I SA/Wa 2245/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-05
Skład orzekający: Joanna Skiba, Iwona Kosińska, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., został złożony z zachowaniem terminów określonych w art. 148 k.p.a. i czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania. Wniosek J. P. oparty na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie spełnił przesłanek, ponieważ nabycie spadku po J. G. nie miało związku z przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Wojewody z 2016 r., która dotyczyła rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez A. G. Wniosek L. G. oparty na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. również nie był zasadny, gdyż L. G. brał udział w postępowaniu dotyczącym rekompensaty po A. G., a wniosek o wznowienie postępowania dotyczący rekompensaty po J. G. został złożony po terminie.Stan faktyczny
J. P. i L. G. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody z 2016 r. potwierdzającą prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez A. G. J. P. powołała się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując na postanowienie o nabyciu spadku po J. G. na rzecz L. G. jako nową okoliczność. L. G. powołał się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wnioski nie spełniają ustawowych przesłanek i zostały złożone po terminie. Skarżący wnieśli skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. P. i L. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...] Wojewoda [...] potwierdził J. P. i B. S. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. G. nieruchomości w m. [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...].
Na skutek złożonego przez strony odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], na podstawie art. 132 k.p.a., orzekł o zmianie w części swojej decyzji z dnia [...] października 2016 r. i ustalił prawidłowe wartości rekompensaty przysługujące wnioskodawczyniom. Udział w rekompensacie przysługujący J. P. wyniósł 35/72 części, zaś udział B. S. wyniósł 7/72 części.
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2018 r. J. P. i L. G., wystąpili o wznowienie przedmiotowego postępowania. Do ww. wniosku dołączono m.in. postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., sygn. akt [...] Ns [...] stwierdzające nabycie spadku po T. G. i J. G. oraz wskazanie J. P. jako osoby uprawnionej do rekompensaty po J. G. w części należnej L. G..
Na skutek wystosowanego wezwania przez Wojewodę, wnioskodawcy wskazali przesłanki, które stanowią podstawę do wznowienia postępowania. J. P. wskazała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym można wznowić postępowanie w sytuacji gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, natomiast L. G. wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., z którego wynika, że wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...] potwierdzającą J. P. i B. S. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. G. nieruchomości w m. [...], wraz z decyzją zmieniającą z dnia [...] listopada 2016 r.
Rozpoznając złożone na to postanowienie zażalenie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przytoczył treść art. 145§1 kpa, 148 kpa, 149 kpa i stwierdził, że wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej. Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi. We wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] lutego 2018 r. J. P. powołała podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie wyżej wymienionej nową okoliczność w sprawie stanowi fakt, że L. G. w trakcie wydawania decyzji był spadkobiercą po J. G., co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., sygn. akt [...] Ns [...]. Natomiast L. G. jako podstawę wznowienia przedmiotowego postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., z którego wynika, że wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W przedmiotowym wniosku o wznowienie postępowania wskazano, iż nowa okoliczność w sprawie wyszła na jaw w czasie rozmowy J. P. z L. G., która miała miejsce przed wystąpieniem do Sądu Rejonowego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po J. G.. Z porównania daty wydania postanowienia spadkowego ([...] grudnia 2017 r.), a datą złożenia wniosku o wznowienie ([...] lutego 2018 r.) wynika, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone przez J. P. po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a., tj. jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania.
