I SA/Wa 509/17

WyrokWSA w Warszawie2017-05-15

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Magdalena Durzyńska, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego, jeśli prawo do tego świadczenia zostało już rozstrzygnięte ostatecznymi decyzjami administracyjnymi i prawomocnymi wyrokami sądów, a okoliczności faktyczne i prawne nie uległy zmianie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania. Ponowny wniosek o przyznanie zasiłku stałego dotyczył sprawy, która została już rozstrzygnięta ostatecznymi decyzjami administracyjnymi i prawomocnymi wyrokami sądów, a brak zmiany okoliczności faktycznych i prawnych uniemożliwiał merytoryczne rozpoznanie sprawy. Zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. było uzasadnione.
Stan faktyczny
M. S. złożył ponowny wniosek o przyznanie zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując, że prawo do tego świadczenia było już przedmiotem rozstrzygnięć z 2003 r., które zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i potwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych. Skarżący podniósł, że odmowa wszczęcia postępowania narusza jego prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. S. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] października 2016 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydent [...] decyzją z [...] marca 2003 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku M. S., odmówił przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, z uwagi na to, że dochód strony przekraczał kryterium dochodowe uzasadniające otrzymywanie zasiłku stałego wyrównawczego, gdyż decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z [...] stycznia 2003 r. przyznano M. S. rentę z tytułu całkowitej, trwałej niezdolności do pracy od dnia [...] października 1998 r., w miesięcznej kwocie [...] zł brutto. Natomiast decyzją z [...] marca 2003 r., nr [...], w tym samym stanie faktycznym, Prezydent [...] zmienił własną decyzję z [...] sierpnia 2002 r., nr [...], przyznającą M. S. zasiłek stały wyrównawczy w części dot. okresu przyznania zasiłku stałego wyrównawczego i przyznał go do [...] stycznia 2003 r. Od powyższych decyzji M. S. wniósł odwołania, po rozpoznaniu, których Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało w dniu [...] maja 2003 r. dwie decyzje, tj. nr [...] którą, utrzymało w mocy decyzje nr [...] oraz nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję nr [...]. Następnie na ww. decyzje M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi, które wyrokami wydanymi w dniu 15 stycznia 2004 r. w sprawach o sygn. akt I SA 1294/03 i I SA 1295/03 zostały oddalone, a orzeczenia stały się prawomocne, po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny skarg kasacyjnych M. S. od ww. wyroków w dniu 22 września 2004 r. sygn. akt I OSK 657/04 i I OSK 997/04. Pismem z 5 września 2016 r. M. S. złożył ponownie wniosek o przyznanie i wypłatę zasiłku stałego od lutego 2003 r., po rozpoznaniu, którego Prezydent [...], działając na podstawie art. 61a k.p.a., postanowieniem z [...] października 2016 r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r., w związku z faktem, że prawo do zasiłku stałego zostało już rozstrzygnięte ostatecznymi decyzjami administracyjnymi z [...] marca 2003 r. i prawomocnymi wyrokami oraz z uwagi na fakt, iż nie uległy zmianie okoliczności faktyczne i prawne dotyczące przyznania skarżącemu zasiłku stałego. Następnie na skutek zażalenia M. S. od ww. rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] października 2016 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie prawo do zasiłku stałego uchylone decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2003 r. zostało już rozstrzygnięte decyzją Kolegium i było przedmiotem oceny w administracyjnym toku instancji i jest prawomocna, jak również z uwagi na fakt, że nie uległy zmianie okoliczności faktyczne i prawne dotyczące przyznania na rzecz skarżącego zasiłku stałego brak było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie już rozstrzygniętej prawomocną decyzją. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. S. wnosząc o wypłatę przedmiotowego zasiłku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co skutkuje oddaleniem skargi wobec jej niezasadności. Wniosek (pismo z 5 września 2016 r.) inicjujący postępowanie zakończone kwestionowanym przez skarżącego postanowieniem jest ponownym wnioskiem przez niego złożonym w tej samej sprawie. Pierwszy wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. został rozpoznany odmownie decyzją z [...] marca 2003 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] [...] maja 2003 r., nr [...], która następnie stała się przedmiotem oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 15 stycznia 2004 r., sygn. akt I SA 1295/03, oddalił skargę M. S. na ww. decyzję Kolegium z [...] maja 2003 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania i stał się prawomocny po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2004 r., sygn. akt I OSK 997/04. Dawny zasiłek stały wyrównawczy w aktualnym stanie prawnym został zastąpiony zasiłkiem stałym, jest więc tym samym świadczeniem. Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowił przepis określony w art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania następuje z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania bada zatem, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Oznacza to, że odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, nie wymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Podkreślenia wymaga, że z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W orzecznictwie wskazuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Szczecinie z 9 kwietnia 2014 r., II SA/Sz 1285/13; wyrok WSA w Kielcach z 10 października 2013 r., II SA/Ke 709/13; wyrok WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2014 r., VII SA/Wa 65/14; wyrok WSA w Warszawie z 10 września 2014 r., VII SA/Wa 141/14). W przedmiotowej sprawie, organy obu instancji za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego uznały fakt, iż w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie i zapadło rozstrzygnięcie o odmowie przyznania M. S. zasiłku stałego wyrównawczego, a nie uległy zmianie okoliczności, które uzasadniałyby ewentualne ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie o tożsamym przedmiocie. Sąd podziela poczynione przez Prezydenta [...], jak i przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [....] ustalenia faktyczne, które były wystarczające do uznania, że żądanie wszczęcia postępowania jest bezzasadne, gdyż kwestia przyznania M. S. prawa do zasiłku stałego była już przedmiotem rozpoznania wyrażonej w ostatecznych decyzjach Prezydenta [...] z [...] marca 2003 r. o odmowie M. S. przyznania zasiłku stałego wyrównawczego z uwagi na przyznanie wnioskodawcy przez ZUS renty oraz, że przekracza on ustawowe kryterium do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Niewątpliwie ostateczność ww. decyzji o odmowie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego wywołała taki skutek, że zamknęła organowi możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Należy tym samym uznać, że w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z tożsamością sprawy – dotyczy ona bowiem tego samego podmiotu, jak i przedmiotu, co wydana ww. decyzja Prezydenta. Skoro wniosek z 5 września 2016 r. był w istocie tym samym żądaniem, w przedmiocie którego wydana została w dniu [...] marca 2003 r. decyzja utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...] maja 2003 r., to słusznie organy obu instancji stwierdziły, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. jest niedopuszczalne. Reasumując nie można zarzucić organom orzekającym naruszenia przepisów procesowych, jak i przepisów prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło