I SA/Wa 2373/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] października 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydent [...] decyzją z [...] marca 2003 r. nr [...] zmienił własną decyzję z [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w części dotyczącej przyznania M. S. zasiłku stałego wyrównawczego i ustalił, że zasiłek ten przysługuje do 31 stycznia 2003 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2003 r. Ośrodek Pomocy Społecznej [...] otrzymał pisemną informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], że decyzją z [...] stycznia 2003 r. przyznano M. S. rentę z tytułu całkowitej, trwałej niezdolności do pracy od 1 października 1998 r. w miesięcznej kwocie [...] zł brutto. W tej sytuacji dochód strony przekracza kryterium dochodowe uzasadniające otrzymywanie zasiłku stałego wyrównawczego. Z tych samych przyczyn decyzją z [...] marca 2003 r. nr [...] Prezydent [...] odmówił następnie przyznania M. S. zasiłku stałego wyrównawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzjami z [...] maja 2003 r. nr [...] (w przedmiocie zmiany decyzji przyznającej zasiłek stały wyrównawczy) i nr [...] (w przedmiocie odmowy przyznania ww. zasiłku) utrzymało w mocy ww. decyzje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA 1294/03 oddalił skargę M. S. na decyzję z [...] maja 2003 r. nr [...], a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 września 2004 r. sygn. akt OSK 657/04 oddalił skargę kasacyjną skarżącego od powyższego wyroku. Z kolei wyrokiem z 15 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA 1295/03 oddalił skargę M. S. na decyzję z [...] maja 2003 r. nr [...], a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 września 2004 r. sygn. akt OSK 997/04 oddalił skargę kasacyjną skarżącego od tego wyroku. M. S. wnioskiem z [...] kwietnia 2015 r. wystąpił do organu o przyznanie i wypłatę zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zasiłek powyższy, który był jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy, został mu bezprawnie odebrany w lutym 2003 r. Prezydent [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. Organ wskazał, że kwestia nieprzysługiwania skarżącemu prawa do zasiłku stałego wyrównawczego została prawomocnie rozstrzygnięta przez organy, a następnie przez sądy administracyjne. W aktualnym natomiast stanie prawnym poprzednie świadczenie o nazwie zasiłek stały wyrównawczy zastąpione zostało natomiast świadczeniem o nazwie zasiłek stały. Powyższe obligowało organ do zastosowania art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "K.p.a.", bowiem prawomocne rozstrzygnięcie omawianej kwestii, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że w sprawie nie uległy zmianie okoliczności faktyczne i prawne dotyczące przyznania zasiłku stałego, w sposób oczywisty stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, że od lutego 2003 r. nie zmieniły się warunki, na podstawie których przyznano mu uprzednio zasiłek stały. W tej sytuacji wniósł o wypłatę wskazanego zasiłku od tej daty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] października 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie z [...] sierpnia 2015 r. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że od dnia prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie odmowy przyznania skarżącemu zasiłku stałego wyrównawczego (który w chwili obecnej zastąpiony został świadczeniem o nazwie zasiłek stały), w sprawie nie uległy zmianie żadne okoliczności faktyczne i prawne, które skutkowałyby wszczęciem postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z [...] kwietnia 2015 r. W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. S. wskazał, że argumentacja organu odwoławczego przedstawiona w zaskarżonym postanowieniu nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wyraził również swoje niezadowolenie z działalności organów administracji publicznej oraz sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Rozpoznając wniesioną skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem wniosek z [...] kwietnia 2015 r. inicjujący postępowanie zakończone kwestionowanym przez skarżącego postanowieniem, jest ponownym wnioskiem przez niego złożonym w tej samej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia postanowień organów obu instancji, co Sądowi znane jest również z urzędu, decyzją z [...] marca 2003 r. nr [...] Prezydent m[...] zmienił swoją wcześniejszą decyzję w przedmiocie prawa do zasiłku stałego wyrównawczego i ustalił, że przysługuje on skarżącemu do 31 stycznia 2003 r. Rozstrzygnięcie podyktowane było przyznaniem skarżącemu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawa do renty i przekroczeniem kryterium dochodowego. Decyzja ta utrzymana została w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] maja 2003 r. nr [...], która następnie stała się przedmiotem oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten wyrokiem z 15 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA 1295/03 oddalił skargę M. S. na decyzję z [...] maja 2003 r., natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 września 2004 r. sygn. akt OSK 997/04 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Z kolei decyzją z [...] marca 2003 r. nr [...] Prezydent [...], po rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] lutego 2003 r., odmówił mu przyznania zasiłku stałego wyrównawczego z uwagi na przyznanie renty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] maja 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie wyrokiem z 15 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA 1294/03 oddalił skargę M. S. na decyzję Kolegium z [...] maja 2003 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 września 2004 r. sygn. akt I OSK 657/04 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. W ocenie Sądu wniosek z [...] kwietnia 2015 r. złożony w niniejszej sprawie jest tożsamy z wnioskiem, który zainicjował postępowanie zakończone ww. decyzją z [...] marca 2003 r. nr [...]. Dawny bowiem zasiłek stały wyrównawczy w aktualnym stanie prawnym został zastąpiony zasiłkiem stałym, jest więc tym samym świadczeniem. Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że jego podstawę materialnoprawną stanowił art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania następuje z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania bada zatem, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Oznacza to, że odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, nie wymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Podkreślenia wymaga, że z treści art. 61a § 1 K.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a. należy natomiast rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Szczecinie z 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1285/13; wyrok WSA w Kielcach z 10 października 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 709/13; wyroki WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 65/14 i z 10 września 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 141/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie organy obu instancji za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego uznały fakt, że w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie i zapadło rozstrzygnięcie o odmowie przyznania M. S. zasiłku stałego wyrównawczego, a nie uległy zmianie okoliczności, które uzasadniałyby ewentualne ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie o tożsamym przedmiocie. Sąd podziela poczynione przez Prezydenta [...], jak i przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ustalenia faktyczne, które były wystarczające do uznania, że żądanie wszczęcia postępowania jest bezzasadne, gdyż kwestia przyznania prawa do zasiłku stałego była już przedmiotem rozpoznania w ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2003 r. o odmowie przyznania M. S. zasiłku stałego wyrównawczego z uwagi na przyznanie wnioskodawcy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych renty oraz przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego do przyznania tego zasiłku. Niewątpliwie ostateczność ww. decyzji wywołała taki skutek, że zamknęła organowi możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Skoro zatem wniosek z [...] kwietnia 2015 r. był w istocie tym samym żądaniem, w przedmiocie którego zapadły już rozstrzygnięcia, to słusznie organy obu instancji stwierdziły, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. jest niedopuszczalne. Nie można więc zarzucić organom orzekającym naruszenia przepisów procesowych, jak i przepisów prawa materialnego. Mając na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.