I SA/Wa 411/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2023 r. nr KOA/5291/Sr/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 11 grudnia 2023 r., nr KOA/5291/Sr/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uchyliło w całości decyzję Burmistrza N. z 15 września 2023 r., nr ŚWR.5211.17.2021.17, przyznając jednocześnie M. C. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką M. K. od dnia 15 września 2023 r. na czas nieokreślony w wysokości 2458,00 złotych miesięcznie oraz odmawiając przyznania M. C. wskazanego świadczenia w okresie od 1 kwietnia 2021 r. do 14 września 2023 r., z powodu posiadania w tym okresie prawa i pobierania świadczenia w formie zasiłku dla opiekuna. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: M. C. złożył do Burmistrza N. 13 kwietnia 2021 r. do Burmistrza N. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką M. K. . Pismem z 13 kwietnia 2021 r. skarżący oświadczył, że na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm. – dalej jako: u.ś.r.) rezygnuje z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie, pismem z 11 maja 2021 r. organ poinformował wnioskodawcę, że zgodnie z dyspozycją art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę, która ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Niemniej, wnioskodawca może zrzec się tego prawa, składając podanie o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, a organ w takiej sytuacji dokona oceny spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. W odpowiedzi, M. C. oświadczył, że nie rezygnuje z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego do momentu uzyskania potwierdzenia, że spełnia warunki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z 28 maja 2021 r., nr [...] Burmistrz N. odmówił przyznania M. C. wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ wnioskodawca posiadał uprawnienie do pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego na mocy ostatecznej decyzji Burmistrza N. z 2 marca 2021 r., nr [...] na okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 października 2021 r. i jednocześnie nie zrzekł się przedmiotowego zasiłku. Drugą przyczyną odmowy organu był fakt, że na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności nie było możliwe ustalenie momentu powstania niepełnosprawności M. K. nad którą skarżący ubiegający się o świadczenie sprawuje opiekę. Odwołanie od powyższej decyzji w dacie 16 czerwca 2021 r. wniósł M. C. , zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez przyjęcie kryterium powstania niepełnosprawności jako warunku ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z 30 lipca 2021 r., nr KOA/2627/Sr/21 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza N. z 28 maja 2021 r., nr [...] W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że orzeczono o odmowie przyznania M. C. świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., ponieważ pobierał on specjalny zasiłek opiekuńczy, więc nie przysługiwało mu świadczenie pielęgnacyjne w jakiejkolwiek wysokości. Kolegium zwróciło uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zaprezentowano pogląd co do sposobu rozwiązania konfliktu wynikającego ze zbiegu uprawnień opiekuna osoby niepełnosprawnej do świadczenia emerytalno-rentowego i świadczenia pielęgnacyjnego poprzez umożliwienie wyboru jednego ze świadczeń, gdyż kwota świadczenia pielęgnacyjnego, która jest jednoznacznie określona ustawowo nie pozwala na samodzielne określenie jej wysokości przez organ administracji publicznej. Natomiast, w przypadku przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt b u.ś.r. ukształtowały się dwie linie orzecznicze, a wskazany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 nie uchylił mocy obowiązującej wskazanego przepisu. M. C. nie zgodził się z rozstrzygnięciem Kolegium i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2337/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. z dnia 28 maja 2021 r., nr [...] , z powodu nieuwzględnienia konsekwencji prawnych wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, który uznał art. 17 ust. 1 lit. b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności za niezgodny z zasadą równości, o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że zastosowanie tego przepisu należy wyłącznie do sądu administracyjnego. Z kolei, w przypadku braku zmian legislacyjnych, organy administracji publicznej mają obowiązek zbadać, czy opiekun dorosłej osoby niepełnosprawnej spełnia przesłanki przewidziane w art. 17 u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu, która została uznana za niekonstytucyjną. Ponadto, sąd podkreślił, że w przypadku zbiegu świadczeń organy powinny zastosować wykładnię celowościową art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., by nie przymuszać do uzyskania świadczenia mniej korzystnego. Złożenie oświadczenia powinno skutkować wszczęciem postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej świadczenie mniej korzystne, przy jednoczesnej ocenie spełnienia przez skarżącego przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i dla zachowania ciągłości świadczeń jednoczesnym przyznaniu świadczenia bardziej korzystnego. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z 24 listopada 2022 r., nr [...] Burmistrz N. ponownie odmówił M. C. przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem organu pierwszej instancji, świadczenie pielęgnacyjne nie mogło zostać przyznane gdyż skarżący pobierał zasiłek opiekuńczy w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 października 2022 r., mimo że w dniu wydania rozstrzygnięcia już tego zasiłku nie pobierał i nie złożył ponownego wniosku o jego przyznanie. Jednakże, według Burmistrza nie została spełniona przesłana z art. 17 ust. 1b u.ś.r., z uwagi na to, że w orzeczeniu o niepełnosprawności lekarz orzecznik nie wskazał daty jej powstania. M. C. złożył 16 grudnia 2022 r. odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z 6 kwietnia 2023 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z powodu niezastosowania się do prawomocnego i wiążącego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz wynikającej z niego wyraźnej i nie budzącej wątpliwości dyspozycji. Kolegium zwróciło uwagę, że Burmistrz N. powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z pominięciem kryterium wskazanego w art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz zobowiązało organ pierwszej instancji do uwzględnienia dyspozycji zawartych w wyroku z 6 grudnia 2021 r. Na skutek uchylenia decyzji przez organ drugiej instancji, Burmistrz N. wydał kolejną decyzję z 24 maja 2023 r., nr [...], którą ponownie odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz podniósł, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane skarżącemu, ponieważ nie została spełniona przesłana z art. 17 ust. 1b u.ś.r., z powodu braku wskazania daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki przez lekarza orzecznika ZUS w orzeczeniu o niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że nie jest związany wytycznymi wynikającymi z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2337/21 i zdaniem organu, Trybunał Konstytucyjny nie orzekł, że cały przepis zawarty w art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest niekonstytucyjny. Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem Burmistrza N. i wniósł 6 czerwca 2023 r. odwołanie pismem datowanym na 30 maja 2023 r. Decyzją z [...] sierpnia 2023 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uchyliło decyzję Burmistrza N. z [...] maja 2023 r., nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że ocena prawna zawarta w wyroku z 6 grudnia 2021 r. jest wiążąca dla organu, który nie może jej dowolnie interpretować i według własnego uznania stosować się do treści orzeczenia. Skutkiem tego, organ pierwszej instancji powinien pominąć w procesie wykładni i stosowania prawa art. 17 ust. 1 lit. b u.ś.r. Co więcej, organ powinien podjąć działania, które będą zmierzały do tego, że wybór świadczenia przez skarżącego zostanie urzeczywistniony i sam w sobie nie będzie stanowił przesłanki uniemożliwiającej skorzystanie ze świadczenia, które M. C. wybrał. Pismem z 1 września 2023 r. M. C. złożył oświadczenie, zgodnie z którym rezygnuje z przyznanego mu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego mu na mocy decyzji z 3 lutego 2021 r., nr [...], decyzji z 3 grudnia 2021 r., nr [...] oraz decyzji z 3 marca 2023 r., nr ŚWR.5212.1.2023.2 od miesiąca złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. od 1 kwietnia 2021 r. Decyzją z 14 września 2023 r., nr [...] Burmistrz N. uchylił swoją decyzję z 3 marca 2023 r., nr [...] przyznającą M. C. specjalny zasiłek opiekuńczy. Decyzją z 15 września 2023 r. Burmistrz N. , działając na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. po raz kolejny odmówił przyznania M. C. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką M. K. , z powodu niespełnienia przesłanki dotyczącej warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że M. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] , z którego nie wynika data powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Następnie, organ ustalił, że M. C. nie pracuje zawodowo i nie ma ustalonego prawa do świadczeń emerytalno-rentowych, jednakże do dnia 31 sierpnia 2023 r. pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy, z którego zrezygnował dopiero 1 września 2023 r. M. C. jest osobą spokrewnioną w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki (syn), prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe i nie pracuje zawodowo. M. K. jest wdową i ma dwoje dzieci, z których córka R. S. pracuje zawodowo, nie mieszka w gminie zamieszkania matki i odwiedza ją regularnie, przy czym nie jest w stanie sprawować stałej opieki nad matką. Zatem, M. C. spełnia pozostałe przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem syn to jedyna osoba, która może i sprawuje faktyczną opiekę nad niepełnosprawną matką. Następnie, w związku ze złożeniem oświadczenia, na wezwanie organu, na podstawie art. 27 ust. 5 u.ś.r. o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego decyzją z 14 września 2023 r., nr [...] Burmistrz N. uchylił decyzję przyznającą specjalny zasiłek opiekuńczy. Organ pierwszej instancji nie zgodził się z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2337/21, z powodu stanowiska Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w orzeczeniu z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Zdaniem organu, Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w całości, a jedynie w części dotyczącej kryterium wieku powstania niepełnosprawności jako przesłanki uzależniającej ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i nie kreuje on podstawy dla powstania nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ta powstała po okresie dzieciństwa, a stosowne prawo nie zostało wprost ustalone w przepisach powszechnie obowiązujących. Odwołanie z 22 września 2023 r. od powyższej decyzji Burmistrza N. złożył 26 września 2023 r. M. C. , której zarzucił ponownie naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez nieuwzględnienie uznania niekonstytucyjności części tego przepisu w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Decyzją z 11 grudnia 2023 r., nr KOA/5291/Sr/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uchyliło w całości decyzję Burmistrza N. z 15 września 2023 r., nr ŚWR.5211.17.2021.17 i przyznało M. C. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką M. K. od dnia 15 września 2023 r. na czas nieokreślony w wysokości 2458,00 złotych miesięcznie oraz odmówiło przyznania skarżącemu wskazanego świadczenia w okresie od 1 kwietnia 2021 r. do 14 września 2023 r., z powodu posiadania w tym okresie prawa i pobierania świadczenia w formie zasiłku dla opiekuna. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej określa art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie to przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z kolei, stosownie do treści art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Kolegium podniosło także, że zgodnie z pkt 2 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie. Kolegium zauważyło, że na tle tego rozstrzygnięcia ukształtowała się linia orzecznicza sądów administracyjnych, według której orzeczenie to odnosi się do negatywnego zakresu art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. w zakresie, w jakim różnicuje prawa podmiotowe opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. W związku z tym, skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. we wskazanym zakresie od dnia ogłoszenia orzeczenia, tj. 23 października 2014 r. Badanie spełnienia warunków do ustalenia świadczenia pielęgnacyjnego przez organy administracji publicznej musi więc nastąpić z wyłączeniem tej części przepisu, która została uznana za niekonstytucyjną. Na potwierdzenie swojego stanowisko Kolegium powołało orzeczenia sądów administracyjnych (wyrok NSA z 14.12.2016 r., sygn. akt I OSK 1614/16, wyrok NSA z 4.11.2016 r., sygn. akt I OSK 1578/16, wyrok NSA z 2.08.2016 r., sygn. akt I OSK 923/16, wyrok WSA w Olsztynie z 27.08.2015 r., sygn. akt II SA/Ol 623/15, wyrok WSA w Bydgoszczy z 1.06.2015 r., sygn. akt II SA/Wa SA/Bd 366/15). W konkluzji Kolegium stwierdziło, że powyższe stanowisko zostało całkowicie pominięte przez organ pierwszej instancji, co narusza art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ze zm.), gdyż organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Następnie, Kolegium przystąpiło do zbadania spełnienia przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że opieka sprawowana nad niepełnosprawną matką M. K. przez M. C. nie stanowi kwestii spornej w rozpoznawanej sprawie. M. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe, bowiem choruje na nadczynność tarczycy, miażdżycę, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, chorobę uchyłkową jelit, przebyła zakrzepicę tętnicy środkowej siatkówki oka lewego, z którą wiąże się znaczna utrata wzroku i wymaga specjalistycznego leczenia. Jak wynika z wywiadów środowiskowych, syn sprawuje opiekę nad matką, gdyż córka osoby wymagającej opieki pracuje zawodowo. Do wykonywanych przez niego obowiązków należą czynności związane z toaletą i ubiorem matki, przygotowywanie posiłków, podawanie odpowiednich leków, wdrażanie odpowiednich ćwiczeń, wizyty lekarskie i załatwianie spraw urzędowych, zakupy oraz dbanie o sferę intelektualną matki. Nie ulega więc wątpliwości, że skarżący sprawuje faktyczną opiekę nad niepełnosprawną matką. Następnie, Kolegium wskazało, że na podstawie art. 24 ust. 2 i 4 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Z kolei, w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenie pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów oraz na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. W okresie od 1 kwietnia 2021 r. do 14 września 2023 r. M. C. był uprawniony do pobierania zasiłku opiekuńczego w wysokości 620 złotych, na podstawie decyzji z 3 marca 2023 r., która została uchylona decyzją z 14 września 2023 r., zatem zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo rozstrzygnął o nieprzysługiwaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za wskazany okres. Dopiero więc wydanie powyższej decyzji uchylającej przyznane uprzednio prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego wyeliminowało negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Jak wynika z utrwalonej linii orzeczniczej, nie ma również możliwości kompensacji różnicy wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku zbiegu tego świadczenia ze specjalnym zasiłkiem opiekuńczym, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne jest jednoznacznie określone kwotowo i organ administracji nie posiada uprawnień do samodzielnego określenia tego świadczenia w niższej wysokości. Mając na uwadze powyższe, według Kolegium należało orzec jak na wstępie, przyznając świadczenie pielęgnacyjne na stałe od 15 września 2023 r. ze względu na wystąpienie przesłanek negatywnych w okresie od 1 kwietnia 2021 r. do 14 września 2023 r. Z decyzją Kolegium nie zgodził się skarżący M. C. i pismem z 11 stycznia 2024 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. decyzję Kolegium z 11 grudnia 2023 r., nr KOA/5291/Sr/23 w części, w której dotyczy nieprzyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 kwietnia 2021 r. do 14 września 2023 r., wnosząc o jej uchylenie w zakresie daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 kwietnia 2021 r., albo przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, poprzez nieprawidłową i błędną wykładnię: - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., polegającą na uznaniu, że przepis ten wyklucza możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna, oraz - art. 27 ust. 5 u.ś.r., polegającą na przyjęciu, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdy z wykładni językowej i funkcjonalnej wynika, że w sytuacji zbiegu uprawnień, osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, jak w rozpoznawanej sprawie. Na uzasadnienie swoich twierdzeń skarżący podniósł, że już na etapie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wniósł o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna w razie przyznania wnioskowanego świadczenia. Czynność ta polegała na dokonaniu wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. Zatem, organ drugiej instancji, przy równoczesnym spełnianiu przesłanek do przyznania kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, rozstrzygnąć o przyznaniu świadczenia mniej korzystnego w formie zasiłku dla opiekuna, gdy skarżący wyraźnie oświadczył, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. Wybór taki, zdaniem skarżącego, nastąpił już w dniu złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę z 2 lutego 2024 r. organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Warszawie z 11 grudnia 2023 r., nr KOA/5291/Sr/23. Skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem, w którym Kolegium odmówiło przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 kwietnia 2021 r. do 14 września 2023 r., z powodu posiadania w tym okresie prawa i pobierania świadczenia w formie zasiłku dla opiekuna. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 17 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.), który to przepis w ust. 5 pkt 1 stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne (przyznawane stosownie do ust. 1 tego artykułu, wymienionym w tym przepisie osobom rezygnującym z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, legitymującą się określonym w ustawie orzeczeniem) nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma m.in. ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Istota problemu prawnego, który legł u podstaw niniejszej sprawy, sprowadza się przede wszystkim do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy w sytuacji gdy sprawująca opiekę nad niepełnosprawną matką posiada prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, to jego wniosek o przyznanie przewidzianego w ustawie świadczenia pielęgnacyjnego, musi być w każdym przypadku rozpoznany negatywnie, czy też istnieje prawna możliwość jego uwzględnienia, przy spełnieniu pozostałych przesłanek. Zgodnie z art. 24 ust. 2 i 4 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych (świadczenia pielęgnacyjnego) ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, na czas nieokreślony, jeżeli orzeczenie ustalające znaczny stopnień niepełnosprawności zostało wydane na stałe. Z przepisu tego wynika, że nie ma znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego sama data złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Bowiem, by świadczenie mogło być przyznane muszą zostać złożone w sprawie także dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub ustalenia wysokości świadczenia będącego przedmiotem wniosku, o których mowa w art. 23 ust. 4 pkt 3 lit. f u.ś.r. Takim dokumentem umożliwiającym wykazanie przez stronę braku negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 pkt 2 i 3 u.ś.r., tj. braku zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego z innym świadczeniem opiekuńczym jest wprowadzona do obrotu prawnego (doręczona stronie) i wykonalna decyzja uchylająca decyzję przyznającą specjalny zasiłek opiekuńczy (art. 110 § 1 i art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 2 u.ś.r.). Tym samym, w sprawach wymagających rezygnacji z uprzednio ustalonego świadczenia, np. specjalnego zasiłku opiekuńczego będzie przysługiwać skarżącemu od miesiąca, w którym przedstawi decyzję o uchyleniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Sformułowanie "ustala się", zawarte in principio w art. 24 ust. 2 u.ś.r. można bowiem utożsamiać z "przyznaje się", tylko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku. Organ zatem do czasu przedstawienia przez skarżącego decyzji uchylającej przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy nie mógł określić daty, od której świadczenie pielęgnacyjne będzie przysługiwało skarżącemu. Określenie precyzyjnej daty przysługiwania świadczenia jest bowiem uzależnione od dokonania określonej czynności przez stronę skarżącą, tj. przedłożenia decyzji uchylającej uprzednie świadczenie. Na tym tle należy zauważyć, że nie jest możliwa sytuacja, aby przyznać stronie świadczenie pielęgnacyjne w formie natychmiast wykonalnej decyzji od dnia złożenia wniosku, jeżeli w obrocie prawnym funkcjonuje i jest realizowana natychmiast wykonalna wcześniej wydana decyzja przyznająca wnioskodawcy specjalny zasiłek opiekuńczy z tego samego tytułu (rezygnacji/niepodejmowania pracy zarobkowej przez osobę obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym celem opieki nad krewnym niepełnosprawnym w stopniu znacznym). Na przeszkodzie temu stoi regulacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. oraz art. 28 u.ś.r., który nie przewiduje możliwości wstrzymania wypłaty wcześniej przyznanego i realizowanego świadczenia rodzinnego, w przypadku przyznania innego świadczenia rodzinnego z tego samego tytułu, które także musiałoby podlegać natychmiastowej realizacji. Podnieść zatem należy, że przepis art. 24 u.ś.r. stanowi normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia. W sytuacji więc, gdy – w momencie wydawania decyzji – jeden z warunków przysługiwania prawa do danego świadczenia rodzinnego nastąpi po kilku miesiącach od dnia złożenia wniosku w tej sprawie, to organ administracji jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany uwzględnić daną okoliczność. Oczywistym jest, że określone świadczenie opiekuńcze może być stronie przyznane tylko wówczas, gdy wszystkie warunki będą spełnione. Skoro, zatem nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, a warunkiem przyznania nowego świadczenia jest (bezwarunkowa) rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel, to okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też jest uzależniony od terminu obowiązywania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia. W związku z powyższym, skoro Burmistrz N. dopiero decyzją z dnia 14 września 2023 r. uchylił ostateczną decyzję własną z 3 sierpnia 2021 r. przyznającą specjalny zasiłek opiekuńczy, to należy uznać, że zaskarżona decyzja organu drugiej instancji, przyznająca skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne od dnia 15 września 2022 r. z wyłączeniem okresu od 1 kwietnia 2021 r. do 14 września 2023 r. była prawidłowa. Skoro, bowiem do połowy września 2023 r. funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja przyznająca skarżącemu prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, to nie było prawnie możliwe wydanie, w czasie obowiązywania tej decyzji, innej decyzji, która na ten sam okres przyznawałaby skarżącemu konkurencyjne świadczenie (por. wyrok NSA z 29 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1380/23). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.