I SA/Wa 521/08

WyrokWSA w Warszawie2008-06-17

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Joanna Skiba, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość dochodu na osobę w rodzinie skarżącej, uwzględniając otrzymywany przez nią zasiłek jako dochód, i czy uzasadnienie decyzji w tym zakresie spełnia wymogi formalne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nie przedstawiły wyczerpującego i matematycznego sposobu wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia ocenę zgodności z prawem ustalenia kryterium dochodowego, które było podstawą zmiany decyzji przyznającej zasiłek rodzinny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany decyzji przyznającej zasiłek rodzinny na dziecko M. P. poprzez skrócenie okresu jego pobierania. Organy uznały, że skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe z uwagi na pobieranie innego zasiłku, o czym nie poinformowała organu. Skarżąca kwestionowała sposób wyliczenia dochodu, twierdząc, że nie przekroczył on ustawowego progu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną z powodu wadliwego uzasadnienia decyzji organów.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. P., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w sprawie zmiany decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w ten sposób, że okres pobierania zasiłku rodzinnego na M. P. ustalono do [...] stycznia 2007 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Prezydent W. przyznał K. P. świadczenie w formie zasiłku rodzinnego na dziecko M. P. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] października 2006 r. do [...] sierpnia 2007 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu [...] w kwocie [...] zł jednorazowo. Następnie decyzją z dnia [...] września 2007 r. Prezydent W. zmienił przedmiotową decyzję w ten sposób, że okres pobierania zasiłku rodzinnego na M.P. ustalił do dnia [...] stycznia 2007 r. Swoją decyzję uzasadnił przekroczeniem przez K. P. kryterium uprawniającego do otrzymania zasiłku rodzinnego z uwagi na pobieranie zasiłku [...]. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, K. P. złożyła odwołanie podnosząc, że nie zgłosiła faktu pobierania zasiłku [...] w okresie od [...] grudnia 2006 r. do [...] czerwca 2007 r., gdyż w jej ocenie nie miało to wpływu na kryterium dochodowe uprawniające do przyznawania zasiłku rodzinnego. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn zm.) zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 powołanej ustawy, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. W przedmiotowej sprawie dochód miesięczny [...] rodziny wnioskującej w przeliczeniu na osobę w 2005 r. wynosił [...] zł i spełniał kryterium dochodowe, o jakim mowa w powołanym artykule. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., przyznano wnioskującej zasiłek rodzinny na dziecko M. P. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] października 2006 r. do [...] sierpnia 2007 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu [...] w kwocie [...] zł jednorazowo. Natomiast w trakcie okresu zasiłkowego, tj. od dnia [...] grudnia 2006 r. do [...] czerwca 2007 r. K. P. pobierała zasiłek [...], o czym nie poinformowała organu. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę organ drugiej instancji stwierdził, iż miesięczny dochód rodziny wnioskującej w dotychczasowej wysokości [...] zł został powiększony o uzyskany miesięczny dochód K. P. z tytułu zasiłku [...], tj. [...] zł, co dało łączną kwotę [...] zł. Zatem zwiększony dochód miesięczny w przeliczeniu na członka rodziny wynosił [...] zł i przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 504 zł na osobę. Organ uznał, że z uwagi na fakt, iż zasiłek [...] w pełnej jego wysokości został pobrany przez K. P. w styczniu 2007 r., zatem od następnego miesiąca do końca okresu zasiłkowego, tj. od dnia [...] lutego 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2007 r. zasiłek rodzinny nie przysługiwał. Na powyższą decyzję K. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podniosła, iż dochód w jej rodzinie od grudnia 2006 r. wynosił [...] zł (uwzględniając zasiłek [...]), zatem w przeliczeniu na członka rodziny daję to kwotę [...] zł, co nie przekracza wymaganego kryterium dochodowego 504 zł na osobę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji. Na wstępie należy podkreślić, że ocena działalności organów administracji publicznej jest dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny przez kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Należy też podkreślić, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, który mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy organy prawidłowo ustaliły wysokość dochodu na osobę w rodzinie K. P., a w szczególności czy prawidłowo został ustalony dochód uzyskany z tytułu otrzymywanego przez K. P. zasiłku [...]. Art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późń.) określa, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organ I instancji wydając decyzję o zmianie okresu pobierania zasiłku rodzinnego na M.P. ustalił dochód miesięczny rodziny skarżącej na kwotę [...] zł, zaś na osobę [...] zł. Uznał zatem, że zostało przekroczone ustalone w ustawie kryterium dochodu na osobę w rodzinie ustalone na kwotę 504 zł. Organ II instancji ustalił natomiast, że na dochód rodziny K. P. składa się dochód w wysokości [...] zł powiększony o uzyskany miesięczny dochód K. P., tj. o [...] zł, co dało kwotę [...] zł. Zwiększony dochód na osobę w rodzinie wyniósł zatem [...] zł. Wynika z tego, że organy obu instancji nie przedstawiły sposobu wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie K. P., skupiając się wyłącznie na kwestii uzyskania przez nią prawa do zasiłku [...]. Należy zauważyć, że sposobu wyliczenia dochodu rodziny nie przedstawiono również w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2006 r. przyznającej prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko M. P. na okres od [...] października 2006 r. do [...] sierpnia 2007 r. Artykuł 107 K.p.a. określa podstawowe części składowe, jakie powinna decyzja zawierać. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Tak więc uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. W realiach niniejszej sprawy obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - było wyczerpujące i matematyczne wyliczenie sposobu wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie, bo właśnie przesłanka dochodu, który przekracza kwotę 504 zł ustaloną w ustawie o świadczeniach rodzinnych była podstawą zmiany decyzji przyznającej K. P. zasiłek rodzinny. Tym samym na organie administracji ciążył obowiązek w szczególności uzasadnienia wysokości ustalonego kryterium dochodowego, które było przez cały czas kwestionowane przez stronę. Natomiast organ tego nie uczynił, ograniczając się tylko na podaniu samej kwoty ustalonego przez niego dochodu na osobę w rodzinie skarżącej. Postawiona powyżej teza znajduje oparcie w wyroku NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 21/98, LEX nr 34147, gdzie przyjęto, iż na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a., przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu. Natomiast w wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234, NSA skonstatował, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy obu instancji winny prawidłowo wyliczyć dochód rodziny, opierając się w tym zakresie na ustawowych definicjach dochodu i przedstawić dokładny sposób jego wyliczenia na osobę w rodzinie. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło