego w miesiącu marcu 2023 r. z przeznaczeniem na zakup leków, żywności, środków czystości, na opłacenie czynszu, gazu, energii elektrycznej oraz na pomoc z programu osłonowego na okres 2 miesięcy tj. marzec 2023 r. i kwiecień 2023 r. uzasadniając to brakiem współpracy skarżącego z organem pomocowym, poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony. Wskazać należy, że przepis art. 39 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 901) powoływanej dalej jako: "u.p.s.", "ustawa" definiuje przesłanki materialnoprawne przyznania zasiłku celowego. Stanowi on, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego. Z przywołanego unormowania i użytego w nim zwrotu "może być przyznany" wynika, że świadczenie to ma charakter fakultatywny, nieobowiązkowy, co oznacza, że organ może, lecz nie ma obowiązku przyznania zasiłku celowego. Decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku celowego ma charakter tzw. decyzji uznaniowej. Wobec tego sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia w żądanej wysokości. Organ przyznając świadczenia z pomocy społecznej kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru tych świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnia potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli odpowiadają one celom i możliwościom pomocy społecznej. Organ ma prawo, w ramach uznania administracyjnego, do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, prowadzonej w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na te świadczenia, które jako ograniczone muszą być rozdzielane pomiędzy wszystkie osoby wymagające wsparcia. Przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby ona zostać faktycznie zrealizowana. Niewątpliwie organ nie może zaspokoić wszystkich, choćby najbardziej uzasadnionych, potrzeb osób ubiegających się o pomoc, tym bardziej w żądanej przez nich maksymalnej wysokości. Zatem, nawet spełnienie przez stronę ustawowych kryteriów, nie oznacza automatycznego obowiązku przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego. Podkreślić należy, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 u.p.s.). Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 4 u.p.s. osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.s. brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do ograniczenia wysokości lub rozmiaru świadczenia, odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 11 ust. 2 u.p.s.). Wskazać należy, że wydanie przez organ decyzji rozstrzygającej w przedmiocie zasiłku musi zostać poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, którego elementem obligatoryjnym, zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s. jest wywiad środowiskowy, bądź jego uaktualnienie. W judykaturze sądów administracyjnych podkreśla się, że rodzinny wywiad środowiskowy jest szczególnym rodzajem dowodu przewidzianym w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i pełni on w sprawach pomocowych niezwykle ważną rolę. Przeprowadza się go w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin ubiegających się o świadczenia oraz korzystających ze świadczeń. Jest on ustawowo określonym sposobem zbierania informacji, rozmową z osobą starającą się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej (i jej rodziną), szczególnym rodzajem postępowania dowodowego. Rodzinny wywiad środowiskowy ma pokazać w sposób wszechstronny sytuację osoby i rodziny starającej się o przyznanie świadczenia lub korzystającej z pomocy. Na jego podstawie pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji określonego podmiotu i formułuje wnioski dotyczące planowania pomocy, które są podstawą rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest obligatoryjną czynnością organu przed dokonaniem rozstrzygnięcia w sprawie w drodze decyzji administracyjnej przyznającej prawo do świadczenia z pomocy społecznej lub takiego prawa odmawiającej. Utrudnianie lub uniemożliwianie przez wnioskodawcę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji może być potraktowane jako brak jego współdziałania z pracownikiem socjalnym, a przez to może prowadzić do odmowy przyznania świadczenia. Nie można czynności wywiadu środowiskowego zastąpić innymi środkami dowodowymi, co oznacza, że strona musi się liczyć z koniecznością ścisłej aktywności podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 23 maja 2017 r., I OSK 3468/15, 5 października 2021 r., I OSK 502/21, 17 lutego 2023 r., I OSK 764/23, 29 maja 2020 r., I OSK 1966/19, 16 marca 2023 r., I OSK 939/22, 1 września 2023 r., I OSK 1800/21, 29 maja 2020 r., I OSK 1966/19, 16 lipca 2008 r., I OSK 1424/07 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Waga tego dowodu wyraża się w treści art. 11 ust. 2 oraz art. 107 ust. 4a u.p.s. Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W niniejszej sprawie skarżący odmówił przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wyrażając wolę wyłącznie rozmowy telefonicznej. Tym samym nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 106 ust. 4 i nie wyraził zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania. Kwestia ta jest o tyle istotna, że Skarżący będąc klientem ośrodka pomocy społecznej od czerwca 2020 r. nie wyraził zgody na przeprowadzenie takiego wywiadu właśnie w miejscu zamieszkania. Jak wynika z art. 107 ust. 4 u.p.s. w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się, mimo braku zmiany danych, nie rzadziej niż co 6 miesięcy, a w przypadku osób przebywających w domach pomocy społecznej oraz w ośrodkach wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi - nie rzadziej niż co 12 miesięcy. Co do zasady wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu w dniach roboczych, w godzinach pracy podmiotu uprawnionego, albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej (§ 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego - Dz.U. z 2021 r., poz. 893). W orzecznictwie wskazuje się, że aktualizacja wywiadu środowiskowego ma być sporządzana nie tylko w razie zmiany danych zawartych w wywiadzie, a korzystanie ze stałych form pomocy nie ogranicza organu do przeprowadzenia wywiadu raz na 6 miesięcy (vide: wyrok NSA z 5 października 2021 r., I OSK 501/21). Jak wynika z akt sprawy organ I instancji aktualizację wywiadu środowiskowego przeprowadzał telefonicznie na wniosek Skarżącego, co było uzasadnione wymogami ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, powoływanej dalej jako: "ustawa covidowa". Z dniem 1 lipca 2023 r. przestał jednak obowiązywać stan zagrożenia epidemicznego wprowadzony w Polsce w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Aktualnie nie ma zatem przeszkód aby rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadzić w miejscu zamieszkania Skarżącego. Zasadności przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania Skarżącego aktualnie nie wyklucza także jego sytuacja zdrowotna. Skarżący nie był poddany kwarantannie, czy izolacji. Ponadto, zauważyć należy, że Skarżący postulował przeprowadzenie wywiadu w miejscu zamieszkania w okresie późniejszym ze względu na jego stan zdrowia oraz ryzyko zakażenia środowiska i wniesienia zarazków, podczas gdy jak wynika z akt sprawy w dniu 25 kwietnia 2023 r. stawił się osobiście w Ośrodku składając podpis pod wnioskiem telefonicznym, uszczegółowił wniosek (tj. cele i kwoty wnioskowanej pomocy) oraz zaproponował termin wywiadu na dzień 15 września 2023 r. Zgodnie z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wywiad przeprowadza się z osobą lub rodzinną w terminie 14 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o konieczności jego przeprowadzenia. Z tego względu, organ rozpatrując wniosek Skarżącego z 28 marca 2023 r. nie mógł przychylić się do propozycji, aby wywiad przeprowadzić w dniu 15 września 2023 r. Ośrodek rozpatrując bieżący wniosek o przyznanie pomocy celowej ma za zadanie realnie ocenić potrzeby i zakres pomocy na podstawie zastanej sytuacji oraz udzielić pomocy w odpowiedzi na daną potrzebę w danej chwili. Z tego względu, organ nie mógł przychylić się do propozycji aby wywiad został przeprowadzony po upływie ponad 5 miesięcy od daty złożenia wniosku przez Skarżącego. Podkreślić należy, że pracownik socjalny kilkukrotnie próbował ustalić termin wywiadu w środowisku, jednak Skarżący nie wyrażał zgody na wejście pracownika socjalnego do miejsca zamieszkania tłumacząc się nieporządkiem w lokalu. Skarżący zwrócił się z ustnym wnioskiem o możliwość przeprowadzenia wywiadu w formie rozmowy telefonicznej zgodnie z art. 15o ustawy covidowej. Zauważyć jednak należy, że Skarżący korzysta ze stałej pomocy Ośrodka od czerwca 2020 r. i korzystając z możliwości wynikającej z art. 15o ww. ustawy, każdorazowo wywiad na wniosek Skarżącego, był przeprowadzany w formie rozmowy telefonicznej, pomimo podjętych starań pracownika socjalnego, aby go przeprowadzić w miejscu zamieszkania Skarżącego. Jak wynika z akt sprawy pracownik socjalny Ośrodka ani razu nie został wpuszczony do miejsca zamieszkania Skarżącego celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 15o ww. ustawy Organ nie jest zobligowany do przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego w formie rozmowy telefonicznej. Przepis wyraźnie stanowi, że aktualizacja wywiadu może ale nie musi nastąpić na podstawie rozmowy telefonicznej z pracownikiem socjalnym. Ponadto, jak wynika z akt sprawy pomimo ogłoszenia stanu epidemii lub zagrożenia epidemiologicznego, Skarżący kontaktował się z osobiście z pracownikiem socjalnym w siedzibie Ośrodka co może oznaczać, że niewpuszczanie do mieszkania pracownika socjalnego nie jest spowodowane ochroną zdrowia przed wirusem COVID-19. Wobec powyższego nie powinno budzić wątpliwości, że utrudnianie lub uniemożliwianie przez wnioskodawcę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji może być potraktowane jako brak jego współdziałania z pracownikiem socjalnym, a przez to skutkować odmową przyznania świadczenia. W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji trafnie przyjęły, iż postępowanie Skarżącego wypełnia przesłankę braku współdziałania z organem, które jak wcześniej wskazano jest obowiązkiem osób korzystających z pomocy społecznej (art. 4 u.p.s.), a w świetle brzmienia art. 11 ust. 2 oraz art. 107 ust. 4a ustawy może stanowić powód wydania decyzji odmownej. Postawę skarżącego należy ocenić jako zupełnie bierną i pasywną. Skarżący unika kontaktu z pracownikami socjalnymi ze względu na swój stan zdrowia i jednocześnie w tym samym czasie potrafi stawić się osobiście w siedzibie organu by załatwiać sprawy związane z przyznaniem pomocy finansowej. Przy czym pracownik socjalny Ośrodka ani razu nie został wpuszczony do miejsca zamieszkania Skarżącego celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W tej sytuacji Sąd nie aprobuje stanowiska Skarżącego, z którego wynika niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z uwagi na obawę o stan zdrowia, który może być zagrożony poprzez kontakt z obcymi osobami. Podkreślić należy, że odmawiając skarżącemu pomocy organy w żaden sposób nie kwestionowały jego trudnej sytuacji materialnej czy zdrowotnej, a jedynie uznały, że konieczne jest przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego, wskazując na konieczność przeprowadzenia oceny rzeczywistych potrzeb skarżącego oraz ich zakresu w miejscu zamieszkania strony, co dotychczas nie było możliwe z uwagi na ogłoszony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii, a następnie stan zagrożenia epidemicznego wirusem Covid 19 i wynikające z powyższego ograniczenia. Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie miał woli współdziałania pomimo przychylnej postawy organu. Przy czym, co w sprawie ma istotne znaczenie, Skarżący był wielokrotnie informowany o obowiązku przeprowadzenia wywiadu i skutkach niedochowania tej czynności. Wobec tego zasadnie doszło do odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia. Odnosząc się co do zarzucanego naruszenia art. 15o ustawy covidowej wskazać należy, iż stosownie do treści art. 15o ust. 1a ustawy możliwość odstąpienia od przeprowadzenia wywiadu w sposób określony w ustawie o pomocy społecznej wystąpi w sytuacji uzasadniającej izolację osób zobowiązanych z uwagi na Covid-19, co na gruncie kontrolowanej sprawy nie miało miejsca. W tej sytuacji konieczne było przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w formie tradycyjnej. Stąd też zarzut naruszenia art. 15o ustawy covidowej nie znajduje uzasadnienia. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.