I SA/Wa 285/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. K., D. N., M. K., A. W., T. S. i B. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt I SAB 360/02 postanawia: odrzucić skargę A. K., D. N., M. K., T. S., A. W. i B. K. (uprzednio C.) pismem z dnia 29 grudnia 2014 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt I SAB 360/02, mocą którego Sąd uwzględnił skargę B. C. i T. K. na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia sprawy dotyczącej odszkodowania za grunt położony w W. przy ul. [...], oznaczony hipotecznie jako "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotowa nieruchomość stanowiąca uprzednio własność W. K., na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), powoływanego dalej jako "dekret", przeszła na własność gminy W., a następnie w 1950 r. stała się własnością Skarbu Państwa. W. K. wnioskiem z dnia 24 lipca 1962 r. wystąpiła do Prezydium Rady Narodowej w W. o ustalenie odszkodowania za ww. grunt. Prezydium Rady Narodowej w W. decyzją z dnia [...] listopada 1969 r. nr [...] ustaliło na rzecz W. K. odszkodowanie w wysokości [...] zł za dom, obiekty gospodarcze oraz rośliny (pkt 1). Wskazało jednocześnie, że decyzja ustalająca odszkodowanie za grunt wydana zostanie w terminie późniejszym. Następnie organ ten, decyzją z dnia [...] marca 1970 r. nr [...], za zgodą stron, uchylił pkt 1 powyższej decyzji i orzekł o ustaleniu odszkodowania za dom, obiekty gospodarcze i rośliny w wysokości [...] zł. J. K. (jeden z następców prawnych W. K.) wnioskiem z dnia 29 marca 1978 r. wystąpił do Urzędu W. o ustalenie odszkodowania lub przyznanie nieruchomości zamiennej za grunt rolny położony w W. przy ul. [...]. Pismami z dnia 16 października 1984 r. i z dnia 9 kwietnia 1985 r. wnioskodawca ponaglał organ do wydania decyzji. Kierownik Urzędu Rejonowego w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1992 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania wskazując, że postępowanie to uzależnione jest od rozstrzygnięcia przez organ wojewódzki zagadnienia wstępnego, jakim jest zabezpieczenie środków finansowych na realizację wypłaty odszkodowania. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. nr [...]. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 marca 1993 r. sygn. akt IV SA 1335/92 odrzucił skargę J. K. na postanowienie Wojewody [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt I SAB 360/02, po rozpoznaniu skargi B. C. i T. K. (następców prawnych byłej właścicielki) na bezczynność Prezydenta W., zobowiązał organ do rozpatrzenia sprawy dotyczącej odszkodowania za grunt położony w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd podał, że jako przyczynę zawieszenia postępowania, Kierownik Urzędu Rejonowego w W. wskazał konieczność zabezpieczenia ze strony organu wojewódzkiego odpowiednich środków finansowych na ten cel. W ocenie Sądu, w takim przypadku nie mamy jednak do czynienia z zagadnieniem wstępnym, o jaki mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Brak było zatem podstawy do zawieszenia postępowania z powyższej przyczyny, stąd zarzut bezczynności okazał się uzasadniony. Akta sprawy wraz z odpisem powyższego wyroku wpłynęły do Urzędu W. w dniu 5 czerwca 2003 r. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] podjął postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt, natomiast decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] umorzył to postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu 8 sierpnia 1949 r. do Zarządu Miejskiego w W. wpłynął wniosek W. K. o przyznanie prawa własności czasowej do ww. gruntu w trybie art. 7 dekretu, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wniosek ten nie został do dnia dzisiejszego rozpoznany. Rozpoznanie wniosku o odszkodowanie może natomiast nastąpić dopiero po rozpoznaniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2004 r. sygn. akt I SAB 321/03 odrzucił skargę B. C. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania. Następnie Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania B. C. i T. K., decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] września 2003 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] odmówił następcom prawnym W. K. – B. C., T. K., D. K., A. W., T. S. i T. Ł. przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, stanowiącą część gospodarstwa rolnego. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 702/06 uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. oraz poprzedzająca ją decyzję z dnia [...] maja 2005 r. T. K., T. S., B. C. i A. W. pismem z dnia 22 marca 2007 r. ponaglili organ do rozpoznania przedmiotowej sprawy, natomiast pismami z dnia 27 kwietnia 2007 i z dnia 7 maja 2007 r. zwrócili się do organu o wskazanie zakresu postępowania, tj. podanie numerów działek i obrębów geodezyjnych, których obecnie ono dotyczy. Urząd W. pismem z dnia 18 maja 2007 r. poinformował strony, że przedmiotowa nieruchomość, jak wynika z opracowania geodezyjnego, w części o pow. [...] m2 uznana została jako grunt zajęty przed dniem 5 kwietnia 1958 r., natomiast pozostała część o pow. [...] m2, zajęta została po tej dacie. Wobec tego postępowanie prowadzone jest w stosunku do części nieruchomości o pow. [...] m2, wchodzącej obecnie w skład działek ew. nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...]