I SA/Wa 610/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], obie w zakresie stwierdzenia, że [...] majątku ziemskiego [...] [...] obejmująca działkę nr [...] podpadała pod działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r.; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. P. z [...] maja 2015 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy: Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. J. P. wystąpiła o wydanie decyzji stwierdzającej, że część majątku W. K., położonego w [...][...], tzw. ,,[...]" o powierzchni [...] ha, w tym zabudowania mieszkalne i grunty wykorzystywane przez [...] [...] ,,[...]" w [...] oraz lasy o powierzchni [...] ha, nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.). W wyniku rozpoznania wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], stwierdził, że "[...]" majątku ziemskiego [...][...] obejmująca działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...] (granica na załączonej mapie kolorem zielonym, wskazana przez geodetę uprawnionego), gmina [...], stanowiąca byłą własność W. K. podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, stwierdzającej, że nieruchomość stanowiąc las o powierzchni [...] ha, wchodzący w skład majątku ziemskiego [...][...] nie podlegała przejęciu na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Od decyzji Wojewody [...] odwołanie złożyła J. P., która zarzuca jej naruszenie przepisów dekretu oraz rozporządzenia. W dalszej części odwołania odnosi się do kwestii przeznaczenia gruntów objętych wnioskiem na cele rolne i podnosi, że zarówno resztówka, jak i las nie zostały przeznaczone na cele rolnicze, co czyni jej zdaniem ich przejęcie nieważnym. Ponadto odwołująca kwestionuje związek funkcjonalny istniejący między dworem, a pozostałą częścią majątku. Z uwagi na wymienione argumenty odwołująca wniosła o zmianę decyzji Wojewody i przyjęcie, że tzw. resztówka majątku [...][...] oraz lasy o obszarze [...] ha nie podpadały pod działanie dekretu. Rozpatrując odwołanie, organ podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele reformy rolnej przechodziły bezzwłoczne bez żadnego wynagrodzenia w całości tylko te nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym (mogące być wykorzystane na cele wskazane w art. 1 tego dekretu część druga), które stanowiły własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich łączny obszar przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województwa poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich łączny rozmiar przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależne od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Zestawienie obu ujętych w przepisie przypadków odwołujących się do parametrów wielkości powierzchni nieruchomości wskazuje, że dekretem były objęte nie tylko takie nieruchomości ziemskie, w których użytki rolne przekraczały powierzchnię 50 ha, lecz również i takie nieruchomości ziemskie, w których powierzchnia obszaru nadającego się do wykorzystania do produkcji rolnej (a więc obejmująca nie tylko użytki rolne) przekraczała 100 ha. Zgodnie z art. 2 ust. 2 dekretu nieważne są wszystkie prawne i fizyczne działy nieruchomości dokonane po dniu 1 września 1939 r. Natomiast podstawę do orzekania w drodze administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, stanowi § 5 rozporządzenia. Za treścią wykazu Powiatowego Urzędu [...] w [...] L.dz. [...] zasadne jest uznanie, że przejęcie majątku [...][...] nastąpiło na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Przy ocenie powierzchni majątku i poszczególnych użytków wchodzących w jego skład niezbędne jest odwołanie się do protokołu z dnia [...] marca 1945 r. w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...][...], gmina [...], pow. [...], własność [...][...]. Jak wynika z protokołu, powierzchnia ogólna majątku wynosiła [...] ha, na którą przypadało [...] ha gruntów ornych, [...] ha łąk dwukośnych, [...] ha pastwisk, [...] ha lasów, [...] ha sadów, [...] ha podwórz, zabudowań i dróg oraz [...] ha nieużytków. W zgromadzonej dokumentacji znajdują się również ewidencje, m.in. przekazane przez Archiwum Państwowe w [...] Oddział w [...], w których pod numerem [...] widnieje majątek [...][...]. Powierzchnie zapisane w tych ewidencjach różnią się w zakresie użytków rolnych majątku, w stosunku do których zapisano dwie różne wielkości: [...] ha i [...] ha. Jednakże obie ewidencje są ze sobą zbieżne w zakresie powierzchni gruntów przydzielonych parcelantom: [...] ha oraz informacji o przekazaniu [...] ha na potrzeby szkoły [...]. W jednej z ewidencji znajduje się także informacja, że z zapasu ziemi [...] ha przekazano na oświatę rolniczą. Kolejny wykaz (podpisany przez komisarza ziemskiego) znajdujący się w tej dokumentacji odnosi się już nie do powierzchni użytków rolnych, lecz do obszaru ogólnego majątku, który zgodnie z zapisem wynosił [...] ha. Natomiast jako powierzchnię rozparcelowaną podano [...] ha, a więc wartość bardzo zbliżoną do tych, które zapisano w poprzednich wykazach. Informację o rozparcelowaniu z majątku [...][...] nieruchomości o łącznej powierzchni [...] ha można odczytać również z wykazu Powiatowego Urzędu [...] w [...] L.dz. [...] (przekazane przez Archiwum Państwowe w [...]). Dodać warto, że zgodnie z wykazem L.dz. [...] powierzchnia ogólna przejętego majątku wynosiła [...] ha - taką rozbieżność można tłumaczyć tym, że wykaz ten prawdopodobnie nie objął [...] ha lasów. Wśród zgromadzonych dowodów jest również wykaz nieruchomości przygotowany przez Powiatowy Urząd [...] w [...] i przekazany do Wojewódzkiego Urzędu [...] w [...] przy piśmie z dnia [...] maja 1946 r., L.dz. [...]. W dokumencie tym pod numerem [...] zapisano majątek [...][...] o powierzchni ogólnej [...] ha, w tym grunty orne [...] ha, łąki [...] ha, ogród [...] ha, budynki [...] ha, nieużytki [...] ha, drogi [...] ha, rowy [...] ha, lasy [...] ha. Takie same wartości zapisano w ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi z dnia 6 września 1944 r., stan na dzień [...] stycznia 1945 r. (przekazana przez Archiwum [...]). Co istotne, w ewidencji tej wyraźnie zapisano, że lasy wyłączono z zapasu ziemi i przejęto na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82). Z kolei wniosek Wojewódzkiego Urzędu [...] z dnia [...] marca 1946 r., L.dz. [...], kierowany do Sądu Okręgowego w [...], dotyczy wpisania prawa własności nieruchomości ziemskiej pod nazwą [...][...] o powierzchni [...] ha. Zgodnie z pismem Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., [...], majątek ziemski położony w [...][....], stanowiący byłą własność W. K., obejmował [...] ha powierzchni ogólnej, na którą składało się: [...] ha gruntów ornych, [...] ha łąk, [...] ha ogrodów warzywnych, [...] ha zabudowań, [...] ha nieużytków, [...] ha dróg, [...] ha rowów i [...] ha lasów. Z przytoczonych dokumentów jasno wynika zdaniem organu, że nieruchomości przejęte na cele reformy rolnej spełniały przesłanki powierzchniowe, wymienione w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, zaś użytki o charakterze leśnym przejęto na podstawie dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Przy ocenie podpadania nieruchomości (lub jej części) pod przepisy dekretu, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek nie tylko zbadać przesłankę powierzchniową, ale również powinien określić charakter tej nieruchomości, a gdy wnioskiem objęta jest część mieszkalna majątku, również zbadać, czy nie pozostawała ona w związku funkcjonalnym z pozostałą, gospodarczą częścią majątku. Przejęciu na podstawie dekretu podlegały nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym. Wobec braku legalnej definicji pojęcia nieruchomości ziemskiej zarówno organy administracyjne, jak i sądy administracyjne interpretują to pojęcie zgodnie z rozumieniem przyjętym przez Trybunat Konstytucyjny w uchwale z dnia 19 września 1990 r., sygn. akt W 3/89. Zgodnie z treścią uchwały ustawodawca posługując się w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu pojęciem "nieruchomość ziemska" miał na względzie obiekty mienia nieruchomego, które mają charakter rolniczy. Jak podkreślił Trybunał, takie traktowanie tego pojęcia jest zbieżne z intencją ustawodawcy, którą było przeznaczenie na cele reformy rolnej tych nieruchomości lub ich części, które mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej i sadowniczej. Jak wynika z uchwal Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OPS 2/06 i z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt I OPS 3/10), takie rozumienie pojęcia nieruchomość ziemska jest wciąż aktualne i stanowi punkt wyjścia dla oceny charakteru nieruchomości w kontekście ich podpadania pod przepisy dekretu. Za przywołanymi wcześniej dokumentami organ przyjął, że po wyłączeniu lasów (przejętych na podstawie dekretu o lasach) majątek [...][...] składał się niemal wyłącznie z nieruchomości o charakterze rolniczym, a więc użytków, które mogły być wykorzystane na cele związane z reformą rolną. Dotychczasowe ustalenia pozwalają uznać, że majątek [...][...] o powierzchni przekraczającej [...] ha (po wyłączeniu użytków leśnych), stanowiący byłą własność W. K., składał się z nieruchomości, które posiadały charakter rolny i nadawały się do wykorzystania na cele reformy rolnej. Nie zaprzeczają temu również sami wnioskodawcy, którzy nie kwestionują charakteru nieruchomości wchodzących w skład majątku, lecz jedynie sposób ich wykorzystania już po przejęciu i brak związku między dworem a gospodarczą częścią majątku. Wniosek obejmuje wyłącznie część przejętego majątku, tzw. resztówkę oraz lasy o powierzchni [...] ha, dlatego w dalszej części rozważań organ skupił się wyłącznie na tych nieruchomościach. Z dokumentów znajdujących się w materiale dowodowym resztówka obejmowała nieruchomości o ogólnym obszarze [...] ha, które zgodnie z dokumentacją (analiza geodezyjna i mapa) sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgr inż. M. P., odpowiadają obecnym działkom ewidencyjnym o numerach:[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Jak ustalił powołany geodeta, w skład resztówki wchodził las o powierzchni [...] ha użytkowany od 1948 roku przez [...] [...]. Z uwagi na włączenie tego obszaru do [...] geodeta ocenił, że obszar do rozliczenia powierzchni opisanego jako resztówka z majątku ziemskiego [...][...] powinien wynosić [...] ha ([...] ha – [...] ha). Wartość wynikająca z poczynionej oceny jest zbliżona do informacji zawartej w piśmie Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1992 r., znak: [...]. Wynika z niego, że dla części majątku określonej jako resztówka urządzono księgę wieczystą w Sądzie Rejonowym w [...], KW nr [...], w której jako powierzchnię zapisano [...] ha. Z uwagi na te okoliczności zasadnym była zdaniem organu ocena resztówki w kontekście jej przydatności z punktu widzenia dekretu, z wyłączeniem części będącej użytkiem o charakterze leśnym. Charakter odmienny od rolnego posiadał jedynie park, w którym posadowiony był budynek dworu. W materiale nie ma dowodów odnoszących się do niej jako do zespołu dworsko - parkowego. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...] Delegatura w [...] przy piśmie z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], przekazał jedynie dokumentację dotyczącą budynku dworu, tzw. białą kartę dworu w [...][...]. Zawiera ona przede wszystkim rys historyczny wsi [...][...] i opis stanu dworu wraz ze zdjęciami. Opracowanie nie obejmuje parku, w związku z tym trudno jest ustalić jego pierwotny wygląd i dokładną powierzchnię. Jedynie szkic sytuacyjny znajdujący się na załączniku nr [...] pozwala przyjąć, że w przybliżeniu założenie mieszkalne wraz z parkiem odpowiadało dzisiejszej działce ewidencyjnej numer [...], co zresztą potwierdza treść karty ewidencyjnej, która w polu [...]. Adres zawiera zapis ,,[...][....] gm. [...] dz. geodez. [...]". Rozpatrując dwór z punktu widzenia jego położenia i funkcji, jaką pełnił w majątku, wobec braku innych dowodów, organ oparł się na zeznaniach świadków. J. P. zeznała do protokołu z dnia [...] sierpnia 2014 r., że zespół dworsko - parkowy w całości był ogrodzony siatką. Przy dworze znajdował się ogródek warzywny, który zaspokajał potrzeby jego mieszkańców. Według zeznań J. P. w dworze była kancelaria, w której pracownicy odbierali wynagrodzenie za pracę. Zgodnie ze spisanymi zeznaniami w majątku zatrudniony był rządca (który mieszkał w podwórzu w budynku murowanym), lecz właściciel także sam uczestniczył w zarządzaniu majątkiem. Z zeznań wynika też, że zabudowania gospodarcze znajdowały się po drugiej stronie drogi. Pozostałe zeznania nie zawierają zdaniem organu informacji istotnych z punktu widzenia dworu i parku. Należy jedynie odnotować, że T. P. urodził się wiele lat po przejęciu majątku (w [...] roku) i nie dodał nic ponad zeznania J. P., natomiast zeznania A. P., H. G. i S. M. dotyczą wyłącznie lasu i jego położenia. Z oględzin, które przeprowadzono w dniu [...] sierpnia 2014 r. wynika, że zespół dworsko - parkowy położony jest na obecnej działce ewidencyjnej nr [...]. Stwierdzono również, że park porośnięty jest starodrzewem, zaś dwór objęty ochroną konserwatorską. Podczas oględzin potwierdzono, że zespół dworski odgrodzony był od zabudowań gospodarczych drogą, za którą znajdował się kurnik, chlewnia, stodoła, dom mieszkalny włodarza wraz z ogródkiem, kuźnia, spichlerz, stajnia i obora. Obecne zabudowania znajdujące się na działce ewidencyjnej nr [...] wzniesiono już po wojnie. W ocenie Ministra przedstawione okoliczności świadczą o tym, że budynek dworu położony był w pewnej odległości od zabudowań czysto gospodarczych majątku i odgrodzony od nich zarówno drogą, jak i ogrodzeniem z siatki. Zgodnie z tym nie można uznać, że dwór stanowił element gospodarczej części majątku. Jednocześnie z zeznania złożonego przez J. P. wynika, że w budynku dworu znajdowało się specjalnie przystosowane pomieszczenie (kancelaria), w którym właściciel majątku dokonywał wypłat wynagrodzeń dla pracowników. Co więcej, wnioskodawczyni zeznała także, że właściciel majątku brał czynny udział w jego zarządzaniu. Biorąc pod uwagę istnienie w dworze kancelarii, w której przyjmowani byli pracownicy, zasadne było zdaniem organu przyjęcie, że sprawowanie zarządu nad majątkiem odbywało się właśnie z tego miejsca. Tego typu organizacja pracy świadczy zdaniem organu, o silnym związku funkcjonalnym miedzy dworem a gospodarczą częścią majątku. Organ uznał więc, że między funkcjonowaniem dworu a częścią gospodarczą majątku istniała tego typu zależność, że jej rozerwanie skutkowałoby co najmniej znaczną uciążliwością w prowadzeniu działalności rolniczej bez nieruchomości zabudowanej dworem. Niemożliwe byłoby bowiem prowadzenie działalności gospodarczej bez dobrej organizacji pracy i wypłaty należnych wynagrodzeń pracownikom. Funkcjonowanie zaplecza administracyjno - zarządczego, które było skoncentrowane w dworze, w pomieszczeniu kancelarii, również nie miało racji bytu bez części majątku służącej do wytwarzania produktów rolnych. W kontekście przedstawionych okoliczności brak jest zdaniem organu podstaw do przyjęcia, że dwór pełnił jedynie funkcje mieszkalno - wypoczynkowe, bowiem miał on wyraźnie powiązania z rolniczą częścią majątku. Odnosząc się do części majątku określonej na szkicu karty ewidencyjnej i mapie opracowanej przez geodetę jako park, organ uznał, że podpadała ona pod działanie dekretu. Zarówno z karty ewidencyjnej, jak i mapy wynika, że park stanowił z dworem integralną całość - zgodnie z ówczesnymi założeniami architektonicznymi. Park o niewielkiej powierzchni (miedzy [...] ha (powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...]) a [...] ha (za protokołem zdawczo - odbiorczym z dnia [...] maja 1949 r.) okalał dwór. Innymi słowy dwór położony był w parku, który nie stanowił odrębnej części, wyrwanej z całości nieruchomości, lecz był integralną częścią założenia, zorganizowaną na potrzeby dworu. A ponieważ park stanowił integralną część założenia dworsko - parkowego, to dzielił los dworu. Zgodnie z tym, jeżeli nieruchomość dworska zlokalizowana na części zespołu parkowo - folwarcznego podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, to także pozostała część tego założenia, na której znajdował się park, podpadała pod jego działanie. Tym samym, zdaniem organu, dwór i park wraz z pozostałą częścią majątku stanowił zorganizowaną całość gospodarczą przystosowaną do prowadzenia działalności rolniczej. Rozpatrując przydatność na cele reformy rolnej użytków takich jak grunty orne, łąki, pastwiska, sad i ogród, wchodzących w skład resztówki organ stwierdził, że mieszczą się one w pojęciu nieruchomości ziemskiej o charakterze rolnym, określonym w § 4 rozporządzenia oraz aktualnego orzecznictwa, a tym samym podlegały przejęciu na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Nie ma wątpliwości, że za podlegające przejęciu na podstawie dekretu trzeba uznać podwórze i zabudowania gospodarcze, wśród których znajdowały się m.in.: kurnik, chlewnia, stodoła, dom mieszkalny włodarza, kuźnia, spichlerz, stajnia i obora (za protokołem z oględzin z dnia [...] sierpnia 2014 r.), a więc budynki bezpośrednio związane z produkcją rolną i organizacją pracy. Podsumowując, organ uznał, że dawny majątek [...][...], stanowiący byłą własność [...][...] obejmował w sumie ponad [...] ha nieruchomości, które (poza lasami przejętymi na podstawie dekretu o lasach) posiadały charakter rolny lub pozostawały w związku funkcjonalnym z gospodarczą częścią majątku i mogły być przeznaczone na cele reformy rolnej. Odpowiadając na zarzut skarżących dotyczący braku przeznaczenia majątku [...][...] na cele reformy rolnej, organ wyjaśnił, że nieruchomości objęte działaniem art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu przechodziły na własność Skarbu Państwa z mocy samego prawa. Nie były wydawane w tym przedmiocie żadne decyzje, których skutkiem byłaby zmiana właściciela nieruchomości. Procedurę wpisywania Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości przeznaczonych na cele reformy rolnej uregulowano w § 12 rozporządzenia - wpis następował na wniosek właściwego wojewódzkiego urzędu ziemskiego, a tytułem do wpisania prawa własności na rzecz Skarbu Państwa było zaświadczenie wojewódzkiego urzędu ziemskiego stwierdzające, że nieruchomość podpada pod działanie dekretu. Wynika z tego, że przejęcie określonej nieruchomości w trybie dekretu następowało przez wpisanie Skarbu Państwa jako właściciela do księgi hipotecznej i nie było uzależnione od sposobu jej wykorzystania. Przepisy dekretu nie uzależniały dopuszczalności przejęcia nieruchomości od realizacji konkretnego celu określonego w art. 1 ust. 2 dekretu. Dla oceny prawidłowości przejęcia majątku nie ma więc znaczenia, czy ostatecznie tereny dawnego majątku [...][...] przeznaczono na cele wymienione w dekrecie. Podstawą przejścia majątku na cele reformy rolnej było wyłącznie spełnienie przesłanek określonych w art.2 ust. 1 lit. e) dekretu. Odnosząc się do kwestii lasów, organ wskazał, że prawodawca nie przewidział administracyjnego trybu rozstrzygania sporów dotyczących tej grupy nieruchomości, które przejmowane były na podstawie dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (zarówno w samym dekrecie, jak i rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 r. w sprawie wykonania dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów). A więc w stosunku do tego typu nieruchomości brak jest instytucji prawnej, która pozwalałaby organom administracji państwowej oceniać prawidłowość ich przejęcia, tak jak w przypadku gruntów przejętych na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Przejęcie nieruchomości leśnych następowało z mocy samego prawa, a ówcześnie obowiązujące przepisy nie dawały podstaw do wydawania decyzji dotyczących przejmowanych nieruchomości leśnych. W związku z tym kwestię zasadności przejęcia lasów w trybie powołanego wyżej dekretu o lasach, mogą badać wyłącznie sądy powszechne. Reasumując, lasy należące do osób fizycznych i prawnych w dniu wejścia w życie dekretu o lasach ([...] grudnia 1944 r.), stały się własnością Skarbu Państwa, jeżeli spełnione były przesłanki określone w tym akcie prawnym i nie został przewidziany tryb administracyjny rozstrzygania sporów w tym zakresie. Dlatego, zdaniem organu odwoławczego, rozstrzygnięcie Wojewody [...] w zakresie umorzenia postępowania w odniesieniu do części wniosku dotyczącego lasów jest prawidłowe, nie