I SA/Wa 194/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi R. C., T. K., M. K., P. K., M. C., J. C., M. R., M. R., A. N., T. T., A. P., G. C., J. C. i K. K. w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 90/12 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1.500 (jeden tysiąc pięćset) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących R. C., T. K., M. K., P. K., M. C., J. C., M. R., M. R., A. N., T. T., A. P., G. C., J. C. i K. K. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. R. C., G. C., A. N., K. K., J. C., M. C., T. K., J. C., M. R., M. R., T. T., M. K., P. K., A. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 90/12 nakazującego wydanie decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W., uregulowaną w księdze wieczystej hip. [...], [...], żądając wymierzenia ww organowi grzywny. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że opisanym wyżej wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r. Sąd zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt, który nastąpił w dniu 9 sierpnia 2012 r. Termin ten nie został dotrzymany. Pełnomocnik skarżących pismem z dnia [...] lutego 2013 r. wezwał organ do wykonania wyroku, po czym w wyniku złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 879/13 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 zł za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 90/12. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. pełnomocnik skarżących ponownie wezwał organ do wykonania wyroku. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezydent [...] poinformował, że w toku postępowania dotyczącego przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami. Podniósł, że ze względu na złożony charakter postępowania trwa analiza zgromadzonej dokumentacji, o czym pełnomocnik skarżących został poinformowany w piśmie z dnia 14 stycznia 2014 r. Jednocześnie organ wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do 30 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola taka polega m.in. na rozpoznawaniu skarg na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Ponadto, zgodnie z art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku Sądu z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 90/12, skarżący zwrócili się pismem z dnia [...] listopada 2013 r. do Prezydenta [...] o jego wykonanie. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 p.p.s.a. nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 90/12 Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2010 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], uregulowaną w księdze wieczystej hip. [...], [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 13 sierpnia 2012 r. Z uwagi na nierozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, wyrokiem z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 879/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 zł. Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku wpłynęły do organu w dniu 9 lipca 2013 r. (vide: k. 58 akt sądowych sygn. akt I SA/Wa 879/13). Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem z dnia 21 października 2010 r. Pozostawał zatem w bezczynności zarówno po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 90/12, jak również po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 879/13. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie grzywny organowi jest w pełni uzasadniony, a ponadto, w ocenie Sądu bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skoro Prezydent [...] przez dwa lata nie wykonał zobowiązania zawartego w prawomocnym wyroku Sądu z dnia 25 kwietnia 2012 r. - pomimo ukarania organu grzywną w prawomocnym wyroku z dnia 14 maja 2013 r. - Sąd rozpatrując kolejną skargę o wymierzenie organowi grzywny uznał za zasadne podwyższenie sankcji finansowej i wymierzenie grzywny w kwocie 1500 zł. Jednocześnie, wymierzając grzywnę w tej wysokości Sąd miał na uwadze okoliczność, iż sprawy prowadzone w oparciu o przepis art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami są sprawami szczególnie skomplikowanymi. Sąd ponownie podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 zwanej dalej "kpa") oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa. Nierespektowanie wyroków Sądów świadczy o braku poszanowania prawa przez organy administracji, które same zobowiązane są do jego stosowania. W tym stanie rzeczy wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Z tych przyczyn, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 202 par. 2 p.p.s.a.