I SA/Wa 324/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Referent stażysta Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi E. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 420/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz E. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. G. skargą z [...] stycznia 2019 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 420/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku E. G. z dnia [...] lipca 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obecnie [...]) ozn. hip. "Nieruchomość pod nazwą P. z K. rej. hip. [...]" – w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W skierowanej do Sądu skardze na niewykonanie wyroku skarżąca wniosła o: - wymierzenie, na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., Prezydentowi W. grzywny w maksymalnej wysokości; - stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - na podstawie art. 154 § 7 p.ps.a. przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości. Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że organ posiada wszelkie dokumenty. Nie wykonał wyroku Sądu, tj. nie załatwił sprawy, a od wydania orzeczenia minął ponad rok. Z uwagi na znaczne przekroczenie terminu, dalszą bezczynność, lekceważenie skarżącej, przejawiające się niewskazaniem przybliżonego terminu załatwienia sprawy, zasadne jest nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości. Powyższe okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącej kwoty pieniężnej, zgodnie z art. 154 § 7 ppsa. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że w toku postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, a skarżąca pismem z [...] lutego 2019 r. została poinformowana o dokonanych przez organ czynnościach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 420/17 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku E. G. z dnia [...] lipca 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obecnie [...]) ozn. hip. "Nieruchomość pod nazwą P. z K. rej. hip. [...]" – w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] kwietnia 2018 r., jednak jak dotąd organ sprawy nie rozstrzygnął. Skoro zaś Prezydent, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 19 grudnia 2017 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, tj. do [...] czerwca 2018 r, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozpoznając jednocześnie sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z 19 grudnia 2017 r., ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia zarówno długość trwającego postępowania, lecz też okoliczność, iż organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie zmierzał do zakończenia postępowania. Organ co prawda informował stronę o konieczności zgromadzenia materiału dowodowego, ale czynności stricte merytoryczne w postępowaniu podjął dopiero po wpłynięciu skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. W ocenie Sądu okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią żadnego usprawiedliwienia jego bezczynności i niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Powyższa możliwość ma przede wszystkim na celu zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to jedyny cel tego unormowania. Przepis ten ma za zadanie kompensować, doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Przy czym stwarza on jedynie możliwość przyznania od organu sumy pieniężnej. Wymaga on zatem do jej uwzględnienia wykazania przez stronę występującą z wnioskiem istnienia przyczyn przyznania takiej sumy z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej zwłoki w orzekaniu, ale też istnienia i rozmiaru powstałej skutkiem tego krzywdy (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17, wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 292/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 268/17, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17, wyrok NSA z dnia 9 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17). Uzasadniając żądanie przyznania sumy pieniężnej skarżąca powołała się na okoliczności długotrwałego prowadzenia postępowania i lekceważenia strony. W niniejszej sprawie Sąd uznał jednak, że kwota nałożonej grzywny skłoni organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zwłaszcza, że organ podjął po wpłynięciu skargi na niewykonanie wyroku czynności, celem zgromadzenia materiału dowodowego. W ocenie Sądu przyznanie sumy pieniężnej w okolicznościach niniejszej sprawy stanowiłoby zbyt dotkliwą sankcję dla organu za niewykonanie wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200.