. Wobec powyższego, pismem z dnia 29 czerwca 2007 r., T. K., T. S., B. C. i A. W. wystąpili o objęcie przedmiotowym postępowaniem również działek: z obrębu [...] nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]; z obrębu [...] nr [...]; z obrębu [...] nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]; z obrębu [...] nr [...], [...], o łącznej pow. [...] m2. Urząd W. w dniu 12 lipca 2007 r. poinformował strony, że odnośnie do części nieruchomości o pow. [...] m2 zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W tej sytuacji pismem z dnia 20 lipca 2007 r. następcy prawni byłej właścicielki wystąpili z wnioskiem o wydanie do dnia 31 lipca 2007 r. (taki termin zakreślił organ w piśmie z dnia 7 maja 2007 r.) decyzji częściowej w przedmiocie ustalenia odszkodowania za część gruntu przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2, z zastrzeżeniem, że decyzja co do pozostałej części gruntu o pow. [...] m2 wydana zostanie do dnia 30 listopada 2007 r. B. C. w dniu 13 sierpnia 2007 r. wezwała Prezydenta W. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 702/06 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt I SAB 360/02. Urząd W. pismem z dnia 2 października 2007 r. poinformował strony postępowania o zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy w odniesieniu do gruntu o pow. [...] m2, pouczył o możliwości zapoznania się z aktami, zgłoszenia żądań oraz wypowiedzenia się odnośnie do zebranych dowodów. Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] ustalił na rzecz T. K., T. S., B. C. i A. W. odszkodowanie w łącznej wysokości [...] zł za część nieruchomości rolnej o pow. [...] m2, obecnie wchodzącej w części (pow. [...] m2) w skład działek ew. nr: [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] - stanowiących własność Skarbu Państwa oraz w części (pow. [...] m2) w skład działek ew. nr: [...] i [...] z obrębu [...] - będących własnością W. (pkt I). W pkt V decyzji organ wskazał, że wniosek o przyznanie odszkodowania za część nieruchomości o pow. [...] m2 zostanie rozpatrzony odrębną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1072/07 umorzył postępowanie sądowe ze skargi ww. osób w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny w związku z niewykonaniem wyroku z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 702/06, wobec cofnięcia skargi. Z kolei wyrokiem z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 851/07 Sąd oddalił skargę tych osób o wymierzenie organowi grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt I SAB 360/02 wskazując, że wydając decyzję z dnia [...] września 2003 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, organ powyższy wyrok wykonał. Pismami z dnia 31 stycznia 2008 r., z dnia 27 października 2008 r. i z dnia 2 grudnia 2008 r. wnioskodawcy ponaglali organ do wydania decyzji w sprawie. W odpowiedzi organ przedłużał termin zakończenia postępowania, natomiast pismem z dnia 10 grudnia 2008 r. zawiadomił strony o zgromadzeniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji oraz możliwości zapoznania się z nim. Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] ustalił na rzecz T. K., T. S., B. C. i A. W. odszkodowanie w łącznej wysokości [...] zł za część nieruchomości rolnej o pow. [...] m2, obecnie wchodzącej w skład działek ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]; nr [...] i [...] z obrębu [...] i nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] - stanowiących własność W. (pkt I). W pkt V decyzji organ wskazał, że wniosek o przyznanie odszkodowania za część nieruchomości o pow. [...] m2 zostanie rozpatrzony odrębną decyzją. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 153/08 umorzył postępowanie zainicjowane skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 851/07, z uwagi na cofnięcie tej skargi. Akta administracyjne sprawy zwrócono organowi w dniu 19 lutego 2009 r. Pismami z dnia 3 marca 2009 r., z dnia 30 lipca 2009 r. i z dnia 31 grudnia 2009 r. organ informował strony o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] uznał wniesione przez wnioskodawców zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie za nieuzasadnione, bowiem informował on strony o przyczynach nierozpoznania sprawy oraz wskazywał terminy wydania decyzji. Pismami z dnia 31 maja 2010 r., z dnia 13 grudnia 2010 r. i z dnia 29 kwietnia 2011 r. Prezydent W. ponownie przedłużał terminy załatwienia sprawy. Wnioskodawcy pismem z dnia 11 marca 2014 r. wezwali Prezydenta W. do wykonania wyroków sądów i decyzji administracyjnych wydanych w niniejszej sprawie, poprzez ustalenie odszkodowania za część przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2, natomiast pismem z dnia 6 maja 2014 r. złożyli zażalenie na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] uznał powyższe zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Pełnomocnik wnioskodawców pismem z dnia 18 listopada 2014 r. po raz kolejny wezwał Prezydenta W. do wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt I SAB 360/02, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 702/06 oraz pkt V decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., poprzez ustalenie odszkodowania za część przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 29 grudnia 2014 r. o wymierzenie grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt I SAB 360/02 skarżący wskazali, że po wydaniu decyzji w 2009 r. organ przez okres prawie 6 lat nie podjął ani jednej czynności zmierzającej do zakończenia przedmiotowego postępowania. Wobec powyższego wnieśli o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazał na decyzje wydane w sprawie oraz podał, że pełnomocnik skarżących poinformowany został o przyczynach niedotrzymania terminu wyznaczonego przez Sąd oraz że postępowanie zostanie zakończone do dnia 30 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Powyższy przepis jako podstawę odrzucenia skargi wskazuje, m.in. stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Określenie to zdefiniować należy jako moc prawną prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczającą ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy (por. B. Dauter [w:] "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Warszawa 2013). Z treści art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. wynika ponadto, że powaga rzeczy osądzonej zachodzi wówczas, gdy wystąpi tożsamość przedmiotowa (tożsamość sprawy) i tożsamość podmiotowa (tożsamość stron). Konsekwencją faktu, że prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej jest natomiast to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. W takiej sytuacji zachodzi bowiem podstawa do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej (art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że bezspornym jest, iż sprawa ta zainicjowana została skargą A. K., D. N., M. K. (następcy prawni T. K.), T. S., A. W. i B. K. (uprzednio C.) o wymierzenie organowi, na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a., grzywny za niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt I SAB 360/02. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozstrzygnięcia w terminie dwóch miesięcy sprawy dotyczącej odszkodowania za grunt położony w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]". Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący wcześniej (pismem z dnia 7 maja 2007 r.) wnosili, na podstawie art. 154 P.p.s.a., skargę o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny za niewykonanie powyższego wyroku z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt I SAB 360/02. Po rozpoznaniu tej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 851/07 oddalił skargę tych osób o wymierzenie grzywny, wskazując, że wydając decyzję z dnia [...] września 2003 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, Prezydent W. powyższy wyrok wykonał. Wspomniany wyrok jest prawomocny od dnia 20 stycznia 2009 r. Jak wskazano powyżej, z powagą rzeczy osądzonej mamy do czynienia wówczas, gdy wystąpi tożsamość przedmiotowa (tożsamość sprawy) i tożsamość podmiotowa (tożsamość stron). Bez wątpienia w niniejszej sprawie wystąpiła tożsamość przedmiotowa, bowiem obie skargi dotyczą niewykonania jednego wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, czyli wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt: I SAB 360/02. Nie ma również wątpliwości co do występującej tożsamości podmiotowej, bowiem skargę w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 30 października 2007 r. wnieśli B. C., T. K., A. W. i T. S., a zatem te same osoby, które wniosły skargę w niniejszej sprawie, z tym wyjątkiem, że w miejsce zmarłego T. K. wstąpili jego następcy prawni, tj. A. K., D. N. i M. K. Wskazać przy tym należy, że wprawdzie sam fakt wymierzenia organowi grzywny, czy też oddalenie skargi w tym przedmiocie, nie stanowi negatywnej przesłanki do wniesienia nowej skargi o wymierzenie organowi grzywny w związku z dalszym niewykonywaniem tego samego wyroku. W ocenie Sądu, art. 154 § 1 P.p.s.a. należy bowiem wykładać w ten sposób, że jeśli wyrok Sądu nie jest wykonywany, strona może wnosić skargę wielokrotnie, domagając się ukarania organu grzywną za jego niewykonywanie, dopóki nie zostanie on wykonany (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2813/13; https://cbois.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie mamy jednak do czynienia z inną sytuacją, bowiem prawomocnym wyrokiem z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 851/07 przesądzono, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt I SAB 360/02 został wykonany. Powyższe, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, przemawia za uznaniem, że ww. wyrok z dnia 30 października 2007 r. oddalający skargę skarżących na niewykonanie wyroku z dnia 8 maja 2003 r., korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a tym samym kolejna skarga wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a., jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu. Prawnie niemożliwym jest bowiem ponowne wydanie w tej sytuacji przez Sąd orzeczenia pomiędzy tymi samymi stronami i w tej samej przedmiotowo sprawie. Na marginesie wskazać należy, że skarżącym, w celu ponaglenia organu do załatwienia sprawy, przysługiwały inne środki prawne, tj. skarga na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zamiast kolejnej skargi w trybie art. 154 P.p.s.a., w sytuacji, gdy w sprawie prawomocnie przesądzono, że wyrok z dnia 8 maja 2003 r. został przez Prezydenta W. wykonany i skarga w tym przedmiocie była niezasadna. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.