I SA/Wa 2130/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Magdalena Durzyńska Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. I SAB/Wa 118/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] października 2018 r. J. B. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 czerwca 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 118/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. B. z dnia [...] listopada 2007 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., stanowiącą część gruntów O. W., zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Następnie wyrokiem z 12 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2192/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec niewykonywania wyroku z 21 czerwca 2013 r., wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 zł i stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, skarżąca pismem z 9 września 2018 r. ponownie wezwała Prezydenta [...] do wykonania wskazanego prawomocnego orzeczenia, a następnie złożyła opisaną na wstępie skargę. Wniosła w niej o: - wymierzenie Prezydentowi [...], w oparciu o art. 154 § 1 p.p.s.a., grzywny wobec niewykonania wyroku sygn. akt I SAB/Wa 118/13, - przyznanie skarżącej w oparciu o art. 154 § 7 p.p.s.a. stosownej sumy pieniężnej, wskazującą na bezkarność lekceważenia przez organy administracji publicznej wyroków sądowych Uzasadniając swoje wystąpienie stwierdziła, że organ zignorował wyrok z 2013 r. Ponadto wyrok z 12 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2192/14 wymierzający grzywnę nie spowodował żadnej aktywności organu. Z tego względu skarżąca wystąpiła wezwaniem do załatwienia sprawy. Organ [...] sierpnia 2018 r. skierował za to do Wojewody pismo sugerujące potrzebę wystąpienia o zmianę postanowień spadkowych po części byłych właścicieli. Takie działanie nie eliminuje faktu kolejnych lat bezczynności, ani nie przekreśla obowiązku orzeczenia o odszkodowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wskazał, że w toku postepowania wyjaśniającego stwierdzono, iż w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego dla W. [...] o nabyciu praw do spadku, który jest tzw. spadkiem wakującym. Ponadto opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane, m.in. bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które winny być ustalone w roku postepowań nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów, przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 21 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 118/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. B. z dnia [...] listopada 2007 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., stanowiącą część gruntów O. W., zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu [...] października 2013 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] grudnia 2013 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi [...], z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu (zob. wyrok z sygn. akt I SA/Wa 2192/14), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od ponad 5 lat organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku i to mimo wymierzenia już z tego tytułu organowi grzywny. Jeśli zdaniem organu istnieją przyczyny uniemożliwiające kontynuowanie postepowania, to powinien on w tym zakresie podjąć określone stanowisko procesowe, czego jednak nie uczynił. Powyższa konstatacja czyni zasadnym żądanie wymierzenia organowi z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku kolejnej grzywny w kwocie 3.000 złotych. Jej wysokość uwzględnia zarówno okres zwłoki, jak i wymiar uprzednio z tego tytułu nałożonej sankcji, przy czym w oraz w ocenie Sądu winna ona skłonić Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia. Odnosząc się z kolei do wniosku o przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, wskazać należy, iż art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego tę sumę do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Powyższa możliwość ma przede wszystkim na celu zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to jedyny cel tego unormowania. Przepis ten ma za zadanie kompensować, doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Przy czym stwarza on jedynie możliwość przyznania od organu sumy pieniężnej. Wymaga on zatem do jej uwzględnienia wykazania przez stronę występującą z wnioskiem istnienia przyczyn przyznania takiej sumy z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej zwłoki w orzekaniu, ale też istnienia i rozmiaru powstałej skutkiem tego krzywdy (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17, wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 292/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 268/17, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17, wyrok NSA z dnia 9 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17). Uzasadniając żądanie przyznania sumy pieniężnej skarżąca powołała się na funkcję dyscyplinującą i prewencyjną, długotrwałego prowadzenia postępowania przez organ oraz braku reakcji na dotychczasowe środki W niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała rozmiaru doznanej krzywdy z tytułu zignorowania przez organ wyroku Sądu. Ten ostatni uznał natomiast, że kwota nałożonej grzywny jest wystarczającym środkiem, który skłoni organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Z tych względów żądanie przyznania sumy pieniężnej jest nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm).