I SA/Wa 489/21
WyrokWSA w Warszawie2022-06-06
Skład orzekający: Joanna Skiba, Bożena Marciniak, Anna Fyda-Kawula
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przeznaczoną pod inwestycję drogową, w oparciu o ceny transakcyjne nieruchomości drogowych, jeśli w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nieruchomość ta była przeznaczona pod zieleń parkową?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wycena nieruchomości przeznaczonych pod inwestycję drogową, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego były przeznaczone pod zieleń parkową, nie może być dokonywana w oparciu o ceny transakcyjne nieruchomości drogowych, zgodnie z art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W takim przypadku należy stosować przepisy § 36 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z 21 września 2004 r., który przewiduje wycenę według cen nieruchomości o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych, z możliwością powiększenia wartości o nie więcej niż 50% na podstawie badania rynku nieruchomości drogowych. Zastosowanie art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wykluczone, gdy nieruchomość nie była przeznaczona pod drogę w planie zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod budowę drogi wojewódzkiej. Wojewoda Lubelski ustalił odszkodowanie w wysokości 36 947,40 zł. M. L. wniosła odwołanie, zarzucając zaniżenie wartości nieruchomości i nieuwzględnienie utraty wartości pozostałej części nieruchomości. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał decyzję Wojewody w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ustalenia odszkodowania i k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Lubelskiego i zasądził od Ministra na rzecz M. L. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) asesor WSA Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz M. L. kwotę 1022 (tysiąc dwadzieścia dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z 13 stycznia 2021 r., nr DLI-VI.7615.299.2020.MT, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, po rozpoznaniu odwołania M. L., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego z 12 maja 2020 r., nr GN-II.7570.6.105.2019.SK, o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod realizację inwestycję drogową.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Decyzją Wojewody Lubelskiego z dnia 11 marca 2019 r., nr IF.I.7820.15.2018.ZS, o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nieruchomość położona w obrębie [...], gmina Miasto L., oznaczona jako działki nr [...] o pow. 0,0002 ha i nr [...] o pow. 0,0140 ha, została przeznaczona pod budowę przedłużenia ul. [...] w L. (planowanej drogi wojewódzkiej nr [...]) na odcinku od skrzyżowania z ul. [...] i [...] do skrzyżowania z ul. [...] (droga gminna [...] nr [...]) wraz z budową stosownej infrastruktury technicznej.
Decyzją z 12 maja 2020 r. Wojewoda Lubelski ustalił odszkodowanie w wysokości 36 947,40 zł na rzecz M. L. z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Gminy L., prawa własności nieruchomości położonej obrębie [...], gmina Miasto L., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0002 ha i nr [...] o pow. 0,0140 ha.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. L. zarzucając organowi zaniżenie oszacowanej wartości przejętej nieruchomości, nieadekwatność ustalonego odszkodowania do wartości przejętych dóbr oraz nieuwzględnienie tego, że w wyniku podziału pozostała część nieruchomości, nieprzeznaczona pod inwestycję drogową, nie przedstawia żadnej wartości funkcjonalnej i ekonomicznej.
Decyzją z 13 stycznia 2021 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego z 12 maja 2020 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęte nieruchomości stanowią operaty szacunkowe sporządzone w dniu 1 września 2019 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. P.
Biegły ustalił, że zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulic: [...], [...], [...], Al. [...] i [...], zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta L. z [...] października 2018 r. szacowane działki stanowiły tereny zieleni parkowej (11.2.ZP1).
W oparciu o powyższe rzeczoznawca zbadał kształtowanie się cen transakcyjnych gruntów przeznaczonych pod zieleń parkową, jak również nieruchomości o przeznaczeniu drogowym. Ponadto, z uwagi na sposób użytkowania nieruchomości położonych w bezpośrednim otoczeniu nieruchomości wycenianej (zwarta wiekowa zabudowa jednorodzinna) analizą objęto również rynek nieruchomości o podobnym sposobie użytkowana, tj. z kierunkiem mieszkaniowym. Obszar badania rynku ww. nieruchomości obejmował rynek lokalny stanowiący tereny miasta L. (z wyłączeniem ścisłej strefy centralnej) i dotyczył okresu ponad dwuletniego, tj. od 2017 r. do daty wyceny.
Analiza rynku nieruchomości przeznaczonych pod drogi oraz nieruchomości stanowiących tereny zielone wykazała, że ceny nieruchomości przeznaczonych pod komunikację są wyższe od cen gruntów przeznaczonych pod zieleń parkową a zatem przejęcie ww. nieruchomości na cele inwestycji drogowej powoduje zwiększenie jej wartości. W konsekwencji tego rzeczoznawca dokonał wyceny zgodnie z art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. według alternatywnego sposobu użytkowania, czyli w oparciu o zbiór nieruchomości o przeznaczeniu drogowym.
Wyceniając grunt biegły zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Na potrzeby wyceny biegły utworzył zbiór cen transakcyjnych, najbardziej podobnych nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod drogi, które były przedmiotem obrotu rynkowego jako przedmiot prawa własności w okresie od 2017 r. do dnia wyceny na obszarze miasta L. (z wyłączeniem strefy centralnej). Przeprowadzona analiza rynku pozwoliła rzeczoznawcy stwierdzić, że do atrybutów mających wpływ na wartość tego rodzaju nieruchomości należy zaliczyć: położenie ogólne (40%), oraz lokalizację szczegółową i otoczenie nieruchomości (60%). Następnie biegły ustalił cenę min. wynoszącą 153,33 zł/m2 oraz cenę max. wynoszącą 209,79 zł/m2. Po uwzględnieniu stosownych korekt kwotowych wartość 1 m2 działki nr [...] wyniosła 178,52 zł, a wartość 1 m2 gruntu stanowiącego działkę nr [...] oszacowano na 194,75 zł.
Składniki budowlane znajdujące się na działce nr [...] i nr [...] oszacowano na łączną kwotę 7 423 zł. Natomiast wartość składników roślinnych znajdujących się na działce nr [...] wyceniono na 143 zł. Łączna wartość nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] wyniosła 516 zł, natomiast wartość nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...] oszacowano na 34 672 zł.
Organ odwoławczy podniósł również, że w związku z wydaniem przedmiotowej nieruchomości do dyspozycji inwestora w ustawowym terminie, prawidłowo organ pierwszej instancji ustaloną kwotę odszkodowania powiększył o 5 % wartości nieruchomości, tj. o kwotę 1 759,40 zł, z tytułu wydania nieruchomości w terminie ustawowym.
Minister wskazał następnie, że oceniając przydatność dowodu w postaci operatu szacunkowego trzeba mieć na uwadze art. 134 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 36 rozporządzenia z 21 września 2004 r.
W ocenie organu, prawidłowo przyjął biegły, że z uwagi na wyższy poziom cen nieruchomości drogowych od cen nieruchomości nabywanych na cele zieleni parkowej w przedmiotowej sprawie znajdzie zastosowanie zasada korzyści wynikająca z regulacji art. 134 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji poprawnie przeprowadził wycenę, zgodnie z art. 134 ust. 4 ustawy, tj. w oparciu o ceny nieruchomości o przeznaczeniu drogowym.
Zdaniem organu, biegły wyczerpująco wyjaśnił przyjęty wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzował przyjęty rynek transakcyjny uzasadniając przesłanki, którymi się kierował dokonując wyboru nieruchomości podobnych. Ponadto, zastosował dopuszczalne prawem podejście oraz metodę wyceny, w sposób jasny i rzetelny scharakteryzował nieruchomości będące przedmiotem porównań z działkami będącymi przedmiotem wyceny, jak również wskazał na cechy rynkowe mające wpływ na wartość nieruchomości oraz odpowiadające im wagi procentowe. Z kolei różnice w cechach wpływających na wartość biegły odpowiednio skorygował. Również wartość składników roślinnych i składników budowlanych podlegających wycenie oszacował w sposób prawidłowy w oparciu o specjalistyczne dane.
Minister podkreślił, że operat szacunkowy jako opinia biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych. O wyborze podejścia i metody szacowania nieruchomości decyduje wyłącznie rzeczoznawca. W ocenie organu, w rozpoznawanej sprawie operat sporządzono przy poszanowaniu reguł ustanowionych w przepisach ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak też rozporządzenia. Poprawność wyceny z punktu widzenia zgodności z prawem zastosowanego podejścia i metody, przyjętych w operacie założeń, niewkraczających w obszar wiedzy specjalistycznej, nie budzi zastrzeżeń organu odwoławczego.
Organ odwoławczy podkreślił, że jeżeli strona miała zastrzeżenia co do rzetelności i prawidłowości wykonanych operatów, to mogła skorzystać z możliwości ich oceny przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych w celu skontrolowania prawidłowości jego sporządzenia, do czego była uprawniona na mocy art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Możliwość ta i skorzystanie z niej zależy jednak od inicjatywy strony, który dąży do zakwestionowania prawidłowości operatu..
Minister nie podzielił również zarzutu dotyczącego tzw. "resztówki" podnosząc, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie ustalenie odszkodowania za przejęcie nieruchomości stanowiącej działki nr [...] i [...].
Za niezasadne uznał również organ żądanie wydania decyzji wywłaszczeniowej i ustalenia odszkodowania za pozostałą część nieruchomości. Organ przywołał art. 13 ust. 3 specustawy drogowej i wskazał, że żądanie nabycia części nieruchomości w warunkach określonych w tym przepisie nie jest elementem administracyjnego postępowania wywłaszczeniowego i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Roszczenie o wykup całej nieruchomości w trybie tego przepisu ma bowiem charakter cywilnoprawny, dlatego też może być dochodzone tylko i wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym (wyrok WSA w Warszawie z 13 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 477/08). Tym samym, zdaniem organu, nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia żądania skarżącej. Odszkodowanie ustala się bowiem według wartości nieruchomości, a nie szkody, jaką poniesie skarżący wskutek przejęcia nieruchomości.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła M. L. zarzucając jej naruszenie;
1) art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ustalenie odszkodowania, które nie stanowi ekwiwalentu utraconych przeze nią praw, co jest niezgodne z orzecznictwem i zasadami współżycia społecznego, a także niesporządzenie ponownej wyceny zgodnie z wnioskiem skarżącej,
2) naruszenie art. 7, 7b i 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej, która nie tylko pozbawia skarżącej dachu nad głową, ale ustala odszkodowanie, które nie jest adekwatne do wartości wywłaszczonych dóbr.
Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Lubelskiego i nakazanie organowi ustalenia odszkodowania uwzględniającego wzrost wartości nieruchomości w związku z planami rozwoju dzielnicy, a także w odniesieniu do możliwości zakupu przez skarżącą porównywalnej nieruchomości w innym miejscu L.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wysokość odszkodowania powinna umożliwić odtworzenie sytuacji majątkowej, jaką właściciel nieruchomości miał przed wywłaszczeniem. Nie ma tu zatem mowy o wartości rynkowej ani odtworzeniowej. Wysokość odszkodowania ma skarżącej pozwolić na zakup nieruchomości porównywalnej co do wielkości i co do stanu.
Skarżąca wskazała, że ustalając odszkodowanie zgodnie z przesłankami z art. 130 ustawy trzeba mieć na uwadze, że traci ona swój dom, który był położony na samodzielnej działce, niedaleko centrum L., w okolicy innych domów jednorodzinnych i to powinny być główne przesłanki do ustalenia ekwiwalentu za utraconą własność.
W ocenie skarżącej, z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych wynika, że odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości powinno pozwolić na zakup nieruchomości o podobnym standardzie oraz przeznaczeniu. W przypadku skarżącej odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości absolutnie nie pozwala na taki zakup. Skarżąca podniosła, że przejęte działki mieszczą się w centrum L., niedaleko dworca PKP, a ich wartość, wskutek planowanej inwestycji rewitalizacji okolic tego dworca, wzrośnie w sposób znaczny. Obecnie główna ulica [...] jest wyremontowana, planowany jest dalszy rozwój tej dzielnicy, w tym budowa dworca metropolitalnego, stadionu żużlowego oraz terenów rekreacyjnych naokoło, co musi być wzięte pod uwagę przy ustalaniu odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał skargę za zasadną, choć z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1474, dalej jako "ustawa z 10 kwietnia 2003 r."), ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65, dalej jako "u.g.n.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109, ze zm., dalej jako "rozporządzenie z 21 września 2004 r.").
W myśl art. 18 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., wysokość odszkodowania za przejętą nieruchomość ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Zgodnie natomiast z art. 130 ust. 2 u.g.n., dla ustalenia wysokości odszkodowania konieczne jest uzyskanie opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, która w myśl art. 156 ust. 1 u.g.n. ma formę operatu szacunkowego.
Wskazany operat szacunkowy stanowi podstawowy dowód w sprawie o odszkodowanie. Ma on walor opinii biegłego, o jakiej mowa w art. 84 § 4 k.p.a. Ta zaś, jak każdy dowód w sprawie, powinna zostać zweryfikowana i oceniona, stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez organ administracji zarówno pod kątem formalnym, jak i materialnym. Przy tym przy ocenie wartości dowodowej operatu obowiązkiem organu było respektowanie wymagających wiedzy specjalistycznej wniosków wyprowadzonych w tej opinii, których samodzielnie podważenie przez organ administracji publicznej (a więc podmiot tej wiedzy specjalistycznej pozbawiony) nie jest możliwe. Obowiązkiem organu było zatem przede wszystkim skonfrontowanie wskazanej opinii rzeczoznawcy z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa (co do przyjętego podejścia, metody techniki szacowania oraz wymaganych elementów operatu). Ponadto, powinien on był dokonać oceny wskazanej opinii pod kątem spójności przyjętych w niej założeń, ich logiczności, ewentualnych niejasności czy braków.
Z akt sprawy wynika, że choć tego rodzaju oceny operatów, sporządzonych na potrzeby przedmiotowego postępowania organy obu instancji dokonały, to jednak przyjęte przez nie wnioski co do ich zgodności z obowiązującymi przepisami prawa i przydatności dowodowej operatów w sprawie okazały się błędne.
Organy nie dostrzegły bowiem istotnych nieprawidłowości jakich dopuścił się rzeczoznawca majątkowy J. P. szacując wartość przejętych nieruchomości, co dyskwalifikowało przydatność dowodową opinii sporządzonych przez niego w dniu 1 września 2019 r.
Przede wszystkim wątpliwości organów co do zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami rozporządzenia z 21 września 2001 r., w tym w szczególności jego § 36, powinien wywołać sposób wyceny działek nr [...] i nr [...] w oparciu o rynek transakcji nieruchomościami drogowymi. Kwestia ta ma o tyle istotne znaczenie, że jak podkreśla się w orzecznictwie, § 36 jest przepisem szczególnym, regulującym kompleksowo zagadnienia określania wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. Powołany przepis ma zatem w tym zakresie charakter lex specialis w odniesieniu do pozostałych regulacji odnoszących się do wyceny wywłaszczonych nieruchomości (por. wyrok NSA z 9 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 823/15, Lex nr 2299212).
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że przejęte pod inwestycję drogową działki nr [...] i nr [...], w dacie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w obowiązującym wówczas miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rejonu ulic: [...], [...], [...], Al. [...] i [...], zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Miasta L. z [...] października 2018 r., nie były przeznaczone pod drogi, lecz pod zieleń parkową (11.2.ZP1). Przeznaczenie nieruchomości jest z kolei jedną z cech, które musi brać pod uwagę rzeczoznawca majątkowy w procesie wyceny. Wynika to wprost z § 36 ust. 1 rozporządzenia z 21 września 2004 r., zgodnie z którym wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określa się przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości, zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bez uwzględnienia ustaleń ww. decyzji.
Uzasadniając w niniejszej sprawie wycenę powołanych działek w oparciu o rynek nieruchomości drogowych rzeczoznawca odwoływał się do unormowanej w art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami zasady korzyści. Zgodnie z tą zasadą, w przypadku gdy przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania ustala się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. Reguła ta jednak w procesie szacowania gruntów przejętych w trybie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. (nie przeznaczonych w planie czy studium pod drogi) ma zastosowanie wyłącznie przy ustalaniu procentowego wzrostu wartości wycenianej nieruchomości według zasad określonych w § 36 ust. 3 ww. rozporządzenia z 21 września 2004 r. Powołana norma przewiduje mianowicie, że w sytuacji, w której przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość rynkową nieruchomości określa się w następujący sposób:
1) wartość działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi publiczne albo pod poszerzenie dróg istniejących stanowi iloczyn wartości 1 m2 gruntów, z których wydzielono te działki gruntu, i ich powierzchni,
2) wartość nieruchomości zajętych pod drogi publiczne stanowi iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni
- powiększony, na podstawie badania rynku nieruchomości, nie więcej niż o 50%.
Oczywistym jest przy tym, że ustalone w ustawie z 21 sierpnia 1997 r. oraz rozporządzeniu z 21 września 1994 r. przywileje nie mogą być stosowane łącznie. Jeśli zatem jak w rozpoznawanej sprawie, przeznaczenie wynikające z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powodowało wzrost wartości przedmiotowych nieruchomości (przeznaczonych w dacie wydania tej decyzji w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zieleń parkową) to wykluczało to możliwość ustalania ich wartości w oparciu o analizę transakcji nieruchomości nabywanymi pod drogi, jak wynikałoby to z art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W takim bowiem wypadku powinno to nastąpić według transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod zieleń parkową (a więc o tożsamym przeznaczeniu jak grunt wyceniany), przy powiększeniu ustalonej na bazie tego rodzaju reprezentatywnej próbki ich wartości o nie więcej niż 50%,a zatem na zasadach określonych w § 36 § ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z 21 września 2004 r. To natomiast o jaki konkretnie procent wartość ma ta zostać zwiększona, ustala się właśnie w oparciu o dane dotyczące transakcji nieruchomościami drogowymi.
Co istotne, w takiej sytuacji nie znajdzie również zastosowania § 36 ust. 4 ww. rozporządzenia przewidujący możliwość uwzględniania w procesie wyceny cen transakcyjnych "nieruchomości drogowych". Mógłby on bowiem stanowić podstawę wyceny jedynie wówczas gdyby przedmiotowa nieruchomość, na dzień wydania decyzji skutkującej wywłaszczeniem, była przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną. Okoliczność ta jest bowiem warunkiem koniecznym do jego zastosowania (por. wyrok NSA z 21 lutego 2019 r., I OSK 691/17, Lex nr 2639352). Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła. Powyższe dyskwalifikuje zatem opartą na powołanej regulacji, a także wprost zastosowanej zasadzie korzyści przewidzianej w art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wycenę przedmiotowych działek, jako miarodajny dowód w sprawie.
Z tych przyczyn, ustalenie odszkodowania na podstawie wskazanej wyceny powoduje, że podjętą w tej materii ostateczną decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii ocenić trzeba jako wydaną z istotnym naruszeniem powołanych przepisów prawa materialnego. Prowadzić to musi do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej ją decyzji Wojewody Lubelskiego. Naruszenie tych przepisów było z kolei wynikiem wadliwej oceny dowodu w postaci operatów szacunkowych z 1 września 2019 r., a tym samym naruszenia art. 80 k.p.a.
Rozpatrując sprawę ponownie organ zleci wycenę przejętych nieruchomości innemu rzeczoznawcy majątkowemu, a po jej sporządzeniu umożliwi zapoznanie się z tym dowodem stronom postępowania. Na bazie zaś tak poszerzonego materiału dowodowego, ocenionego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, organ podejmie w sprawie stosowne rozstrzygnięcie, którego treści skład orzekający obecnie nie przesądza.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło