I SA/Wa 392/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-18
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Magdalena Durzyńska, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną i pozostająca we władaniu jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. nabywana jest z mocy prawa przez tę jednostkę na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, mimo braku jednoznacznego potwierdzenia jej zajęcia pod pas drogowy w tym dniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości pod drogę publiczną na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. konieczne jest kumulatywne spełnienie trzech przesłanek: brak własności Skarbu Państwa lub gminy na dzień 31 grudnia 1998 r., zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w tym dniu oraz pozostawanie jej we władaniu Skarbu Państwa lub gminy. W ocenie sądu, w rozpatrywanej sprawie nie wykazano, że sporna nieruchomość była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną, co wyklucza możliwość nabycia jej własności z mocy prawa, nawet jeśli istniały pewne dowody wskazujące na władanie nią przez gminę.Stan faktyczny
Gmina L. domagała się stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (ul. [...]) w dniu 31 grudnia 1998 r. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nabycia, uznając, że nie udowodniono zajęcia nieruchomości pod pas drogowy ani władania nią przez gminę. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując ustalenia faktyczne organów dotyczące zajęcia nieruchomości i władania nią.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Emilia Lewandowska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości przez gminę oddala skargę.
Decyzją z [...] lipca 2013 r. wydaną na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 ze zm., dalej "ustawa"), odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę L. z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności nieruchomości położonych w obr. L., jedn. ewid. L., oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...],[...], [...], zapisanych w księdze wieczystej [...] (dalej "Nieruchomość").
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy nabycie prawa własność nieruchomości zajętej 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną na rzecz Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego następuje z mocy samego prawa 1 stycznia 1999 r. przy spełnieniu następujących przesłani zajętości nieruchomości pod drogę publiczną, władania nieruchomością przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego, oraz braku prawa własności do tej nieruchomości przysługującego wskazanym wyżej podmiotom.
Na podstawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Nr [...] z [...] marca 1987r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. K. z [...] sierpnia 1987r. nr 6 poz. 112) droga nr [...] - ulica [...] w L. zaliczona została do kategorii dróg gminnych. Natomiast na mocy art. 103 ust. 2 ww. ustawy dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stały się 1 stycznia 1999r. drogami gminnymi. Oznacza to, że ulica [...] w L. stała się z tym dniem drogą gminną. Obecnie Uchwałą nr [...] Zarządu Województwa [...] z [...] listopada 2008r. w załączniku nr 2 - ulicy [...] w L. nadano nowy nr [...].
Zgodnie z metryką ulicy [...] l.p. ks. inw. [...], sporządzonej [...] marca 1992r. jest to ogólnodostępna ulica dojazdowa o długości [...]m biegnąca od ulicy [...] do ul. [...], o nawierzchni bitumicznej na długości [...]m. i gruntowej na długości [...]m. Metryka zawiera między innymi wpisy dotyczące oceny stanu nawierzchni jezdni w latach 1992-1997.
W oparciu o zgromadzoną w aktach sprawy dokumentację geodezyjną stanowiącą materiał dowodowy, w tym kopię mapy ewidencyjnej i zdjęcie lotnicze z 1998r. stwierdzono, że działka nr [...] zajęta była pod pas ww. drogi publicznej.
Natomiast nie można uznać aby faktyczny przebieg drogi - ul. [...] na dzień 31 grudnia 1998r. obejmował swym zasięgiem oprócz działki drogowej nr [...] także Nieruchomość, co potwierdzają zeznania świadków.
Organ wskazał następnie, że jak wynika z opinii Inspektora Nadzoru ds. pielęgnacji drzew z 21 lutego 2011 r. (uzupełnionej 2 kwietnia 2011r.) dotyczącej posadowionego Nieruchomości drzewa, zostało ono wsadzone jako kilka sadzonek w 1972r., a jego wiek określono na 451at. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż wskazane drzewo pozostawało w pasie drogi w dacie 31 grudnia 1998r. Tym samym wobec powyższych okoliczności należy przyjąć, iż nie zostało potwierdzone zajęcie Nieruchomości [...] pod pas drogowy - ul. [...] w L.. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż zgromadzone w sprawie dowody nie potwierdzają stanu zajęcia Nieruchomości. Organ pierwszej instancji wskazał, że zarządca drogi odpowiedzialny za gospodarowanie drogą (zgodnie z ustawą o drogach publicznych) nie przedstawił dokumentów potwierdzających zajęcie Nieruchomości zawnioskowanej do regulacji w trybie art. 73. Organ orzekający uznał więc, że przesłanka "zajęcia" w zakresie przedmiotowych nieruchomości nie została spełniona. Wobec powyższego stwierdzono, iż w dacie 31 grudnia 1998r. droga publiczna - ul. [...] istniała w granicach działki nr [...], stanowiącej dobro publiczne.
Odnosząc się do przesłanki władania organ wskazał, że zarządca drogi przedstawił metrykę ulicy [...] l.p. ks. inw. [...], sporządzona [...] marca 1992r. oraz fakturę z 1 grudnia 1998r. wraz z protokołem odbioru wykonanych robót dotyczącą utrzymania nawierzchni dróg na terenie gminy L. w miesiącu IX/98 w sezonie zimowym oraz zbiorcze zestawienie prac związanych z utrzymaniem dróg na terenie Gminy L. za miesiąc listopad, grudzień 1998r. które wykonywane były m.in. na ulicy [...] w L.. O kwestii władania wypowiedzieli się także świadkowie na rozprawie z [...] listopada 2009 r.
Uwzględniając treść powyższych dokumentów i zeznań organ uznał, że przedstawione dokumenty dotyczące władania publicznoprawnego (m.in. kserokopie raportów "akcji zima" z grudnia 1998r. oraz metryka drogi) odnoszą się do odcinka ul. [...]- tzn. od ul. [...] do ul. [...], a na odcinku - od ul. [...] do ul. [...] prace takie mogły być wykonywane jedynie w granicach działki [...], natomiast na nieruchomościach zawnioskowanych do regulacji, wobec sprzeciwu właściciela prace nie mogły być wykonywane. Należy zwrócić uwagę na usytuowanie drzewa znajdującego się w granicach nieruchomości należących do Pana Z. L., zawnioskowanych do regulacji, które uniemożliwia racjonalne gospodarowanie potencjalną drogą z uwagi na fakt, iż jak wskazano w opinii omawiane drzewo ma ok. 45 lat. Odnosząc powyższe do daty 31 grudnia 1998r. należy uznać, iż w tym czasie drzewo znajdowało się na działce zawnioskowanej do regulacji, a wobec tego uniemożliwiło prawidłowe gospodarowanie drogą i mimo tego nie zostało wycięte przez władającego.
Burmistrz Gminy L. (dalej Skarżąca) wniósł od powyższej decyzji odwołanie kwestionując poczynione w sprawie ustalenia faktyczne. Podniósł, że zeznający w sprawie świadkowie wskazali, że przebieg ul. [...] nie zmienił się od lat. Wskazał, że zgodnie z planowanym projektem podziału Nieruchomość w całości była zajęta od drogę w dniu 31 grudnia 1998 r. a Gmina niewątpliwie władała Nieruchomością w tej dacie.
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...] grudnia 2013 r., po rozpoznania odwołania Skarżącej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ustawy, w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego [art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2013, poz. 260 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. "jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych".
O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. Organ wskazał, że w aktach sprawy znajdują się mapy z projektami podziału działek, które miałyby być zajęte po ul. [...], przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...], sporządzone przez geodetę A. J.. W ocenie organu powyższe dokumenty o charakterze geodezyjnym nie wskazują na zajętość Nieruchomości pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Jest to spowodowane faktem, iż z w/w map w ogóle nie wynika, aby obrazowały stan nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998r, jak również, aby Nieruchomość była zajęte pod drogę publiczną (nowopowstałe działki oznaczone są jako użytki budowlano-orne).
Minister przypomniał, że na mapie przedstawiającej stan zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną sporządzoną w trybie art. 73 ustawy z dnia [...] października 1998 r. niezbędne jest wskazanie konkretnej daty. na którą przedstawia ona stan. Dodatkowo data ta winna być potwierdzona przez autora tego opracowania. Dopiero bowiem wówczas mapa uzyskuje charakter dokumentu geodezyjnego w zakresie odzwierciedlenia stanu granic nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., a przy braku przedstawienia przez strony innych dowodów, mogących potwierdzać stan zajęcia nieruchomości pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r.. może stanowić dowód zajętości działki pod drogę na powyższą datę.
Na gruncie przedmiotowej sprawy ma to tym większe znaczenie, że również z pozostałych dokumentów nie wynika zajęcie Nieruchomości pod pas drogi publicznej według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r.
W konsekwencji organ uznał, że nie została spełniona przesłanka zajętości Nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r.
Odnosząc się do przesłanki władztwa organ wskazał, że dla jej spełnienia nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią, nawet wbrew woli jej właściciela.
Następnie organ wyjaśnił, że o władztwie publicznoprawny w stosunku do nieruchomości drogowej, jako przesłance przejęcia nieruchomości w trybie art. 73 ustawy można mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, iż grunt ten został w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęty pod pas drogi publicznej. Skoro zaś w niniejszej sprawie nie została potwierdzona przesłanka ząjętości Nieruchomości pod drogę publiczną na powyższą datę. to tym samym nie można stwierdzić, aby w odniesieniu do ww. działki wykonywane było władztwo publicznoprawne w ramach czynności zarządu drogowego.
Analizując materiał dowodowy w zakresie wykazania w stosunku do ww. drogi władztwa publicznoprawnego organ wskazał, że w aktach sprawy znajdują się zeznania osób zamieszkujących przy ul. [...], z których jednoznacznie wynika, że już przed 31 grudnia 1998r. Z. L. uniemożliwiał władztwo publicznoprawne nad jego Nieruchomością.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Ministra jest dowodów na władanie przedmiotową Nieruchomością na dzień 31 grudnia 1998r., a wręcz znajdujące się w aktach dowody wskazują na brak takiego władania przez gminę.
Skoro zatem w przedmiotowej sprawie nie zostały udowodnione dwie przesłanki wynikające z art. 73 ustawy to jest zajęcia przedmiotowej działki pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz wykonywania w stosunku do niej władztwa publiczno prawnego w okresie przed 1 stycznia 1999 r.. Wojewoda [...] obowiązany był wydać decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia przedmiotowego gruntu przez Gminę Skarżącą.
Skarżąca wniosła na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie prawa materialnego to jest art. 73 ust. 1 ustawy, poprzez przyjęcie, że nie zostało udokumentowanie wykonywanie władztwa publicznego nad Nieruchomością, podczas gdy w toku postępowania zebrano dowody potwierdzającej to władztwo, naruszenie art.,. 77 par. 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. mające wpływ na wynik postępowanie poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego i wydanie decyzji na podstawie wybiórcza wskazanych dowodów oraz naruszeniem art. 107 par 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazała, że fakcie zajęcia Nieruchomości pod drogę publiczną świadczy mapa z projektem podziału oraz kopia mapy zasadniczej. Skarżąca wskazała, że skoro mapa podziału sporządzana była na zlecenie organu brak wskazania daty na jaką dokument ten został winien być uzupełniony przez organ z urzędu. Dodatkowo, w ocenie Skarżącej, skoro geodeta wskazał, że sporządzona mapę na potrzeby postępowania z art. 73 oznacza to, że jest to mapa odniesiona do stanu z 31 grudnia 1998 r.
Skarżąca powołała się również na raporty z odśnieżania drogi jako dowody świadczące o władztwie nad nieruchomością. Wskazała, że organ nie odniósł się do dowodów takich jak oświadczenie zarządcy drogi to jest Burmistrza Gminy, które ma walor dokumentu urzędowego i przypadku braku kolizji z innymi dokumentami może być dowodem w sprawie. Skarżąca wskazał również, że organ nie odniósł się do opinii biegłego dendrologa.
Skarżąca końcowo podniosła, że uczestnik Z. L. dopiero w 2002 r. naruszył granice pasa drogowego a w roku 2008 r. zagrodził drogę według prawnie ustalonych granic nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uczestnik Z. L. również wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Organy administracji prawidłowo przyjęły że dla zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy czyli dla stwierdzenia nabycia prawa własności danej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego konieczne jest spełnienie ustalenie, że nieruchomość, ta nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa lub gminy (a), w powyższej dacie zajęta była pod drogę publiczną (b) i pozostawała w tejże dacie we władaniu Skarbu Państwa (c).
W ocenie sądu wszystkie trzy powołane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie, co oznacza, że nie spełnienie choć jednej z nich wyklucza możliwość stwierdzenia nabycia z mocy powołanego artykułu prawa własności nieruchomości.
W niniejszej sprawie kwestią niesporną jest, że na dzień 31 grudnia 1998 r. Nieruchomość była własnością uczestnika postępowania Z. L..
Spór dotyczył natomiast spełniania dwóch pozostałych przesłanek.
W ocenie sądu organy prawidłowo, ustaliły na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż Nieruchomość zajęta była w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną.
Ze znajdującej się w aktach mapy wraz z projektem podziału, sporządzonej nie wynika, by Nieruchomość była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, że brak ten obciąża organ, który powinien był doprowadzić do uzupełnienia tego braku.
W ocenie sądu, w sytuacji, w której dokumenty na podstawie których przygotowywana była mapa nie potwierdzały faktu zajęcia Nieruchomości pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. nie było możliwe zobowiązanie geodety do uzupełnienia mapy z planowanym planem podziału o powyższą adnotację.
Sąd wskazuje w tym miejscu, że już w piśmie Geodety Powiatowego Starostwa Powiatowego w C. z 12 grudnia 2008 r. wskazano, że możliwe jest geodezyjne, przez podział wydzielenie pasa drogowego z istniejącej działki ewidencyjnej (i taka mapa sporządzona została w toku postępowania administracyjnego). Geodeta powiatowy wyjaśnił jednak, że nie ma informacji czy pas drogowy ul. [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. spełniał przesłanki z art. 73 ustawy. Taką informacją w ocenie sporządzającego pismo winna dysponować Gmina L..
W piśmie z 5 września 2008 r., J. Ł., zastępca burmistrza Gminy L. wskazał, że ul. [...] występuje jako droga publiczna gminna i jako działka geodezyjna. Wyjaśnił również, że z uwagi na fakt, iż od kilkunastu lat trwa spór co do przebiegu tej drogi między właścicielem działki [...] (czyli Z. L.) a Gminą, dlatego do czasu ustalenia granic faktycznych drogi Gmina nie może przedstawić dokumentów stwierdzających aby działka nr [...] była zajęta pod drogę publiczną gminną – ulicę [...].
Sąd wskazuje w tym miejscu że istotnie, organy nie odniosły się w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć do dowodu w postaci oświadczenia Burmistrza Skarżącej, potwierdzającego zajęcie Nieruchomości 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. Jednak uwzględniając treść powyższych dokumentów, oraz ich sprzeczność z oświadczeniem Burmistrza uznać należy, że uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Podzielić należy bowiem wyrażony przez Skarżącą w skardze pogląd, że oświadczenie Burmistrza może być dowodem potwierdzającym zajęcie Nieruchomości w przypadku braku jego kolizji z innymi dowodami w sprawie. W niniejszej sprawie taka sprzeczność zachodzi a sam fakt nieodniesienia się przez organy do tego oświadczenia pozostaje bez wpływu na prawidłowość ustaleń faktycznych.
Skarżąca w toku postępowania wskazywała, że o zajęciu Nieruchomości na drogę publiczną świadczy treść zeznań świadków, opinia biegłego co do możliwości przesadzenia drzewa znajdującego się na Nieruchomości oraz zdjęcia
W ocenie sądu, powołane przez Skarżącą dowody nie pozwalają na ustalenie, że Nieruchomość zajęta była 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną.
Odnosząc się do zeznań świadków wskazać należy, że wynika z nich, że istotnie, mieszkańcy korzystali z drogi, tym niemniej, jeszcze przed 1998 r. uczestnik Z. L. utrudniał korzystanie z niej, spowodował wstrzymanie remontu drogi (zeznania R. B.), zagradzał przejazd przez drogę, przy czym od strony ul [...] przejazd zagrodzony został w październiku 2002 r. a od strony [...] około 10 lat przed datą przesłuchania, (zeznania J. T., złożone 17 listopada 2009 r.). Z zeznań Pani M. L. wynika, że uczestnik S. L. zabronił zrobienia asfaltu na drodze, w 1991 r. odgrodził swoją nieruchomość, a droga nadal istniała, została zagrodzona dopiero w 2002 r.
W ocenie sądu z powyższych zeznań wynika, że rzeczywiście istniała droga dojazdowa do posesji położonych przy ul. [...]. Jednak nie można wyprowadzić z powyższych zeznań wniosku, że droga ta wiodła przez Nieruchomość (skoro po ogrodzeniu przez Z. L. jego nieruchomości droga dalej funkcjonowała), jak również nie można wywieść wniosku, że Nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta była pod drogę publiczną, bowiem okolicznością niesporną w sprawie jest, że wzdłuż Nieruchomości biegnie działka [...], stanowiąca własność Skarżącej i jak uznał organ pierwszej instancji, dowody potwierdzającej istnienie drogi na tym odcinku odnoszą się do tej działki.
Gmina przywoływała na poparcie swoich twierdzeń opinię biegłego dotyczącą możliwości przesadzenia drzewa, znajdującego się w centralnym pasie drogi, jako na dowód potwierdzający zajęcie Nieruchomości pod drogę publiczną.
Sąd nie zaprzecza, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.p. (w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. ) 1 pojęcie droga lub pas drogowy oznaczało wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Jednak fakt sam fakt istnienia drzewa (którego wiek określony został w opinii y 2 kwietnia 2011 r. na 45 lat) nie może być utożsamiony z istnieniem pasa drogowego - drzewa mogą bowiem rosnąć również na terenach innych niż pasy drogowe.
Wynikająca z opinii biegłego możliwość uprzedniego przesadzenia drzewa również nie może być traktowana jako potwierdzająca fakt zajęcia Nieruchomości pod drogą publiczną. Jeżeli intencją Skarżącego było wykazanie, że drzewo mogło być przesadzone w obecne miejsce, co oznacza, że wcześniej nie rosło w środku Nieruchomości, to dowód z opinii biegłego jedynie potwierdza możliwość przesadzenia drzewa a nie fakt przesadzenia drzewa. Dodatkowo, nawet wykazanie, że drzewo zostało przesadzone, nie potwierdzałoby jeszcze faktu zajęcia Nieruchomości na cele drogi publicznej.
W konsekwencji, fakt nie ustosunkowania się przez organ do powyższej opinii również nie może zostać uznany za naruszenie przepisów postępowania mający wpływ na wynik sprawy.
Dowodem potwierdzającym zajęcie Nieruchomości na cele drogi publicznej na dzień 31 grudnia 1998 r. nie mogą być również ustalenia zawarte w decyzji o rozgraniczeniu z [...] marca 2008 r., dotyczą one bowiem kwestii rozgraniczenia działek a nie ustalenia stanu zajęcia Nieruchomości pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r.
Odnosząc się do przedstawionych przez Skarżącą zdjęć lotniczych sąd podziela stanowisko wyrażone przez organy, zgodnie z którym potwierdzają one zajęcie na drogę publiczną ale działki [...] stanowiącej własność Gminy.
Wobec powyższego, w ocenie sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że nie zostało wykazane, by Nieruchomość zajęta była na drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r.
Podsumowując tę część rozważań przypomnieć należy pogląd wyrażony w wyroku wydanym w składzie siedmiu sędziów przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 11 stycznia 2010 r. I OPS 3/09. W uzasadnieniu powyższego wyroku odnosząc się do regulacji zawartej w art.. 73 ust. 1 ustawy wskazano, że ustawodawca wychodząc naprzeciw pojawiającej się konieczności uregulowania stanu prawnego gruntów zajętych pod drogi publiczne wprowadził do ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73. Intencje towarzyszące wdrożeniu tejże regulacji wydają się być zrozumiałe. Unormowanie to jako rozwiązanie incydentalne, polegające de facto na uzgodnieniu stanu prawnego dróg publicznych ze stanem faktycznym, miało w założeniu uporządkować zastałe od wielu lat stosunki własnościowe wszystkich nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, które nie stanowiły własności Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego.
Zastosowano więc konstrukcję wywłaszczenia z mocy prawa, uzasadnioną potrzebą generalnego i jednolitego uporządkowania kwestii własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne w różnym okresie i w zróżnicowanych okolicznościach faktycznych. Wybudowanie drogi spowodowało bowiem nieodwracalny stan i przesądziło o wykorzystaniu zajętej nieruchomości na cel publiczny. Ten szczególny rodzaj wywłaszczenia z mocy prawa na podstawie art. 73 objął więc właścicieli, którym faktycznie odebrano nieruchomości w okresie kilkudziesięciu lat.
W realiach niniejszej sprawy nie można stwierdzić, by doszło do wybudowania drogi jak również by od wielu lat istniały stosunki własnościowe wymagające uregulowania w trybie art. 73 ust 1 ustawy.
Organy ustaliły również, że nie można uznać, by spełniona została przesłanka władania Nieruchomością przez Skarżącą.
Sąd rozpoznający sprawę podziela wyrażany w sądownictwie administracyjnym pogląd , że pojęcia "władania" nieruchomością w rozumieniu art. 73 ustawy nie należy utożsamiać z instytucją posiadania.
Dla spełnienia przesłanki władztwa w rozumieniu art. 73 istotne jest jedynie to, by jednostka samorządu terytorialnego, poprzez swoje jednostki organizacyjne wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności naprawami, remontami itp., a nie posiadaniem nieruchomości w rozumieniu /przepisów kodeksu cywilnego, czy też na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok tutejszego sądu z 8 kwietnia 2014 r., I SA/Wa 1637/13, z 7 lutego 2013 r. I SA/Wa 2195/12, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2012 r. I OSK 532/12 i z 14 listopada 2008 r. I OSK 1471/07, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie, by Skarżąca wykonywała władztwo w powyższym rozumieniu co do Nieruchomości.
Przedstawione przez Skarżącą dokumenty dotyczą ulicy [...] jednak nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie czy czynności odśnieżania przeprowadzane były również na Nieruchomości, zwłaszcza w świetle zeznań świadków, z których wynika, że uczestnik postępowania Z. L. uniemożliwiał przeprowadzanie remontów czy też odgradzał Nieruchomość.
Wobec powyższego podzielić należy stanowisko organów, że nie została spełniona również przesłanka władania Nieruchomością przez Skarżącą w dniu 31 grudnia 1998 r.
Z uwagi na powyższe, sąd uznał zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, zaś uchybienia polegające na nie ustosunkowaniu się do oświadczenia Burmistrza oraz opinii dendrologa, za nie mające wpływu na wynik sprawy. W pozostałym zakresie zaskarżona decyzja w ocenie sądu odpowiada wymogom z art. 107 k.p.a.
Konsekwencją powyższego było oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło