I SA/Wa 2012/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2012/12 o odmowie przyznania prawa pomocy K. K. i K. K. w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odrzucić sprzeciw. W dniu 4 grudnia 2013r. S. K. złożyła w niniejszej sprawie po raz trzeci wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Rozpoznając pierwszy wniosek S. K. o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż wnioskodawca domagający się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270, ze zm.), powinien wykazać, że z uwagi na sytuację materialną nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawczyni spoczywał zatem obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Jednak pomimo skierowanych wezwań skarżąca nie przedłożyła dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 341/13, oddalił zażalenie wniesione na to postanowienie. Rozpoznając drugi wniosek, S. K. o przyznanie prawa pomocy, tut. Sąd, postanowieniem z dnia 5 września 2013 r., również odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, iż skarżąca w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wykazała, aby jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu od momentu wydania postanowienia z dnia 22 marca 2013 r. w stosunku do stanu, jaki był przedmiotem rozstrzygnięcia. Deklarowany przez skarżącą dochód wzrósł nieznacznie do [...] zł. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I OZ 884/13. W nowo złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, iż utrzymuje się jedynie z renty ([...] zł), która nie wystarcza na codzienne potrzeby. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r., na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 165 ppsa, odmówił przyznania S. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W jego ocenie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, bowiem strona nie wykazała nowych okoliczności, które mogłyby skutkować odmienną oceną jej sytuacji materialnej i rodzinnej, w kontekście istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Oświadczenia i dane ujawnione we wniosku wskazują, iż nie uległy zmianie okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania obu wcześniejszych postanowień z dnia 22 marca 2013 r. i z dnia 5 września 2013 r., a które uzasadniałyby odmienną ocenę jej sytuacji materialnej i rodzinnej. Następnie postanowieniem z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2012/12 referendarz sądowy rozpoznał w niniejszej sprawie wniosek K. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy. S. K. złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia, które jej zdaniem jest krzywdzące wobec niej i jej rodziny. Skarżąca wniosła o wnikliwe i dogłębne zbadanie sprawy i uwolnienie jej od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2012/12 Sąd odrzucił sprzeciw S. K. od postanowienia z dnia 23 grudnia 2013 r., jako wniesiony po terminie. Na skutek wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie przez S. K. orzeczeniem z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 282/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że w zażaleniu wniesionym przez S. K., K. K. i K. K. strony wskazują, że składają sprzeciw od postanowienia, które zostało im przesłane przy pismach z dnia 5 lutego 2014 r., czyli od postanowienia z dnia 3 lutego 2014 r. Tak więc Sąd w orzeczeniu z dnia 6 marca 2014 r. nieprawidłowo przyjął, że w tym piśmie kwestionuje odmowę przyznania prawa pomocy w postanowieniu z dnia 23 grudnia 2013 r., a należało rozważyć, czy S. K. nie kwestionuje niedoręczonego jej postanowienia z dnia 3 lutego 2014 r. o odmowie prawa pomocy na rzecz K. i K. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., od postanowień referendarza sądowego co do przyznania prawa pomocy, strona może wnieść sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Zgodnie z art. 252 § 3 tej ustawy postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek. Powyższe oznacza, że prawo do zaskarżania zarządzeń i postanowień wydawanych w toku postępowania sądowego prowadzonego w sprawie o przyznanie prawa pomocy przysługuje wyłącznie tym osobom, których praw lub obowiązków dotyczą, czyli tym którym przyznaje się lub odmawia przyznania prawa pomocy. W konsekwencji uznać należy, że strona, która nie wniosła o przyznanie prawa pomocy nie jest legitymowana do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w tej sprawie. Sprzeciw taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. W niniejszej sprawie wnosząca sprzeciw wskazała, że składa go od postanowienia doręczonego przy piśmie z dnia 5 lutego 2014 r. (tj. jak wynika z akt sprawy - orzeczenia z dnia 3 lutego 2014 r.), dotyczącego odmowy przyznania prawa pomocy K. i K. K., jako osobom prowadzącym odrębne gospodarstwo domowe. S. K. nie otrzymała wskazanego uprzednio postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 lutego 2014 r., bowiem nie była stroną tego postępowania wpadkowego, gdyż dotyczyło ono przyznania prawa pomocy innym osobom (osoby te prowadzą odrębne gospodarstwo domowe). Nie mogła zatem skutecznie wnieść od powyższego postanowienia Sądu sprzeciwu. Mając na uwadze, że sprzeciw skarżącej został złożony od postanowienia, rozpoznającego wniosek innych osób, Sąd na podstawie powołanego ww. art. 259 § 2 w zw. z art. 252 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.