I OSK 501/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 355/20 w sprawie ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do świadczeń z opieki zdrowotnej oddala skargę kasacyjną . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. II SA/Lu 355/20 oddalił skargę I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, że I. B. (dalej jako: skarżąca) złożyła w dniu 18 października 2019 r. wniosek o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wniosek skarżąca ponowiła w piśmie z 14 listopada 2019 r., wskazując, że dotyczy on okresu od 5 grudnia 2019 r., jako "kontynuacji ubezpieczenia, które wygasa 4 grudnia 2019 r.". Decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...] Prezydent Miasta Lublin odmówił skarżącej potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od 5 grudnia 2019 r. motywując rozstrzygnięcie brakiem kontaktu i możliwością ustalenia sytuacji dochodowej, osobistej rodzinnej i majątkowej oraz brakiem możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, z uwagi na postawę skarżącej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało się na przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1398 ze zm.; dalej jako: u.ś.o.z.) oraz ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1876, ze zm.; dalej jako: u.p.s.) i wskazało, że jedną z podstawowych czynności poprzedzających wydanie decyzji w przedmiocie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jest obligatoryjne przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji rodzinnego wywiadu środowiskowego. W celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i ustalenia sytuacji dochodowej wnioskodawczyni, w dniach 25 października i 6 listopada 2019 r. w asyście policji pracownicy socjalni wizytowali miejsce zamieszkania skarżącej. Z uwagi na jej nieobecność nie doszło do sporządzenia aktualizacji wywiadu. Również wielokrotne próby kontaktu telefonicznego okazały się bezskuteczne. W odpowiedzi na wezwanie organu celem ustalenia daty przeprowadzenia wywiadu skarżąca kilkakrotnie składała pisma, w których deklarowała obecność w miejscu zamieszkania w określonych dniach i godzinach, po czym informowała w kolejnych pismach, że nie będzie jednak obecna. W ocenie Kolegium działania strony, która wielokrotnie przekładała termin wywiadu środowiskowego, ukierunkowane było na uniemożliwienie ustalenie aktualizacji sytuacji materialno-bytowej. Ponadto Kolegium wskazało na formularz aktualizacji wywiadu środowiskowego sporządzonego w dniu 28 listopada 2019 r. przez pracownika socjalnego bez udziału strony. Ustalenia poczynione w oparciu o ten wywiad i dokumentację zebraną w sprawie mogą świadczyć o zmianie sytuacji dochodowej skarżącej w stosunku do ustaleń poczynionych w pierwszej połowie 2019 r. Za tym, że strona posiada źródło dochodu przemawiać mogą dołączone przez nią faktury wystawione przez placówki medyczne w październiku i listopadzie 2019 r. potwierdzające, że korzysta z odpłatnych usług medycznych. Kolegium zauważyło przy tym, że w dacie ww. wizyt lekarskich strona objęta była ubezpieczeniem zdrowotnym, co dawało możliwość korzystania z bezpłatnej pomocy medycznej. Z uwagi na powyższe ustalenia zasadne było przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego. Pomimo działań podejmowanych w tym kierunku przez organ, w tym dostosowania się do wyznaczanych przez skarżącą terminów, stwarzane były wyłącznie pozory podjęcia współpracy. Strona wyznaczała pracownikom socjalnym termin i godzinę w jakich mogli dokonać ustaleń, a pomimo gotowości pracowników organu do sporządzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, za każdym razem w wyznaczonej przez nią dacie odwoływała możliwość wizytowania. Z tego względu nie doszło do przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, co uniemożliwiło ustalenie kryterium dochodowego oraz stwierdzenie braku okoliczności, o której mowa w art. 12 u.p.s. Skoro strona wystąpiła z wnioskiem o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych to na niej spoczywał obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyła I. B. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalił skargę I. B. Sąd Wojewódzki nie zgodził się z poglądem, że nieprzeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego nie może stanowić przesłanki wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do świadczeń na podstawie art. 54 u.ś.o.z. Takie stanowisko jest niezgodne z prawidłowo przeprowadzoną wykładnią tego przepisu. Zdaniem Sądu, wywiad środowiskowy nie stanowi jedynie przesłanki formalnej wydania decyzji w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń, lecz jest źródłem ustaleń kluczowych dla oceny spełnienia przesłanek materialnych potwierdzenia prawa do świadczeń, tj. spełnienia kryterium dochodowego oraz braku dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu i rzeczywistą sytuacją majątkową. Sąd podkreślił, że wydanie decyzji w trybie art. 54 u.ś.o.z. wymaga ustalenia, że nie zachodzi negatywna przesłanka w postaci dysproporcji dochodu wykazanego i rzeczywistej sytuacji materialnej (art. 12 u.p.s.), którą to przesłankę ustala się w wyniku przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego, co wynika wprost z art. 54 ust. 3 pkt 4 u.ś.o.z. Ponadto Sąd I instancji podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie co do tego, że nieprzeprowadzenie wywiadu nastąpiło z przyczyn leżących wyłącznie po stronie skarżącej. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła I. B., reprezentowana przez adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy, zaskarżając wyrok w całości zarzuciła: 1. na podstawie art.174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: a) art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 54 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez błędną wykładnię i niezasadne uznanie, iż niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stanowi wystarczającą podstawę do odmowy potwierdzenia przez organ uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w sytuacji gdy wydanie negatywnego rozstrzygnięcia możliwe jest jedynie w przypadku stwierdzenia, iż strona nie spełnia warunków określonych w treści art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a uzależnienie przez sam organ nie wydania decyzji od spełnienia przez osobę zainteresowaną jeszcze innych warunków niż przewidziane w przywołanym wyżej przepisie jest niedopuszczalne; b) art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, polegające na niezasadnym jego zastosowaniu i uznaniu, że w niniejszej sprawie zachodziła potrzeba aktualizacji wywiadu środowiskowego, podczas gdy skarżąca wielokrotnie korzysta z różnorakich form pomocy udzielanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w związku z czym jej sytuacja materialna i bytowa znana była organom, zaś od chwili sporządzenia poprzedniego wywiadu środowiskowego nie pojawiły się jakiekolwiek istotne okoliczności, które wskazywałyby na potrzebę jego aktualizacji, w szczególności zaś brak było jakichkolwiek danych potwierdzających wzrost dochodów uzyskiwanych przez skarżącą; 2. Na podstawie art.174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) Art.145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na bezzasadnym niezastosowaniu się do dyspozycji wskazanych przepisów, a w rezultacie błędnym przyjęciu, iż nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego nastąpiło z przyczyn leżących po stronie skarżącej, gdyż nie współdziałała w tym celu z organami oraz swoim zachowaniem uniemożliwiła jego sporządzenie podczas gdy od chwili otrzymania wezwania do kontaktu z pracownikiem MOPR skarżąca wielokrotnie składała w siedzibie organu pisma informujące o jej dostępności dla celów przeprowadzenia tejże czynności a nadto wykazywała dostateczne zainteresowanie toczącą się sprawą; b) art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10§ 1 k.p.a., art. 79a § 1 k.p.a. polegające na błędnym uznaniu, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania w zakresie czynnego udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zgromadzonych w sprawie materiałów i dowodów, w sytuacji gdy wywiązanie się przez organ z obowiązku zawiadomienia strony o zamiarze zakończenia postępowania oraz negatywnych skutkach związanych z brakiem wywiadu środowiskowego spowodowałoby podjęcie przez skarżącą właściwych działań celem uzyskania żądanego świadczenia; c) art. 151 p.p.s.a. polegające na niezasadnym jego zastosowaniu, a w konsekwencji oddaleniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie to miało istotne uchybienia, których dostrzeżenie skutkowałoby uchyleniem wadliwej decyzji. Powołując się na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które to koszty nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Na podstawie art.176 § 2 p.p.s.a. w zw. z art.182 § 2 pełnomocnik skarżącej złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto wskazane wyżej zarzuty. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie wpłynęła. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Przesłanki nieważności postępowania zostały enumeratywnie wyliczone w § 2 tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził uchybień powodujących nieważność postępowania, co otwiera drogę do rozpoznania skargi kasacyjnej. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności co oznacza, iż sąd ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych, a nie na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach określonych w art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. naruszeniu przepisów postępowania, które w ocenie autora skargi kasacyjnej miały istotny wpływ na wynik sprawy oraz na naruszeniu prawa materialnego. Odnosząc się w kolejności do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 54 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez błędną wykładnię i niezasadne uznanie, iż niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stanowi wystarczającą podstawę do odmowy potwierdzenia przez organ uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Należy w tej kwestii przypomnieć, że z art. 2 ust.1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wynika, że do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo m.in.: inne niż ubezpieczeni osoby posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które posiadają obywatelstwo polskie i spełniają kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 tej ustawy, na zasadach i w zakresie określonych dla ubezpieczonych. Z kolei zgodnie z art.54 ust.3 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Zatem powyższe przepisy jednoznacznie wskazują jakie przesłanki muszą być przez skarżącą spełnione, aby mogła ona otrzymać prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Wynika z nich, że jedną z podstawowych czynności poprzedzających wydanie decyzji w przedmiocie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jest obligatoryjne przeprowadzenie przez organ I instancji rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad taki, zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1788), przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. Organy administracji prawidłowo zastosowały art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który nie pozostawia wątpliwości, że organy mają obowiązek ustalić, czy świadczeniobiorca spełnia warunki w tym przepisie określone i jedynie w takiej sytuacji wydać decyzję zgodną z wnioskiem strony. Organy orzekające w tym przedmiocie nie mogą działać na zasadzie uznania administracyjnego bowiem decyzja ta ma charakter tzw. decyzji związanej. Powołany wyżej art. 54 ust.3 pkt 2 o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przewidujący, że decyzje wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, zawiera zatem podobne uregulowanie jak art. 107 ust. 4 a ustawy o pomocy społecznej. Aktualność zachowuje więc utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż odmowa podjęcia współdziałania z organem poprzez uniemożliwienie (odmowę wyrażenia zgody) przeprowadzenia wywiadu środowiskowego zobowiązuje organ do merytorycznego, negatywnego załatwienia sprawy (por. między innymi wyrok NSA z 2.10. 2008, sygn. I OSK 39/08 oraz powołane w nim wyroki NSA z dnia: 16.07.2008, sygn. I OSK 1424/07, 23.09.2008, sygn. I OSK 1513/07 i 7.11.2007, sygn. I OSK 102/07, z 29.05.2019 r., sygn. I OSK 1966/19, dostępne na stronie internetowej NSA w zakładce orzecznictwo.). Odnośnie do zarzutu naruszenia art.107 ust.4 ustawy o pomocy społecznej stwierdzić należy, iż wykładnia językowa powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że aktualizacja wywiadu środowiskowego ma być sporządzana nie tylko w razie zmiany danych zawartych w wywiadzie. Co więcej nawet korzystanie ze stałych form pomocy nie ogranicza organu do przeprowadzenia wywiadu raz na 6 miesięcy. W takim bowiem przypadku wywiad ma być przeprowadzony nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy, co w związku z kategorycznym brzmieniem art.54 ust.3 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej obligowało organ administracji do przeprowadzenia ze skarżącą wywiadu środowiskowego. Organ nie mógł w tym zakresie być ograniczony przyznaniem innych świadczeń pomocy społecznej zwłaszcza tych o charakterze stałym. Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest obligatoryjną czynnością organu przed dokonaniem rozstrzygnięcia w sprawie w drodze decyzji administracyjnej przyznającej prawo do świadczenia z opieki zdrowotnej lub takiego prawa odmawiającej. O potrzebie aktualizacji w niniejszej sprawie wywiadu środowiskowego mógł świadczyć zgromadzony materiał dowodowy w postaci faktur za usługi medyczne, co w konsekwencji mogło nasuwać przypuszczenie o zmianie sytuacji materialnej wnioskodawczyni w stosunku do wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z wnioskodawczynią w dniu 27 czerwca 2019 r. oraz rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego telefonicznie z matką wnioskodawczyni w dniu 2 października 2019 r. ( w świetle wyjaśnień samej skarżącej ten drugi wywiad był przeprowadzony bez jej udziału). Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnienie powyższych kwestii mogłoby nastąpić, gdyby wnioskodawczyni nie unikała kontaktu z pracownikami pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny rozumie argumenty skarżącej, że nawet w okresie objęcia prawem do świadczeń finansowanych ze środków publicznych zachodzi niekiedy konieczność skorzystania ze świadczeń sfinansowanych ze środków własnych beneficjenta. Tym niemniej jednak kwestie te były istotne dla oceny sytuacji bytowej i finansowej skarżącej i powinny zostać wyjaśnione właśnie w toku wywiadu środowiskowego, do którego przeprowadzenia nie doszło wyłącznie z winy skarżącej. Z przyczyn powyższych zarzuty naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i przedstawione w ich uzasadnieniu argumenty, nie podważają trafności oceny Sądu I instancji, że ustalenia stanu faktycznego sprawy, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji, są prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w kwestii przyczyn nieprzeprowadzenia wywiadu środowiskowego i oceny Sądu, że organ podjął właściwe, niezbędne kroki w celu jego przeprowadzenia. To postawa skarżącej pozorującej chęć współdziałania z organem była przyczyną, która uniemożliwiała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji w przedmiocie świadczenia opieki zdrowotnej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pracownik socjalny wielokrotnie próbował podjąć kontakt z wnioskodawczynią celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił, że unikanie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, uniemożliwiało dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych będących podstawą do wydania decyzji w przedmiocie świadczenia opieki zdrowotnej. W takiej sytuacji wnioskodawczyni nie może kwestionować negatywnych skutków wynikających ze swojej biernej czy negatywnej postawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 2886/19: "Ponieważ zgoda na przeprowadzenie wywiadu wyraża się w sposób konkludentny, przez przystąpienie do przeprowadzania wywiadu, zatem także brak zgody może zostać wyrażony w sposób dorozumiany, przez unikanie kontaktu, odmowę wpuszczenia do mieszkania, odmowę udzielania odpowiedzi, odmowę przedstawienia dokumentów. Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu nie musi być zwerbalizowane i wprost zakomunikowane, ważne jest, aby postawa ubiegającego się o świadczenie skutecznie uniemożliwiała przeprowadzenie wywiadu." Niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego uniemożliwiła organowi administracji dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej strony. Odmowa współdziałania z pracownikiem socjalnym i tym samym uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu skutkuje natomiast wydaniem decyzji odmownej z powodu niewykazania ustawowych przesłanek przyznania świadczenia. Z tych względów należy uznać zarzut naruszenia art. 7, 77§ 1 oraz art. 80 k.p.a. za bezzasadny. Skarżąca zarzuciła, że uniemożliwiono jej wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. W orzecznictwie sądowym istnieje ugruntowany pogląd, że zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (m.in. wyrok NSA z: 2.2. 2011 r. I OSK 575/10, Lex 1070853; 12.10.2010 r. II OSK 1279/09, Lex 746442). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skarżąca nie wymieniła w skardze żadnych czynności, których mogłaby dokonać przed organami administracji, gdyby została zawiadomiona o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do składania wniosków, bowiem kluczowa w niniejszej sprawie była konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Skoro na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy, to uznać należy w okolicznościach tej sprawy, że skarżąca nie wykazała takiego związku przyczynowego. Dlatego nie można uznać naruszenia art. 10 § 1, 79a § 1 k.p.a., jako naruszenia mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia art.151 p.p.s.a., to przepis ten nie może stanowić samodzielnej skutecznej podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Jest to jedynie przepis wynikowy określający wynik rozstrzygnięcia sądu administracyjnego. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Wobec uznania, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art.182 §2 i §3 p.p.s.a orzekł, jak w wyroku. O kosztach pomocy prawnej świadczonej w ramach prawa pomocy orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny ( art.254§1 p.p.s.a.).