I SA/Wa 226/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.D. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 616/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz A.D. sumę pieniężną w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A.D. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] grudnia 2021 r. A.D., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 616/13. Skarżący podkreślił, że wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wobec niewykonania wyroku skarżący, kierując uprzednio wezwania do jego wykonania, dwukrotnie występował ze skargą na niewykonanie wyroku wydanego w tej sprawie. Wyrokiem z 15 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 764/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych stwierdzając, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrokiem zaś z 9 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 411/17, Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] złotych oraz przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie [...] złotych. W związku z dalszym niewywiązaniem się z obowiązku wykonania wyroku skarżący w dniu [...] listopada 2021 r. ponownie bezskutecznie wezwał Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 9 maja 2014 r. We wniesionej skardze zauważył więc, że od daty przekazania akt po wydaniu wyroku upłynęło ponad siedem lat i trzy miesiące. Organ zaś nie podjął stosownych czynności zmierzających do wydania decyzji w niniejszej sprawie. Długotrwałe oczekiwanie na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie negatywnie oddziałuje na zdrowie skarżącego. Stres spowodowany długotrwałym postępowaniem źle wpływa na jego kondycję psychiczną i fizyczną. Okoliczność pozostawania przez organ w bezczynności jest całkowicie nieusprawiedliwiona. Powyższe pozwala, w ocenie skarżącego, wyprowadzić żądanie wymierzenia grzywny z tytułu niewykonania wyroku oraz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. kwoty [...] złotych. Dodatkowo skarżący wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Podkreślił, że postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2022 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], do czasu rozpoznania wniosku [...] z [...] maja 1948 r. o przyznanie M.L. prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości popartego wnioskiem A.D. z [...] marca 2001 r. oraz wniosku z [...] maja 1991 r. A.D. o zwrot nieruchomości. Zaznaczył jednocześnie, że przed zawieszeniem postępowania o odszkodowanie podjął szereg czynność zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji. Pozyskał dokumentację archiwalną z Archiwum [...] oraz Archiwum [...] [...], a także opracowanie geodezyjne dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Ponadto organ pismem z [...] grudnia 2021 r. wystąpił do Wydziału [...] [...] z prośbą o przeprowadzenie kwerendy celem odszukania wszelkiej dokumentacji dotyczącej budowy Teatru [...]. Powyższa inwestycja swym zasięgiem mogła obejmować grunt przedmiotowej nieruchomości. Ponadto organ zlecił uprawnionemu geodecie wkreślenie granic przedmiotowej nieruchomości na zdjęcia lotnicze wykonane w latach 1951,1953 oraz 1955, pozyskane z [...]. Jak podkreślił organ, postępowania dot. nieruchomości [...] objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) należą do spraw niezwykle skomplikowanych, z uwagi na swój historyczny charakter i złożoną sytuację prawną gruntów [...]. Ponadto, trwający stan pandemii, znacząco przekłada się na wydłużenie trwających postępowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W myśl art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). W myśl art. 154 § 7 p.p.s.a. uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z analizy akt administracyjnych wynika, że w sprawie spełniony został ustalony przytoczonym powyżej przepisem art. 154 § 1 p.p.s.a., warunek dopuszczalności skargi dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. Pismem z [...] listopada 2021 r. skarżący wezwał bowiem Prezydenta [...] do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 616/13. Sąd podkreśla, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyroki NSA: z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00 oraz z 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, CBOSA). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. (Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LEX/el. 2019) W rozpoznawanej sprawie należało podkreślić, że wyrokiem z 9 maja 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 616/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę A.D. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] grudnia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], nr hip. [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy stwierdzając, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku z [...] maja 2014 r. i akta sprawy zostały doręczone organowi w dniu [...] sierpnia 2014 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczynny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] października 2014 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wniesienia skargi organ wyroku nie wykonał. Po jej zaś wniesieniu zawiesił postępowanie postanowieniem z [...] stycznia 2022 r. Oznacza to, że ponad 7 lat pozostawał przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku i to mimo dwukrotnego wymierzenia już z tego tytułu organowi grzywny - skomplikowanym charakterem zawisłej przed nim sprawy administracyjnej, niekompletnością materiału dowodowego, czy wreszcie nagłym faktem odnalezienia w aktach nierozpoznanych wniosków o zwrot nieruchomości. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie organowi kolejnej grzywny. Fakt zawieszenia postępowania po wniesieniu skargi do Sądu nie stanowi podstawy do oddalenia skargi. Biorąc zatem pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 9 maja 2014 r., uwzględniając, że jest to kolejna skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku, jak również, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie żądania objętego wnioskiem o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, zaś postępowanie pozostaje zawieszone od [...] stycznia 2022 r., Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku. Powyższe okoliczności uzasadniają także nałożenie dodatkowej sankcji w postaci przyznania na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej w wysokości [...] złotych, adekwatnej, zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Ustalając wymiar przyznanej skarżącemu sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze potrzebę zrekompensowania w części dolegliwości, z jakimi musi zmierzyć się strona domagająca się ochrony w sytuacji przewlekłego prowadzenia jej sprawy w warunkach rażącej bezczynności organu w wykonaniu prawomocnego wyroku. Tym samym Sąd uznał za nieuzasadnione zawarte w skardze żądanie ustalenia sumy na kwotę [...] złotych. Żądanie takie jako nadmierne nie znajduje usprawiedliwienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.