Odnosząc się do części wniosku dotyczącej L. G., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że jest on stroną postępowania. Wniosek z dnia [...] lutego 2018 r., o wznowienie postępowania, dotyczy postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., potwierdzającą J. P. i B. S. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. G. nieruchomości w m. [...] wraz z decyzją zmieniającą z dnia [...] listopada 2016 r. Z akt sprawy wynika, że L. G. oświadczeniem z dnia [...] listopada 2016 r. wskazał J. P. jako osobę uprawnioną do rekompensaty w przedmiotowej sprawie. Niniejsze wskazanie w całym trybie postępowania administracyjnego nie zostało wycofane jak i również jego moc prawna nigdy nie została podważona. Zdaniem organu odwoławczego tylko osoba będącą stroną i uznana przez organ administracji publicznej za stronę mogła dokonać wskazania. Jednocześnie Minister zauważył, że L. G. nie dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania. Z treści podania z dnia [...] lutego 2018 r. wynika, że podczas rozmowy wnioskodawców, która miała miejsce przed wydaniem postanowienia spadkowego przez sąd w [...], L. G. dowiedział się także o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., oraz o decyzji zmieniającej z dnia [...] listopada 2016 r. Tym samym nie został zachowany miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania wskazany w art. 148 § 2 kpa.
Reasumując powyższe, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2018 r.
Skargę na powyższe postanowienie wnieśli J. P. i L. G.. W skardze zarzucili naruszenie prawa mającego wpływ na wynik sprawy tj.
- art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do wznowienia postępowania, bowiem w sprawie pojawiła się nowa istotna okoliczność nieznana organowi, który wydał decyzję w postaci faktu bycia przez L. G. spadkobiercą J. G.;
- art. 145 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, gdy tymczasem właściwa wykładnia tego przepisu wskazywała na konieczność wznowienia postępowania, bowiem L. G. jako strona postępowania nie brał udział w części tego postępowania bez własnej winy tj. w zakresie rekompensaty po J. G.;
-art. 7,77 i 80 kpa polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wyrażającej się w uznaniu, że J. P. o okoliczności bycia przez L. G. spadkobiercą J. G. dowiedziała się podczas rozmowy z nim, gdy tymczasem taką wiedzą dysponowała dopiero po wydaniu przez sąd postanowienia o nabyciu spadku po J. G..
W konkluzji skargi wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Wojewody [...], jak również o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia).
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] września 2018 r., którym to rozstrzygnięciem organ utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] września 2018 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., potwierdzającą J. P. i B. S. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. G. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Trzeba przy tym zauważyć, że w postępowaniu będącym przedmiotem wznowienia zapadło szereg orzeczeń, które znacznie skomplikowały stan faktyczny sprawy. Orzeczenia te zapadały zarówno na skutek aktywności stron postępowania, mającej miejsce już po wydaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., jak i z powodu błędu popełnionego przez organ, które następnie był eliminowany w ramach obowiązującej procedury administracyjnej.
Na samym wstępie, w ocenie Sądu, należy zwrócić uwagę na specyfikę postępowania wznowieniowego. Postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny, stanowiąc wyłom od przewidzianej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. W myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów, wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom II, Zakamycze, 2005 r., s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą). Instytucja wznowienia postępowania stwarza zatem możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną wyłącznie w przypadku wystąpienia wad wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Ponadto postępowanie to, uregulowane przede wszystkim w rozdziale 12 k.p.a., dzieli się na dwa etapy. W pierwszej kolejności organ bada, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na którejś z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania określonych w enumeratywny sposób w art. 145 § 1 k.p.a. oraz 145a k.p.a. Organ weryfikuje również, czy wniosek został wniesiony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. oraz czy wnoszący postępowanie jest stroną postępowania (art. 147 k.p.a.).
Sąd w składzie orzekającym podziela wyrażane wielokrotnie w orzecznictwie stanowisko, że niedopuszczalność wznowienia postępowania wystąpi m.in. w przypadku, gdy już we wstępnej fazie postępowania można jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją jakiekolwiek podstawy wznowienia (zob. np. wyrok NSA z 8 VII 1996 r., SA/Rz 606/96; wyrok NSA z 7 I 2009 r., II OSK 1747/07; wyrok WSA w Poznaniu z 20 VIII 2015 r. II SA/Po 407/15; wyrok WSA w Gdańsku z 6 VIII 2014 r. II SA/Gd 332/14; wyrok WSA w Warszawie z 11 II 2005 r., VI SA/Wa 291/04 – publ. CBOSA). Za takim stanowiskiem przemawia przede wszystkim zasada prostoty i szybkości postępowania administracyjnego (art. 12 § 1 kpa). Jednocześnie pogląd ten nie pozbawia strony środków procesowej ochrony, bowiem odmowa wznowienia postępowania następuje w formie zaskarżalnego postanowienia (art. 149 § 4 kpa). Pogląd ten nie koliduje również z dyspozycją z art. 149 § 2 kpa, wskazującą, że wznowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania m.in. "co do przyczyn wznowienia". Chodzi tu bowiem o sytuacje, gdy ustalenie przyczyn wznowienia wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych, które z oczywistych względów powinny zostać przeprowadzone w toku wszczętego już postępowania. Natomiast w sytuacji, gdy istnienie okoliczności powołanych przez stronę jako przyczyny wznowienia jest już potwierdzone, jednak z oczywistych względów nie można ich kwalifikować jako przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 kpa, organ powinien odmówić wznowienia. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń strony wyprowadzić wniosek o braku wskazania podstaw wznowienia postępowania.
Jak słusznie zauważył organ, skarżący jako podstawy wznowienia wskazują: J. P. art. 145 § 1 pkt 5 tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję oraz zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), zaś L. G. art. 145 § 1 pkt 4 kpa, z którego wynika, że wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Z przepisu art. 145 §1 pkt 5 kpa wynika, że w ramach określonej w nim podstawy wznowieniowej, niezależnymi od siebie i samoistnymi przesłankami wznowienia są "nowe okoliczności" i "nowe dowody", istniejące w dacie wydania decyzji, nieznane organowi wydającemu decyzję i ujawnione po dacie jej wydania. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 75 § 1 zd. 2 k.p.a. dowodem mogą być w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych i oględziny. Z kolei przez okoliczności faktyczne należy rozumieć zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa, przy czym ujawnienie tych okoliczności może być wynikiem przeprowadzenia dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1108/12 (publ.: cbois) podkreślił, że podstawa wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi jedynie wówczas, gdy zaistnieją łącznie wszystkie przesłanki, wymienione w tym przepisie. Po pierwsze, ujawnione muszą zostać nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Po wtóre, musiały one istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne. Po trzecie zaś, dowody te bądź okoliczności nie mogły być znane organowi administracji publicznej, wydającemu decyzję. Brak realizacji którejkolwiek przesłanki uniemożliwia wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Z wniosku J. P. wynika, że nową okolicznością wg niej jest postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. sygn. akt [...] NS [...], stwierdzające nabycie spadku po T. G. i J. G. na rzecz L. G. oraz wskazanie osoby uprawnionej tj. J. P. do rekompensaty w części należnej L. G.. Zatem nową okolicznością według składających podanie o wznowienie jest to, że L. G. jest spadkobiercą po J. G.. Należy w tym miejscu zauważyć, że postępowanie zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. dotyczyło potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w miejscowości [...], obecnie [...] przez współwłaściciela w ½ części A. G.. Okoliczność ta wynika w sposób bezsporny z akt sprawy, w tym przede wszystkim z treści wniosku J. P. z [...] grudnia 2008 r. oraz wielu decyzji i postanowień wydawanych w trakcie postępowania wszczętego na wniosek J. P.. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1090 ze zm.) potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa. Jeśli zatem wszczęcie postępowania, jak w tym przypadku, następuje na wniosek, to zakres żądania określa wnioskodawca (art. 63 § 2 k.p.a.) – por. wyrok NSA z 4.08.2015 r., I OSK 1629/14, LEX nr 1794752. "Żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji" (zob. wyrok NSA z 16.05.2008 r., II OSK 510/07, LEX nr 505314). Natomiast nowe okoliczności podane we wniosku o wznowienie mają dotyczyć następstwa prawnego po J. G., po którym nie było zgłoszone przez uprawnione osoby, w terminie wskazanym przez ustawodawcę, żądanie przyznania prawa do rekompensaty. Zatem między podstawą wniosku o wznowienie a treścią kwestionowanej decyzji nie ma jakiegokolwiek związku. W zakresie formułowania wniosku w oparciu przepisy ustawy z 2005 r. orzecznictwo konsekwentnie wskazuje, że wnioskodawca winien w ustawowo określonym terminie złożyć stosowny wniosek a w nim wskazać mienie, za które rekompensaty się domaga, a nawet uzupełnienie po 2008 r. wniosku uznaje się za nowy wniosek nie podlegający uwzględnieniu. Skoro zatem wnioskodawcy wskazali A. G., jako współwłaściciela mienia pozostawionego poza granicami RP, za które domagają się rekompensaty, to taki był przedmiot postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] października 2016 r. Przedmiotem tego postępowania nie było zaś prawo do rekompensaty po J. G., po którym w terminie ustawowym nie było zgłoszone żądanie przyznania prawa do rekompensaty. Tym samym organ prawidłowo uznał, że przesłanka określona w art. 145 §1 pkt 5 kpa, polegająca na nabyciu spadku po J. G., w tym postępowaniu nie wystąpiła. Nieprawidłowe jest natomiast stanowisko organu, co do złożenia przez J. P. wniosku o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu określonym w art. 148§1 kpa. Termin miesięczny określony w tym przepisie winien być liczony od daty uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. G. i tak liczony termin został zachowany. Ta wadliwość uzasadnienia nie ma jednak znaczenia, gdyż mimo wadliwości w tej części uzasadnienia organu II instancji, rozstrzygnięcie jest prawidłowe z przyczyn podanych wyżej.
Odnośnie drugiej przesłanki tj. brak udziału L. G. w postępowaniu ( art. 145 § 1 pkt 4 kpa ) - ona również z oczywistych przyczyn nie występuje. Brak udziału strony w postępowaniu oznacza nieuczestniczenie w jakimkolwiek stadium tego postępowania lub w jakiejkolwiek czynności postępowania. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie występuje. Postępowanie dotyczące wniosku J. P. toczyło się w sprawie dotyczącej przyznania prawa do rekompensaty po A. G.. W sprawie zostało wydane przez Wojewodę [...] m.in. postanowienie z [...] września 2016 r. uznające, że ustawowe wymogi potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w miejscowości [...] przez współwłaściciela w ½ części A. G. spełniają wnioskodawczynie J. P. i B. S.. Decyzją z [...] października 2016 r. Wojewoda [...] stwierdził, że prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez współwłaściciela w ½ części A. G. nabyły: B. S. w udziale 7/144 i J. P. w udziale 35/144. Na skutek złożonego odwołania Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2016 r. na podstawie art. 132§1 kpa orzekł o zmianie decyzji z [...] października 2016 r. w zakresie nabytych udziałów w prawie do rekompensaty i przyznał B. S. udział 7/72 części, zaś J. P. udział 35/72 części. Następnie pismem z 28 listopada 2016 r. (k. 290) L. G. wskazał jako osobę uprawnioną do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP przez A. G. J. P.. Został też zawiadomiony pismem z 17 stycznia 2017 r. o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Następnie zostały doręczone mu 2 decyzje częściowe przyznające mu prawo do rekompensaty po A. G.: decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2017r. przyznająca mu prawo do rekompensaty za udział 6/72 i decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r. przyznająca mu prawo do rekompensaty za udział wynoszący 24/72 części. Tym samym w postępowaniu wszczętym wnioskiem J. P. z [...] grudnia 2008 r. dotyczącego przyznania prawa do rekompensaty po A. G. zostały wydane przez Wojewodę [...] trzy ww. decyzje częściowe. Organ może w postępowaniu administracyjnym wydać decyzję częściową, do czego uprawnia go art. 104 § 2 k.p.a. Do wydania decyzji częściowej konieczne jest, żeby przedmiot postępowania podzielny. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Spadkobiercami po A. G. na podstawie znajdujących się w aktach postanowień spadkowych są: J. P. w udziale 35/72, B. S. w udziale 7/72 i L. G. w udziale 30/72. Za takie też udziały zostało przyznane im ostatecznie prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP przez A. G.. Tym samym osoby uprawnione z tytułu spadkobrania po A. G. w wyniku wydania trzech ww. decyzji Wojewody [...] otrzymały w całości przysługujące im prawo do rekompensaty. Zatem dopiero te trzy decyzje częściowe zakończyły postępowanie w sprawie przyznania prawa do rekompensaty po A. G.. Jak już podkreślono wyżej L. G. brał udział w najistotniejszych dla jego interesów elementach postępowania w sprawie dotyczącej przyznania prawa do rekompensaty po A. G.. Nie mógł natomiast zgłosić wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 145§1 pkt 4 kpa w postępowaniu dotyczącym rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP przez J. G., ponieważ po tej osobie nie było zgłoszone przez uprawnione osoby, w terminie wskazanym przez ustawodawcę, żądanie przyznania prawa do rekompensaty. Sąd ma na uwadze to co podkreślono wyżej, że w przypadku gdy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest – tak jak w niniejszej sprawie – na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu"), to badanie interesu prawnego wnioskodawcy następuje, co - do zasady - już po wznowieniu postępowania administracyjnego. Wyjątek od tej zasady dotyczy sytuacji, gdy już z treści wniosku wynika, iż brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty. Taka sytuacja – w ocenie orzekających w sprawie organów – ziściła się na gruncie badanej sprawy. Sąd to stanowisko podziela. Mocno należy zaakcentować, że stan faktyczny badanej sprawy jest szczególny. W okolicznościach badanej sprawy nie ulega bowiem wątpliwości, że strony wnosząc o wznowienie postępowania prowadzonego w sprawie przyznania prawa do rekompensaty po A. G., w istocie domagają się przyznania rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami RP przez J. G., a takie postępowanie nie zostało zainicjowane i bezspornie nie toczyło się. Tym samym za prawidłowe należy uznać stanowisko organu co do braku wystąpienia przesłanki wznowienia opisanej w art. 145§1 pkt 4 kpa.
Niezależnie od powyższych rozważań należy zauważyć, że wobec regulacji z art. 148 § 2 kpa dla ustalenia czy dochowano terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. kluczowe znaczenie będzie miało, kiedy strona "dowiedziała się" o decyzji, wydanej w ramach postępowania, którego wznowienia się domaga. Okoliczność ta będzie wyznaczała początek biegu miesięcznego terminu do wystąpienia z takim podaniem. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania (tj. przede wszystkim odnośnie nazwy organu, który wydał decyzję oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy). Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, gdyż w takim przypadku za wystarczające uznać należy powzięcie informacji czego dana decyzja dotyczy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08, LEX nr 574438 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2445/15, LEX nr 2314782). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że L. G. o decyzji Wojewody [...] z [...] października 2016 r. dowiedział się 23 stycznia 2017 r. tj. w dacie otrzymania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. (k. 299 ), składając zatem w dniu [...] lutego 2018 r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] października 2016 r., nie dochował miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie, zatem również z tego powodu organ prawidłowo odmówił wznowienia postępowania.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, iż odpowiada ono wymogom prawa. W sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Reasumując stwierdzić należy, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji właściwe uznał, że w sprawie zaistniała przeszkoda procesowa do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie.
Końcowo sąd chciały zwrócić uwagę, że można rozważać czy właściwszym rozstrzygnięciem organów nie byłoby wznowienie postępowania, a następnie wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Nie można jednak nie zauważyć, że rozstrzygnięcie organów o odmowie wznowienia odniosło taki sam skutek tj. nie wyeliminowano z obrotu prawnego decyzji będącej przedmiotem wznowienia. W takiej sytuacji ewentualne naruszenia przepisów postępowania może być oceniane jako nie mające żadnego wpływu na końcowe załatwienie sprawy.
W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej ppsa), orzeczono jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło