I SA/Wa 2149/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. C., M. P., J. C., M. M.(1), A. M.(1), A. M.(2), M. M.(2), J. J., I. G., E. H., C. K., A. S.(1), J. M., Z. S., A. S.(2), A. J., T. S., C. S., P. S., J. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 258/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 7.000 (siedem tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz I. C., M. P., J. C., M. M.(1), A. M.(1), A. M.(2), M. M.(2), J. J., I. G., E. H., C. K., A. S.(1), J. M., Z. S., A. S.(2), A. J., T. S., C. S., P. S., J. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. C., M. P., J. C., M. M.(1), A. M.(1), A. M.(2), M. M.(2), J. J., I. G., E. H., C. K., A. S.(1), J. M., Z. S., A. S.(2), A. J., T. S., C. S., P. S., J. S. wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 258/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy al. [...], ozn. hip. [...] "[...]" w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 10.000 zł oraz o przyznanie na rzecz każdego z nich sumy pieniężnej w kwocie 5.000 zł. Ponadto wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 120 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi podali, że wyrokiem z 22 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 258/15 Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy al. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych. Wskazali, że akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku wpłynęły do Prezydenta [...] września 2015 r., a zatem wyznaczony termin upłynął [...] listopada 2015 r. Podnieśli, że w związku z niewykonaniem wyroku ze skargi na bezczynność Sąd wyrokami: z 7 grudnia 2016 r., sygn. I SA/Wa 1171/16 oraz z 5 lutego 2019 r., sygn. I SA/Wa 1598/18 wymierzył Prezydentowi [...] grzywny w kwotach 2.000 zł i 5.000 zł oraz stwierdził, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z [...] stycznia 2020 r. skarżący wezwali Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 22 lipca 2015 r. Wskazali, że pomimo wezwania organ nadal nie podejmuje czynności zmierzających do rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Podnieśli, że za przyznaniem sumy pieniężnej przemawiają: upływ 5 lat od wydania wyroku z 22 lipca 2015 r. oraz okoliczność, że pomimo nałożenia na Prezydenta grzywien organ nie podejmuje żadnych działań zmierzających do zakończenia postępowania. W ocenie skarżących niskie kwoty w budżecie Miasta [...] przeznaczone na wypłatę odszkodowań z art. 215 u.g.n. powodują, że Prezydent zaprzestał wydawać decyzji przyznających odszkodowania. Wskazali, że organ markuje prowadzenie postępowania żądając od stron ponownego przedstawienia dokumentów znajdujących się już w aktach. Jednocześnie od lat nie zleca przygotowania operatu szacunkowego, niezbędnego do zakończenia postępowania. Skarżący wskazali na charakter sumy pieniężnej i podnieśli, że bez jej nałożenia sprawa nie zostanie rozpozna przez najbliższe miesiące, a nawet lata. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie wyjaśnił, że pismem z [...] września 2020 r. poinformował skarżących, że z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowych opracowań geodezyjnych (wkreślenia nieruchomości hipotecznej na zdjęcia lotnicze pozyskane z Wojskowego Biura Historycznego) postępowanie zostanie zakończone w terminie do 30 stycznia 2021 r. Organ podniósł, że skarżący nie poinformowali, że zmarła jedna ze stron postępowania – J. C., a informację taką uzyskano podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem organu. Prezydent wyjaśnił, że zbyt mała, zdaniem skarżących, kwota przeznaczona w budżecie Miasta [...]na wypłatę odszkodowań - nie świadczy o zamiarze zaniechania przez Prezydenta rozpoznawania wniosków odszkodowawczych, bowiem jedynym kryterium jakim kieruje się organ wydając decyzje są przesłanki ustawowe. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z kolei w myśl art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Skarżący przed wniesieniem przedmiotowej skargi wezwali Prezydenta [...] wykonania wyroku. Tym samym procesowy warunek wniesienia skargi został spełniony. Bezspornym jest, że do dnia wydania niniejszego wyroku Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku, wobec czego żądanie wymierzenia Prezydentowi grzywny jest zasadne. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych, czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Z powodu niewykonania wyroku z 22 lipca 2015 r. tutejszy Sąd wyrokami: z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1171/16 oraz z 5 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1598/18 wymierzył Prezydentowi grzywny w wysokościach odpowiednio 2.000 i 5.000 zł. Pomimo powyższych orzeczeń organ nadal nie rozpoznał wniosku. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 22 lipca 2015 r. terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący po raz kolejny występują z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny ze względu na niewykonanie wyroku, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 7.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno - dyscyplinującą. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 22 lipca 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość oraz wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 22 lipca 2015 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej. Wskazać należy, że przepis art. 154 § 7 P.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę w treści tego przepisu słowa "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją (por. wyrok NSA z 16 V 2017 r., sygn. akt OSK 2934/16). Skarżący w skardze wprawdzie wskazali na charakter sumy pieniężnej i funkcje jaką ona pełni, jednakże z treści skargi nie wynika, aby doznali oni w związku z bezczynnością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Należy także zauważyć, że jak wynika z notatki urzędowej z [...] września 2020 r. zmarł J. C., który był stroną postępowania. W aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego następstwo prawne z tytułu spadkobrania po zmarłym. To na skarżących ciąży obowiązek przedłożenia stosownego dokumentu. Brak wykazania następstwa prawnego stanowić będzie przeszkodę do rozpoznania sprawy. Mając na uwadze wszystkie wyżej przedstawione okoliczności Sąd orzekł w pkt 1 i 2 sentencji wyroku na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a, w pkt 3 sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 200 zł. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.