I SA/Wa 52/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S., T. K., T. K., A. K. i L. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 187/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J. S., T. K., T. K., A. K. i L. B. sumę pieniężną w wysokości po 1000 (jeden tysiąc) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. S., T. K., T. K., A. K. i L. B. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. S., T. K., T. K., A. K. i L. B. pismem z [...] grudnia 2019 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 maja 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 187/13, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej wysokości na podstawie art. 154 § 1 i § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej P.p.s.a., przyznanie od organu na rzecz skarżących, na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a., sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że prawomocny wyrok z 15 maja 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 187/12 nie został wykonany oraz że wyrokiem z 22 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 171/14 Sąd wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 1000 zł w związku z niewykonaniem ww. wyroku. W dniu [...] lutego 2018 r. Prezydent został wezwany do wykonania wyroku, mimo to do dnia złożenia skargi postępowanie nie zostało zakończone. Zdaniem skarżących w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 154 § 1 P.p.s.a. Mimo upływu terminów określonych w art. 35 kpa i mimo zebrania całości materiału dowodowego postępowanie nie zostało zakończone. Ponadto w wyroku z 15 maja 2013 r. Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Od dnia wydania wyroku upłynęło 6 lat. Skarżący ponieśli realną stratę polegającą na braku uzyskania odszkodowania i możliwości dysponowania środkami pieniężnymi należnymi im z tytułu przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wieloletni czas oczekiwania i niczym nieuzasadniona bezczynność organu wywołuje poczucie krzywdy, gdyż nie tylko nie uzyskali oni należnej im kwoty, ale również możliwości uzyskania odsetek bankowych, które mogliby uzyskać z lokat. Wniosek o wymierzenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej jest wiec uzasadniony. Suma pieniężna stanowić będzie namiastkę rekompensaty za brak możliwości dysponowania należnym odszkodowaniem. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podkreślając, że w sprawie podjęte zostały czynności celem zagwarantowania udziału w sprawie wszystkim stronom postępowania (pisma z [...] lipca 2019 r. i [...] lipca 2019 r. skierowane do właściwych urzędów stanu cywilnego). Organ zaznaczył, że z uwagi na wynikający z art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo dużą ilość wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwe zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 154 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżących z [...] lutego 2018 r., którym wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 15 maja 2013 r. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z 15 maja 2013 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie dwóch miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi 5 lipca 2013 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem [...] września 2013 r. Mimo to Prezydent nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. W wyniku zaś wniesionej skargi wyrokiem z 22 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 171/14, wymierzono Prezydentowi grzywnę w wysokości 1000 zł w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Pomimo powyższego orzeczenia wymierzającego grzywnę, Prezydent [...] podejmował sporadyczne działania mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. Jak wynika z analizy akt [...][...] listopada 2014 r. wykonana została opinia geodezyjna dotycząca nieruchomości hip. nr [...], a następnie w lipcu 2019 r. podjęto czynności celem ustalenia stron postępowania - pismami z [...] lipca 2019 r. oraz [...] lipca 2019 r. zwrócono się o nadesłanie stosownych informacji do właściwych Urzędów Stanu Cywilnego w W. oraz w K. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z 15 maja 2013 r. terminu na załatwienie sprawy, a także uwzględniając fakt, że organ podejmował nieliczne czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy Sąd uznał, że grzywna w wysokości 5000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym, że wcześniejszym orzeczeniem z 22 maja 2014 r. wymierzono organowi grzywnę w wysokości 1000 zł w związku z niewykonaniem wyroku. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu po wyroku z 15 maja 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy organ podejmował nieliczne działania mające na celu rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia. Sprawa, mimo wcześniejszego wyroku wymierzającego grzywnę nadal nie została załatwiona, wyznaczony zaś w wyroku z 15 maja 2013 r. termin został znacznie przekroczony. Zauważyć przy tym trzeba, że podnoszone w odpowiedzi na skargę okoliczności (duża ilość spraw, stopień ich skomplikowania) nie usprawiedliwiają niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Sąd uznał ponadto, że w sprawie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Zauważyć należy, że suma pieniężna, określona w powołanym przepisie jest stosowana w sytuacjach wyjątkowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwych działań organu. Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. W ocenie Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 1000 zł jako zadośćuczynienie za wieloletnie oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. Określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze stan sprawy, zwłaszcza fakt, że działania zmierzające do jej zakończenia podejmowane były przez Prezydenta sporadycznie, a także czas trwania postępowania, które toczy się już od ponad 9 lat. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 P.p.s.a.