I SA/Wa 376/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-14
Skład orzekający: Joanna Skiba, Elżbieta Lenart, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na niewykonanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku, może uchylić własny wyrok na podstawie art. 179a PPSA, jeśli skarga kasacyjna okazała się oczywiście usprawiedliwiona?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od własnego wyroku, może uchylić ten wyrok na podstawie art. 179a PPSA, jeśli stwierdzi, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. W niniejszej sprawie, sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 3 PPSA, dotyczący błędnego uznania niewykonania wyroku, był oczywiście usprawiedliwiony, ponieważ organ wydał decyzję stwierdzającą nieważność decyzji z 1982 r. przed upływem terminu wyznaczonego przez sąd do rozpoznania wniosku.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na niewykonanie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1982 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) wymierzył Ministrowi grzywnę, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 3 PPSA poprzez błędne uznanie niewykonania wyroku. WSA, rozpoznając sprawę w trybie autokontroli na podstawie art. 179a PPSA, uznał skargę kasacyjną za oczywiście usprawiedliwioną.Rozstrzygnięcie
Uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 376/19; oddalił skargę; zasądził od S. B. na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2020 r. sprawy ze skargi S. B. w przedmiocie niewykonania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 240/18 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 376/19; 2. oddala skargę; 3. zasądza od S. B. na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W dniu 26 września 2019 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zapadł wyrok wymierzający Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi grzywnę w wysokości 200 zł, w pkt 2 stwierdzający, ze bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalający skargę w pozostałej części oraz zasądzający koszty postępowania.
Od powyższego wyroku, z zachowaniem przepisanego terminu, skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. S. B. wniósł Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 240/18. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako: organ/Minister ) do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z [...] sierpnia 1982 r. nr [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji z [...] sierpnia 1982r.
Rozpoznając wniesioną skargę sad wskazał, że skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. ), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Zgodnie z tym przepisem, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Skarżąc wypełnił warunek uprzedniego wezwania organu do wykonania wyroku WSA w Warszawie z 5 października 2018 r. lub załatwienia sprawy (vide pismo z 24 stycznia 2019 r.). Natomiast okolicznością uzasadniającą oddalenie skargi w niniejszej sprawie nie mogło być wydanie przez Ministra, już po wniesieniu skargi wskazanej wyżej decyzji z [...] lutego 2019 r. nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji z [...] sierpnia 1982 r. Dalej Sąd wskazał, że grzywna o której mowa wyżej może być wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a). Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy adekwatną grzywną będzie kwota 200 zł oraz uznał, że niewykonanie przez organ wyroku sądu nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa.
Sad uznał również za niecelowe, zważywszy na ustanie po wniesieniu skargi stanu zwłoki w załatwieniu sprawy, przyznawanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.
W skardze kasacyjnej wniesionej od tego wyroku przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości wniesiono:
1) o jego uchylenie i oddalenie skargi;
2) w przypadku nie uwzględnienia wniosku z pkt. 1 – o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjne w Warszawie;
3) o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.
Skarżący kasacyjnie skorzystał z jednej tylko podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 154 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 3 p.p.s.a., polegające na błędnym uznaniu, że doszło do niewykonania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 240/18, podczas gdy w chwili wniesienia skargi nie istniał stan niewykonania wyroku, a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ostatecznie wykonał wyrok w terminie wyznaczonym przez sąd. Naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie wyroku z 26 września 2019 r. – doprowadziło bowiem do uwzględnienia skargi i wymierzenia organowi grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) z dniem 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie przepis art. 179a o brzmieniu "Jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna."
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę oczywiście usprawiedliwione podstawy wywiedzionej skargi kasacyjnej występują w sytuacji, gdy sąd podziela zarzuty i żądania skargi kasacyjnej, uznając swoją pomyłkę w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 1173/09 publ. CBOSA).
W toku postępowania międzyinstancyjnego, wszczętego na skutek wniesienia skargi kasacyjnej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi jedna z przesłanek określona w cytowanym przepisie, stanowiąca podstawę do wydania autokontrolnego orzeczenia. Stwierdzono bowiem, że oczywiście usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 154 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 3 p.p.s.a., polegający na błędnym uznaniu, że doszło do niewykonania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 240/18, podczas gdy w chwili wniesienia skargi nie istniał stan niewykonania wyroku.
Warunkiem wniesienia skargi w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest zgodnie z cyt. powyżej art. 154 § 1 p.p.s.a., uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie skarżący spełnił warunki formalne, albowiem pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. wezwał organ do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 240/18, a w dniu 29 stycznia 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na niewykonanie wyroku w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 240/18.
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie organu w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania, mającego na celu zakończenie sprawy decyzją lub w innej formie przewidzianej prawem. O niewykonaniu wyroku można, zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie - bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania - nie zostało wydane, bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 §1 p.p.s.a. ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (por. wyroki NSA z 21 kwietnia 2015 r., I OSK 2808/14, z 12 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2260/15 CBOSA).
Zgodnie z art. 286 §2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
W niniejszej sprawie dwumiesięczny termin do wykonania wyroku z dnia 5 października 2018 r. zaczął zatem biec od dnia doręczenia organowi prawomocnego odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, co według zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy o sygn. I SAB/Wa 240/18, miało miejsce w dniu 2 stycznia 2019 r. (k. nr 52). W tej sytuacji dwumiesięczny termin wyznaczony przez sąd do rozpatrzenia sprawy dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z [...] sierpnia 1982 r. nr [...] upłynął w dniu 2 marca 2019 r.
Zatem w wyznaczonym przez sąd terminie organ administracji rozpatrzył przedmiotową sprawę, wydając decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...]. Wszystko to pozwala uznać, że w dacie wniesienia niniejszej skargi, który to moment jest istotny dla stwierdzenia wykonania bądź niewykonania wyroku sądu w sprawie bezczynności, stan faktyczny był taki, że dla organu nie upłynął jeszcze termin do wykonania wyroku z 5 października 2018 r., a to wskazuje, że nie mamy do czynienia z ignorowaniem wyroku sądu w sprawie tej bezczynności. A zatem skoro skarga kasacyjna okazała się skuteczna, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 179a p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 179a w zw. z art. 203 pkt 2 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło