I SA/Wa 2149/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-10
Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności może być interpretowana szeroko, obejmując również osoby zarejestrowane jako bezrobotne lub te, których umowa o pracę wygasła z upływem czasu, na jaki została zawarta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojęcie 'rezygnacji z zatrudnienia' w kontekście specjalnego zasiłku opiekuńczego powinno być interpretowane szeroko, uwzględniając realia osób bezrobotnych i tych, których umowy o pracę wygasły. Fakt pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w poprzednim stanie prawnym wyczerpuje przesłankę rezygnacji z zatrudnienia. Organy błędnie zinterpretowały i zastosowały przepis art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie badając całokształtu okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. D. ubiegał się o specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad żoną, która legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że skarżący nie spełnił przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, ponieważ jego umowa o pracę wygasła z upływem czasu, na jaki została zawarta, a wcześniej był zarejestrowany jako bezrobotny. Skarżący podniósł, że organy błędnie oceniły stan faktyczny, koncentrując się jedynie na ostatnim zatrudnieniu i nie badając całokształtu sprawy, w tym faktu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w poprzednim okresie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. , po rozpatrzeniu odwołania W. D. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy C. przez Inspektora ds. Świadczeń Rodzinnych Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...] lipca 2013r. Nr [...] o odmowie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad żoną – A. D. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Orzeczenie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013r. Ośrodek Pomocy Społecznej w C. odmówił W. D. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad żoną – A. D.
Przedmiotową decyzję organ 1 instancji uzasadnił tym, że Wnioskodawca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Od powyższej decyzji W. D. wniósł odwołanie, w którym wyjaśnił, że jest prawnym opiekunem żony, która choruje na stwardnienie rozsiane. Podkreślił, że nie jest ona w stanie samodzielnie nic zrobić. Dlatego wszelkie prace takie jak: pranie, sprzątanie, gotowanie, zabiegi pielęgnacyjne musi wykonać sam. Żona wymaga pomocy aby się umyć czy udać się za potrzebą fizjologiczną. Mają dwójkę dorosłych dzieci: córka studiuje i pracuje a syn w tym roku rozpocznie studia. Nie zgadza się ze stwierdzeniem OPS, że nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Informuje, że wyrejestrował się z PUP aby otrzymać świadczenie na żonę i otrzymywał je do 30.06.2013r. Obecnie jest bez żadnego dochodu, dlatego wnosi o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego.
W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wydało zaskarżoną decyzję .
W uzasadnieniu wskazało , że w dniu 11 czerwca 2013r. W. D. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną – A. D.
Do wniosku dołączył orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...].06. 2011r. o zaliczeniu żony do znacznego stopnia niepełnosprawności - do [...].06.2015r.
Jako datę powstania znacznego stopnia niepełnosprawności wskazano [...].05.2011r.
Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zdaniem organu , że A. D. jest osobą wymagającą opieki, co wynika z orzeczenia o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności. Wnioskodawca jest zaś osobą, na której zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny wobec żony.
Ponadto Kolegium wskazało , że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623 (art. 16a ust. 2 ustawy).
Organ podkreślił , że w niniejszej sprawie dochód rodziny osoby sprawującej opiekę i dochód rodziny osoby wymagającej opieki za 2011r, w przeliczeniu na osobę wynosił [...] zł miesięcznie i nie przekracza kryterium dochodowego (623zł).
Jako kolejny , konieczny warunek do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego organ wskazał rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Kolegium podkreśliło , że akta sprawy zawierają orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...].03.2009r. o uznaniu A. D. za całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji. Jako datę powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji wskazano datę [...].02.2009r.
Z powyższego Kolegium wywiodło , że w dacie ustalenia u żony Wnioskodawcy niezdolności do samodzielnej egzystencji tj. [...].02.2009r. nie pozostawał on w zatrudnieniu. Pracę podjął dopiero od [...].10.2009r. i pozostawał w zatrudnieniu do [...].04.2011r. W tym dniu umowa o pracę została rozwiązana w związku z upływem okresu na jaki została zawarta.
Oznacza to, zdaniem organu , iż brak jest związku ustania zatrudnienia skarżącego ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną żoną.
Skargę na powyższą decyzję wniósł W. D. wnosząc o. uchylenie decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazał przede wszystkim , że w sprawie niniejszej istota sporu sprowadza się do oceny spełnienia przez skarżącego przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wynikającej z ust. 1 art. 16a ustawy. Bezsporne bowiem jest, że skarżący jest, jako mąż osobą, na której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, zachodzi w jego sytuacji konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu ; niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Sporny jest natomiast cel rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ uznał, że w przypadku skarżącego nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia ponieważ skarżący do dnia [...] kwietnia 2011 r. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a stosunek pracy ustał z upływem czasu, na który umowa była zawarta.
W ocenie Skarżącego organy niedokładnie oceniły stan faktyczny przedmiotowej sprawy. Skoncentrowały się bowiem jedynie na ostatnim zatrudnieniu skarżącego w okresie od [...].10.2009 r. do [...].04.2011 r. Organy nie zbadały całokształtu sprawy i nie wyjaśniły wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Po pierwsze skarżący podkreślił , że rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności albowiem w dacie rezygnacji żona skarżącego legitymowała się zarówno orzeczeniem jak i znaczny stopień niepełnosprawności powstał przed datą rezygnacji.
Po drugie wskazał , że nie zaniechał sprawowania opieki nad żoną, nadal też nic podejmuje zatrudnienia, gdyż codziennie pomaga swojej żonie, która ma znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji. Żona nie chodzi samodzielnie. Nie jest w stanie samodzielnie przygotować pożywienia, udać się za potrzebą fizjologiczną, wykonać zabiegów pielęgnacyjnych czy higienicznych. Skarżący musi wszystko robić za żonę.
Po trzecie wyjaśnił , że czuje się wyjątkowo rozczarowany decyzją organów, gdyż w poprzednim okresie zasiłkowym (do dnia 30.06.2013 r.) pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy i wówczas spełniał przesłanki udzielenia świadczenia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a zatem uznano go za osobę, która zrezygnowała z zatrudnienia by móc opiekować się niepełnosprawną żoną. Organy w tym okresie nie kwestionowały prawa do zasiłku.
Po czwarte zaś podsumował , że skorzystał z zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, a następnie zrezygnował z tego statusu ([...].10.2011 r.) celem opiekowania się żona z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargę uznać wypada za zasadną.
W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej, naruszony został przepis prawa materialnego, tj. przepis art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy. Naruszone zostały również przepisy prawa procesowego, tj. przepis art. 7, art. 77 § 1, art. 80 zwanej dalej k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, Samorządowe Kolegium w O. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wydaną z naruszeniem powołanych przepisów, naruszyło również przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli zrezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W sprawie jest bezsporne, że skarżący W. D. sprawuje faktyczną opiekę nad żoną A. D., która legitymuje się orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2011 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia [...] czerwca 2015r. , która to niepełnosprawność powstała w dniu [...] lutego 2009r. W sprawie jest też niesporne spełnienie ustawowej przesłanki dochodowej.
Organ I instancji uzasadnił swoje odmowne stanowisko wskazując , że skarżący był zatrudniony w okresie [...] zaś umowa o pracę została rozwiązana z upływem czasu na , który była zawarta. Organ wskazał także , że od dnia [...]W. D. był zarejestrowany jako osoba bezrobotna . Utrata tego statusu w dniu [...].07.2012r. nastąpiła na jego wniosek. Od dnia 1.05.2012r. do 30.06.2013r. skarżący otrzymywał w związku ze sprawowaną nad żoną opieką świadczenie pielęgnacyjne.
W ocenie Sądu , w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą, z uzasadnienia organu I instancji nie można wprost wywnioskować , które z wymienionych w uzasadnieniu faktów przesądzają o dokonaniu oceny , że skarżący nie spełnił przesłanki rezygnacji z zatrudnienia . Czy była to okoliczność rozwiązania umowy o pracę z upływem okresu na , który została zawarta , czy też posiadanie po tej dacie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej – okresowo z prawem do zasiłku oraz bez takiego uprawnienia.
Organ odwoławczy , po rozpoznaniu odwołania skarżącego podsumował , że w dniu powstania niezdolności A. D. do samodzielnej egzystencji w dniu [...] lutego 2009r. jej mąż W. D. nie pracował . Podjął pracę dopiero [...].10.2009r. a stosunek pracy został rozwiązany w wyniku upływu czasu, na jaki umowa została zawarta. To zdaniem Kolegium przesądza , że brak jest związku pomiędzy ustaniem zatrudnienia a sprawowaniem przez niego opieki nad niepełnosprawną żoną.
Organ II instancji nie odniósł się do ustaleń organu I instancji dotyczących posiadania przez W. D. statusu osoby bezrobotnej ani do faktu pobierania rzez niego od dnia 1.05.2012r. do 30.06.2013r. w związku ze sprawowaną nad żoną opieką świadczenia pielęgnacyjnego.
Podkreślić należy , że ustawodawca nie zdefiniował w ustawie o świadczeniach rodzinnych pojęcia "rezygnacja z zatrudnienia". W ocenie Sądu, pojęcie to powinno być w każdym przypadku interpretowane w taki sposób, aby ustalenie kręgu osób uprawnionych do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego nie prowadziło do pozbawienia osób niepełnosprawnych opieki i pomocy ze strony najbliższych.
Tym samym , we wskazanych okolicznościach faktycznych za nieuprawnione uznać wypada stanowisko Kolegium, że w sprawie niniejszej nie miała miejsca rezygnacja W. D. z zatrudnienia, o której mowa w art. 16a ust. 1, warunkująca możliwość uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż w dacie ustalenia u A. D. niepełnosprawności skarżący nie pracował , a następnie ,że zawarta przez niego umowa o pracę została rozwiązana z upływem okresu na , który została zawarta.
Po pierwsze Sąd zauważa , że w treści omawianego przepisu brak jest unormowania , które usprawiedliwiałoby pogląd , że przesłanką warunkującą uzyskanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest pozostawanie wnioskodawcy w stosunku pracy w chwili ustalenia niezdolności do samodzielnej egzystencji osoby nad którą jest sprawowana opieka.
Po drugie , rezygnacja z zatrudnienia może mieć , w ocenie Sądu , miejsce także wówczas, gdy w czasie trwającego stosunku pracy pracownik – przed upływem okresu, na jaki umowa została zawarta – nie zwrócił się do pracodawcy z prośbą o zawarcie kolejnej umowy o pracę.
Podjęcie opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, bezpośrednio po upływie okresu, na jaki umowa o pracę została zawarta, należy bowiem uznać za rezygnację z zatrudnienia.
Po trzecie podkreślenia wymaga, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało ani rozważań ani też oceny tych okoliczności z , których wynika , że po ustaniu zatrudnienia W. D. zarejestrował się w Urzędzie Pracy jako bezrobotny , a następnie dobrowolnie z tego statusu zrezygnował , oraz jakie te fakty miały znaczenie dla rozstrzygnięcia , które zapadło w rozpatrywanej sprawie.
Po czwarte organ nie odniósł się do faktu pobierania przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1.05.2012r. do 30.06.2013r.
Zdaniem Sądu, dokonując interpretacji treści art. 16a ustawy dla potrzeb niniejszego postępowania należy wziąć także pod uwagę dotychczasowe poglądy orzecznictwa sądowoadministacyjnego wyrażane na gruncie art. 17 ustawy, o treści obowiązującej przed 1 stycznia 2013 r., czyli dotyczące poprzednio obowiązujących regulacji w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego. Wypracowane na gruncie dotychczasowych przepisów, dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, sposoby wykładni przepisów regulujących zasady uzyskania prawa do tego świadczenia wydają się być również aktualne w procesie wykładni przepisów dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego, skoro celem obydwu świadczeń jest wsparcie finansowe Państwa wobec osób, które - z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność - nie pozostają w zatrudnieniu lub nie wykonują innej pracy zarobkowej. W tej mierze wskazać należy, iż orzecznictwo sądów administracyjnych na tle stanu prawnego obowiązującego do dnia 1 stycznia 2013 r. stwarzało możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie bezrobotnej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1758/07, LEX nr 501328).
Zauważyć w związku tym należy, że ustawodawca wprowadzając od dnia 1 stycznia 2013 r. obok świadczenia pielęgnacyjnego specjalny zasiłek opiekuńczy (w którym to dla osoby podejmującej się opieki ustalił wymóg jedynie rezygnacji z zatrudnienia – art. 16a ust. 1 ustawy), jednocześnie – w art. 16a ust. 8 ustawy – enumeratywnie określił przypadki , w których specjalny zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje.
Gdyby zatem wolą ustawodawcy był zamiar pozbawienia osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy i posiadających status osoby bezrobotnej możliwości ubiegania się o to świadczenie, to z pewnością zastrzeżenie takie uczyniłby w tym przepisie .
Zdaniem Sądu przyjąć należy, że tak jak w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, tak samo w odniesieniu do specjalnego zasiłku opiekuńczego, osoba zarejestrowana w urzędzie pracy ma prawo ubiegać się o przyznanie tego świadczenia. Oznacza to, że nie posiadające definicji legalnej pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", którym ustawodawca posłużył się w art. 16a ust. 1 ustawy, należy wykładać szeroko, tj. mając na uwadze realia, w których znajduje się osoba bezrobotna zarejestrowana w urzędzie pracy.
"Bezrobotnym" – zgodnie z definicją legalną określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2013, poz. 674) – jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, którą cechuje zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. W tej sytuacji należy przyjąć, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna ubiegając się o przyznanie omawianego świadczenia – będąc zdolna do pracy - rezygnuje ze stanu gotowości do pracy, a zatem pozbawia się możliwości uzyskania i wykonywania pracy. Potwierdza to analiza przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z którego jasno wynika, że uzyskanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego pozbawia osobę zarejestrowaną jako bezrobotna tego statusu, a w konsekwencji pozbawia taką osobę uzyskania za pośrednictwem urzędu pracy zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), co należy w takim przypadku utożsamić z pojęciem "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", którym posłużył się ustawodawca w art. 16a ust. 1 ustawy.
Należy mieć bowiem na uwadze to, że skutki wyłączenia możliwości uzyskania zatrudnienia za pośrednictwem urzędu pracy i skutki podjęcia samodzielnej decyzji o rezygnacji z zatrudnienia, z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną, są w istocie takie same – oznacza to bowiem, że dana osoba nie wykonuje pracy zawodowej, gdyż czas ten poświęca opiece nad osobą niepełnosprawną.
Organy obu instancji całkowicie w swych rozważaniach pominęły także okoliczność, że skarżącemu przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad żoną we wskazanym wyżej okresie . Tymczasem wskazać należy, że ustawa o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 7 grudnia 2012r., uzależniała przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest od dnia 1 stycznia 2013 r. wprawdzie wyłącznie "rezygnacja z zatrudnienia", niemiej jednak celem nowelizacji tej ustawy nie było pozbawienie beneficjentów świadczeń pielęgnacyjnych funkcji opiekuna i związanego z tą funkcją prawa do świadczenia pieniężnego w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, ale wyeliminowanie zjawisk patologicznych, których istnienie było przyczynkiem do dokonania obecnej nowelizacji.
Niewątpliwie zatem osoby którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r., mają prawo oczekiwać po zmianie stanu prawnego ciągłości przyznawania świadczeń związanych ze sprawowaniem opieki, tym bardziej, że istota świadczenia pielęgnacyjnego (zarówno przed jak i po nowelizacji) oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego pozostaje identyczna i polega na przyznaniu rekompensaty finansowej osobie rezygnującej z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad członkiem rodziny niezdolnym do samodzielnej egzystencji z uwagi na niepełnosprawność potwierdzoną stosownym orzeczeniem.
Szczególnego podkreślenia wymaga, iż pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego wykluczało możliwość zarówno podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia jak i możliwość zarejestrowania się jako osoba poszukująca pracy.
Sąd podziela w związku z tym pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 4 października 2013 r. w sprawie II SA/Sz 830/13 (vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl ), iż fakt przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w poprzednim stanie prawnym, wyczerpuje przesłankę rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W konsekwencji więc związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nie należy upatrywać, jak to przyjęły organy w odniesieniu do ostatniego zatrudnienia skarżącego, lecz w nabyciu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Niezależnie od powyższego , sam fakt, że w sprawie niniejszej stosunek pracy skarżącego ustał wskutek upływu okresu, na jaki został zawarty, nie stanowi przeszkody do przyjęcia, że nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia.
Sąd podkreśla przy tym, że ustawodawca nie wprowadził w przepisie art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymogu, aby rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła bezpośrednio przed złożeniem wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Warunku takiego nie można wyprowadzić nadto z samego wygaśnięcia z mocy prawa decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wydanej na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Konieczne jest jedynie, aby rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nastąpiła w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą, o której mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przyjęcie innej wykładni przepisu art. 16a ust. 1 w tym zakresie prowadziłoby zaś do faktycznego pozbawienia osób, które zrezygnowały z zatrudnienia przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r., a sprawowały przed jej wejściem w życie i sprawują nadal opiekę nad osobą legitymująca się m.in. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, co z kolei mogłoby prowadzić do naruszenia zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP.
W konsekwencji, mogłoby dojść do różnego traktowania osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 16a ust. 1 i osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, z uwagi na ograniczenie możliwości korzystania z opieki osób najbliższych .
W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej, organy zaniechały dokonania pełnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym zakresie w jakim pominęły fakt zarejestrowania się skarżącego jako osoby bezrobotnej a następnie zrezygnowania przez niego z tego statusu w dniu [...].07.2012r. Organy dokonały także błędnej wykładni przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i niewłaściwie go zastosowały.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło