I SA/Wa 404/19

WyrokWSA w Warszawie2019-05-23

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Iwona Kosińska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpoznając sprawę po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku, nawet jeśli strona skarżąca nie zgadza się z treścią prawomocnego wyroku?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Ocena ta traci moc jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub istotnych okoliczności faktycznych, albo gdy zostanie wzruszona w przewidzianym do tego trybie. W braku takich przesłanek, organ musi uwzględnić stanowisko sądu, a zarzuty strony stanowiące polemikę z prawomocnym wyrokiem są niezasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej odmawiającej uchylenia decyzji Wojewody z 2012 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę z mocy prawa nieruchomości Skarbu Państwa. Lasy Państwowe wniosły o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie brały udziału w pierwotnym postępowaniu, mimo że zarządzały nieruchomością. Wojewoda odmówił uchylenia decyzji, a Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa początkowo uchyliła decyzję Wojewody, ale po wyroku WSA w Warszawie (sygn. akt I SA/Wa 1780/17) uchylającym tę decyzję, Komisja ponownie utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji komunalizacyjnej. Lasy Państwowe wniosły skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. dotyczących sporządzenia spisu inwentaryzacyjnego i wyłączenia mienia z komunalizacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant starszy specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. Decyzją z [...] lutego 2012 roku, Wojewoda [...] (Wojewoda) stwierdził nabycie przez Gminę [...] (Gmina), z mocy prawa, nieodpłatnie, z dniem 27 maja 1990 roku, mienia Skarbu Państwa - nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] - obszar wiejski, obręb [...], arkusz mapy [...], jako działki: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej uprzednio w KW nr [...] wykaz [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] (nieruchomość). Podstawą prawną rozstrzygnięcia organu był m.in. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.. dalej "ustawa z 10 maja 1990 roku). Wnioskiem z 21 marca 2012 r. Lasy Państwowe - Nadleśnictwo [...] (Skarżący), wystąpiły o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją Wojewody oraz wstrzymanie jej wykonalności, wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. We wniosku wskazano, że Skarżący nie brał udziału w postępowaniu, pomimo, że przysługuje mu przymiot strony, ponieważ na dzień wydania ww. decyzji komunalizacyjnej przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie Nadleśnictwa [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., Wojewoda odmówił uchylenia swojej ostatecznej z [...] lutego 2012 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że stroną postępowania komunalizacyjnego, prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 roku, co do zasady jest tylko Skarb Państwa i właściwa gmina, inne podmioty mają status strony, tylko wówczas, gdy wykażą, że w dniu 27 maja 1990 roku przysługiwał im tytuł prawny do danej nieruchomości. W ocenie Wojewody Skarżący nie wykazał, że w dniu 27 maja 1990 roku legitymowały się tytułem prawnym do opisanej na wstępie nieruchomości. Takim tytułem, w ocenie organu pierwszej instancji, nie jest decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2012 roku, zatwierdzająca plan urządzenia lasu, sporządzony dla Nadleśnictwa [...] na lata 2011-2020. Wojewoda wskazał, że 27 maja 1990 roku przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu Urzędu Miasta i Gminy [...] – Zakładu Komunalnego, w ewidencji gruntów nieprawidłowo ujawniono, jako zarządcę tej nieruchomości Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo [...]. Odwołanie od decyzji Wojewody złożył Skarżący. Decyzją z [...] sierpnia 2017 roku, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (Komisja) po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego uchyliła decyzję Wojewody z [...] stycznia 2015 roku i odmówiła stwierdzenia nabycia nieruchomości przez Gminę [...] Po rozpoznaniu skargi wniesionej przez Gminę, tutejszy sąd wyrokiem z 28 lutego 2018 roku, sygn. akt. I SA/Wa 1780/17 uchylił decyzję Komisji wskazując, że sporne działki leśne nie wchodziły faktycznie w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego, nie były także w żaden sposób zarządzane przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...]. W konsekwencji, w takim stanie prawnym i faktycznym mogły zostać skomunalizowane na rzecz Gminy w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 roku. Rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku tutejszego sądu, Komisja decyzją z [...] stycznia 2019 roku utrzymała w mocy decyzję Wojewody z [...] stycznia 2015 roku, to jest decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z [...] lutego 2012 roku, orzekającej o nabyciu przez Gminę z mocy prawa własności spornej nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał, że sporne działki leśne nie wchodziły faktycznie w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego, nie były także w żaden sposób zarządzane przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...]. W konsekwencji, w takim stanie prawnym i faktycznym mogły zostać skomunalizowane na rzecz Gminy w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 roku. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł skargę do tutejszego sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący decyzji organu zarzucił naruszenie : 1) art. 17 ust. 1-4, w związku z art. 17a ust. 1 i 2 ustawy z 10 maja 1990 roku poprzez naruszenie przez Gminę ustawowego obowiązku sporządzenia spisu inwentaryzacyjnego mienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 oraz terminu wskazanego w ww. przepisach, 2) art. 11 ustawy z 10 maja 1990 roku poprzez przyjęcie że przedmiotowe mienie Skarbu Państwa (sporna nieruchomość) nie było wyłączone z ustawowej komunalizacji, 3) art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 roku, poprzez przyjęcie, że sporne działki leśne oznaczone w państwowym rejestrze gruntów jako działki: [...] o łącznej powierzchni [...] ha., położone w miejscowości [...], gm. [...] (jednostka ewidencyjna - [...] - obszar wiejski, obrąb [...]), zapisane w Kw nr [...] wykaz [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] podlegały komunalizacji z mocy prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Gmina w piśmie procesowym a następnie w trakcie rozprawy również wniosła o oddalenie skargi podkreślając, że skarga stanowi polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Gmina podkreśliła, że Skarżący zaniechał wniesienia skargi kasacyjnej od niekorzystnego dla siebie wyroku tutejszego sądu z 28 lutego 2018 roku, a jego działanie uznać należy za nadużycie prawa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zaskarżona decyzja Komisji wydana została na skutek wyroku tutejszego sądu z 28 lutego 2018 roku, sygn. akt. I SA/Wa 1780/17. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tymże wyroku wiązały Komisję. Innymi słowy, Komisja zobowiązana była do uwzględnienia stanowiska sądu. Analiza treści uzasadnienia decyzji Komisji wskazuje, że rozpoznając sprawę organ w pełni uwzględnił ocenę prawną dokonaną przez sąd w wyroku z 28 lutego 2018 roku. W wyroku tym przesądzone zostało, że przedmiotowa nieruchomość mogła podlegać komunalizacji. W konsekwencji, Komisja uwzględniając wskazania sądu utrzymała w mocy decyzję Wojewody z [...] stycznia 2015 roku. Oznacza to, że utrzymane zostało w mocy rozstrzygnięcie odmawiające uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji komunalizacyjnej z [...] lutego 2012 roku, to jest decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę prawa własności spornej nieruchomości. Jak wynika wprost z treści uzasadnienia skargi, Skarżący nie zgadza się z treścią prawomocnego wyroku tutejszego sądu i przyjętą przezeń wykładnią przepisów prawa. Ocena prawna i wskazania zawarte w orzeczeniu sądu tracą moc w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok NSA z 21 lutego 2019 roku, I OSK 1802/17, 21 października 2018 roku, I OSK 2719/16). W niniejszej sprawie nie doszło do zmiany stanu prawnego, to jest do zmiany przepisów ustawy z 10 maja 1990 roku. Skarżący nie wskazał również, aby po wydaniu wyroku z 28 lutego 2018 roku doszło do zmiany okoliczności faktycznych sprawy. Nie doszło również do wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Brak jest zatem podstaw do odstąpienia od stanowiska wyrażonego w wyroku z 28 lutego 2018 roku. W konsekwencji, zarzuty skargi uznać należało za niezasadne jako stanowiące niedopuszczalną polemikę z treścią prawomocnego wyroku. Skoro organ orzekł zgodnie z oceną prawną i wytycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, jego decyzję uznać należy za zgodą z prawem. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło