I SA/Wa 2828/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), sędzia WSA Iwona Kosińska, asesor WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi W. P., E. B. i A. P. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.12.2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1451/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz W. P., E. B. i A. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2016r. sygn. akt I SAB/Wa 1451/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi W. P., A. P. i E. B. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" rej. Hip. [...]- w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W. P., E. B. oraz A. P. (dalej jako "skarżący") reprezentowani przez adw. J. G. pismem z [...] listopada 2020 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 roku (sygn. akt I SAB/Wa 1451/16). W przedmiotowej skardze skarżący wnieśli o: 1) wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w przepisie art. 154 § 6 p.p.s.a tj. dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; 2) przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w do wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; 3) zasądzenie od organu solidarnie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na skutek skargi złożonej przez skarżących wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2018 roku sygn. akt I SA/Wa 208/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych. W dniu [...] sierpnia 2019 roku skarżący ponownie wezwali Prezydenta [...] do wykonania w terminie 14 dni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 roku sygn. akt I SAB/ Wa 1451/16. Prezydent [...] nie zastosował się do tego wezwania i nie wykonał prawomocnego wyroku. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, iż po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lipca 2015 roku W. P., A. P. i E. B. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r.umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w zakresie działek położonych przy ul. [...] ozn. dawnymi numerami [...],[...], [...], [...], [...] i [...], pochodzących z nieruchomości hipotecznej ozn. jako "Nieruchomość w byłej wsi [...] składającej się z części osad włościańskich zapisanych w tabeli likwidacyjnej pod N [...],[...] i [...], dawnego rejestru hipotecznego [...]", rej. hip. [...]". Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] września 2020 r., Nr [...], zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej rozpatrzenia wniosku W. P., A. P. i E. B., reprezentowanych przez adw. T. Z., z dnia [...] lipca 2015 roku (data wpływu: [...] sierpnia 2015 r.) w przedmiocie przyznania odszkodowania za część nieruchomości położonej w [...] przy dawnej ulicy [...] - działki budowlane oznaczone numerami: [...], [...] i [...] objęte księgą pod nazwą: "Nieruchomość w byłej wsi [...] składająca się z części osad włościańskich zapisanych w tabeli likwidacyjnej pod N [...], [...] i [...], dawnego rejestru hipotecznego [...]", rej. hip. [...] do czasu rozpatrzenia wniosku A. P. i J. B. z dnia [...] marca 1991 r. (data wpływu do Urzędu: [...].03.1991 r.) o zwrot działek gruntu, stanowiących dawną własność M. z W. położonych przy ulicy [...] ozn. numerami: [...], [...] i [...] objętych księgą pod nazwą: "Nieruchomość w byłej wsi [...] składająca się z części osad włościańskich zapisanych w tabeli likwidacyjnej pod N [...],[...] i [...], dawnego rejestru hipotecznego [...]", rej. hip. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 r. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zm. – dalej ppsa), zgodnie z którym, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2019 roku wezwali organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 r. Tym samym stwierdzić należy, iż dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Prezydentowi [...] można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 r., w którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd ustalił, że akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1451/16 wpłynęły do Prezydenta w dniu 19 kwietnia 2017r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 21 sierpnia 2017 r. Z powodu niewykonania powyższego wyroku wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 lipca 2018 r., sygn. akt. I SA/Wa 247/18 wymierzono już organowi grzywnę w wysokości 1000 złotych. Ponadto z akt sprawy wynika, że Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w zakresie działek położonych przy ul. [...] ozn. dawnymi numerami [...],[...], [...], [...], [...] i [...], pochodzących z nieruchomości hipotecznej ozn. jako "Nieruchomość w byłej wsi [...] składającej się z części osad włościańskich zapisanych w tabeli likwidacyjnej pod N [...],[...] i [...], dawnego rejestru hipotecznego [...]", rej. hip. [...]", zaś postanowieniem z dnia [...] września 2020 r., nr [...], zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w zakresie działek o nr [...], [...] i [...]. Zatem w dacie orzekania organ nie wydał rozstrzygnięcia odnośnie działki nr [...]. Powyższe okoliczności wskazują, że od niemal pięciu lat organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku z 2016 r. w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Powyższe czyni zatem uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej opieszałości w wykonaniu prawomocnego wyroku grzywny. Sąd chciałby zwrócić uwagę, że w przypadku regulacji art. 154 § 1 i 6 oraz § 7 p.p.s.a. sytuacja jest o tyle skomplikowana, że ustawodawca, przewidując nałożenie grzywny za niewykonanie prawomocnego wyroku i możliwość przyznania skarżącym sumy pieniężnej, nie określił przesłanek miarkowania ich wysokości, wskazując jedynie ich maksymalną dopuszczalną wysokość. Nie została określona ani wysokość minimalna, ani też nie wskazano wprost jakichkolwiek kryteriów, jakimi powinien w takich przypadkach kierować się sąd administracyjny. Określenie wysokości zarówno grzywny, jak i sumy pieniężnej zostało pozostawione w każdym z indywidualnych przypadków do uznania sądu, który ma w każdej sprawie indywidualnie obowiązek ustalić ich wysokość. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił, że wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 3000 złotych. Zdaniem Sądu taki wymiar grzywny jest adekwatny z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Za ustaloną w tej wysokości grzywna przemawia też okoliczność fakt, że na mocy art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach nie rozpoczął się, a rozpoczęty uległ zawieszeniu na ten okres. Ponadto notoryjną okolicznością jest to, że w czasie trwania pandemii utrudniona jest ciągłość w pracy (pracownicy pracujący zdalnie), co nie mogło być przez sąd nie uwzględnione przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, mimo że wniosek o odszkodowanie został złożony w 2011 r. W toku postępowania mogą wszak zaistnieć sytuacje, które usprawiedliwiają przedłużenie postępowania, a taką okolicznością jest właśnie stan pandemii, który występuje nie tylko w Polsce, ale na całym świecie. Mimo jednak kwalifikowanego charakteru zaistniałej zwłoki i bezskuteczności uprzednio wymierzonych sankcji, Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie im na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej. Ta bowiem poza funkcją represyjną i dyscyplinującą, ma przede wszystkim znaczenie kompensacyjne, stanowiąc swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Ma ona więc - jak wskazuje się w orzecznictwie - zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu (por. wyroki NSA z: 16.05.2017 r. sygn. akt I OSK 2934/16; 7.09.2017 r. sygn. akt I OSK 798/17, 16.02.2018 r. sygn. akt I OSK 1161/16, wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A skoro tak, to wniosek o jej przyznanie winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest bowiem w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Tymczasem w niniejszej sprawie tego rodzaju argumentacji skargi, poza ogólnikowym powołaniem się na wiek skarżących, jest pobawiona. Stąd w części obejmującej to żądanie, podlega ona oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 22 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców pranych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie, wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r.