ma bowiem przepisu prawa, który pozwalałby organom administracji rozstrzygać merytorycznie sprawy dotyczące lasów przejętych na mocy dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. P., zarzucając jej naruszenie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż część majątku W. K., położonego w [...][...], tzw. "resztówka" o powierzchni [...] ha, w tym zabudowania mieszkalne i grunty wykorzystywane przez [...] [...] "[...]" w [...] oraz lasy o powierzchni [...] ha, podlegają pod działanie niniejszego dekretu, podczas gdy wszelkie dowody i ustalone na ich podstawie okoliczności prowadzą do przeciwnego wniosku oraz naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy; art. 77 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nadto brak odniesienia się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżącego lub odniesienia się w sposób niepełny; art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, przyjęcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego - wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że z przepisów dekretu o reformie rolnej nie wynikało, aby na ten cel były przeznaczone nieruchomości nie pozostające w funkcjonalnej jedności z gospodarstwem. Ani w samym dekrecie, ani w rozporządzeniu wykonawczym z 1945 roku ministra rolnictwa i reform rolnych, nie nakazywano wprost konfiskaty budynków mieszkalnych takich jak dwory, pałace czy zamki. To, że tak się wówczas powszechnie działo, było bezprawną nadinterpretacją. Zdaniem skarżącej, z oględzin prowadzonych przez organ prowadzący sprawę, dwór w całości był ogrodzony siatką. Przy dworze znajdował się ogród warzywny, który zaspokajał potrzeby żywieniowe jego i mieszkańców. Właściciel uczestniczył w zarządzie majątkiem. Wszelkie zabudowania gospodarcze znajdowały się po drugiej stronie drogi od dworu. Wszystko to świadczy, iż dwór od chwili jego wybudowania i zamieszkania nigdy nie służył produkcji rolnej. Z przepisów dekretu nie wynika, aby na cele reformy rolnej były przeznaczone nieruchomości nie pozostające w funkcjonalnej jedności z gospodarstwem rolnym, na wydzielonych działkach, nawet jeżeli były one uwidocznione tylko na mapie. Przy orzekaniu na podstawie rozporządzenia z 1945 roku powinna być, zdaniem skarżącej, oceniana możliwość wyłączenia spod reformy tej części, która nie jest funkcjonalnie powiązana z gospodarstwem rolnym, a więc i nie była przeznaczona na cele dekretu. Grunty, których dotyczy decyzja, wchodziły wprawdzie w skład majątku W. K., położonego w [...][...], tzw. "[...]" o powierzchni [...] ha, ale były wyodrębnione z całej powierzchni, a istniejącego tam budynku dla rządcy nie można uznać za pomieszczenie dla służby folwarcznej. To samo dotyczy również lasów o powierzchni [...] ha. Decyzja organu jest więc krzywdząca dla Skarżącej. Nieruchomości, co do których przeprowadzone było postępowanie, nie nadawały się, zdaniem skarżącej, do realizacji reformy rolnej, gdyż "[...]" nie została rozparcelowana i przekazana na cele ściśle rolnicze, jak było w zamyśle twórców reformy rolnej, a przekazana została na cele przemysłowe i taki cel realizowała przez wszystkie lata swojego istnienia, aż do czasu likwidacji przedsiębiorstwa i sprzedaży jej w częściach. Obszar będący przedmiotem postępowania nie był nigdy wykorzystywany rolniczo, nie było też poza osobą właściciela, związku tej części majątku z obszarem, który był rolniczo wykorzystywany. W ocenie Skarżącej, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a mianowicie dokumenty, oględziny oraz zeznania złożone przez nią, potwierdzają zasadność stanowiska, że nie zostało w dostateczny sposób zbadane i udokumentowane czy istniały podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Materiał dowodowy nie wskazuje jednoznacznie na wykorzystywanie przedmiotowych gruntów na cele rolnicze. Organ administracyjny nie może snuć przypuszczeń czy też stawiać hipotez, w jakim zakresie i na jaką działalność wykorzystywano nieruchomość, a powinien oprzeć swoje ustalenia na konkretnych dowodach, tj. z przesłuchania skarżącej czy zgromadzonych dokumentów. Zdaniem skarżącej wszelkie dowody, jednoznacznie wskazują, iż zespół dworsko - parkowy i cała tzw. "[...]" powinny być wyłączone z przejęcia, bowiem były odrębną częścią nieruchomości ziemskiej, wyodrębnioną w wyniku podziału, a dwór jest obiektem o charakterze zabytkowym, co również wyklucza możliwość zaliczenia go do nieruchomości o charakterze rolniczym. Problematycznym jest także, zdaniem skarżącej, zagadnienie dotyczące lasów, które do chwili obecnej pozostają w gestii Skarbu Państwa i nic nie stoi na przeszkodzie, aby obszar ten po uchyleniu decyzji zwrócić w finalnym rozstrzygnięciu spadkobiercom właściciela. Zdaniem skarżącej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie znalazło się pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie nie przekonuje zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Niezależnie od powyższego, znaczącym jest, iż jak podkreślił TK w uchwale W 15/95 z 16 kwietnia 1996 roku, PKWN był organem pozakonstytucyjnym, nie mającym umocowania ani w konstytucji marcowej, ani w kwietniowej. Powoduje to, że wszystkie wydane przez niego akty normatywne, zwłaszcza dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej, jako wydane przez organ nie znany żadnej konstytucji i oczywiście do tego nieuprawniony oraz wbrew obowiązującemu trybowi wydawania takich aktów normatywnych, jest sprzeczny z konstytucją. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej stwierdzenia przez organy obu instancji, że "[...]" majątku ziemskiego [...][...] obejmująca działkę nr [...] podpadała pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.) i stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wobec zarzutu skargi - naruszenia art. 2 ust.1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, na wstępie wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym wyrażany był pogląd, że w myśl ww. przepisu dekretu, także rezydencje właścicieli nieruchomości ziemskich przechodziły na rzecz Państwa jako część składowa przejmowanej nieruchomości ziemskiej, przy czym bez znaczenia była kwestia czy pozostawały one w tzw. "związku funkcjonalnym" z resztą nieruchomości. W orzecznictwie wyrażany bywał także pogląd, że związek tego rodzaju istniał, co do zasady zawsze (rezydencja przeznaczona dla właściciela majątku ziemskiego jako jego integralna część), gdy część nieruchomości nie była prawnie wyodrębniona. Poglądy takie prezentowane były zarówno w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (np. orzeczenia w sprawach o sygn. akt IV SA/Wa 1923/06, SA/Wa 1927/06, SA/Wa 2076/06, SA/Wa 843/07, SA/Wa 1213/07, SA/Wa 2299/07, SA/Wa 2304/07, SA/Wa 2453/07, SA/Wa 153/08, SA/Wa 1001/08 - dostępne na www.nsa.orzeczenia.gov.pl) jak i we wcześniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz w szczególności wyroki w sprawach o sygn. akt II SA 2832/95, IV SA 1658/96, IV SA 1146/97, IV SA 2724/98, IV SA 2039/98, I OSK 473/04, I OSK 210/05 - na www.nsa.orzeczenia.gov.pl) . ' Dodać wypada, że podobny pogląd dotyczący podpadania części rezydencjalnych nieruchomości ziemskich pod działanie dekretu nie był początkowo także kwestionowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok sygn. akt III CK 36/02 czy sygn. akt lII CK 393/97 - opubl. OSP nr 10 z 1998 r. poz. 171). Tym niemniej, po podjęciu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt I OPS 2/06 (opubl. ONSAiWSA 2006/5 poz. 123) oraz w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie prezentowany jest pogląd odmienny. NSA podkreśla znaczenie tzw. "związku funkcjonalnego" z gospodarstwem rolnym, jako niezbędnej (w myśl dekretu) przesłanki dla uznania prawidłowości przejścia rezydencji właściciela nieruchomości ziemskiej na rzecz Państwa (uzasadnienie uchwały o sygn. akt I OPS 3/10 (opub. na www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Stwierdzić zatem należy, że wobec obecnej jednolitości orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, konieczne jest badanie istnienia "związku funkcjonalnego" pomiędzy rezydencją a resztą nieruchomości, jako warunku podpadania zespołu dworsko-parkowego pod działanie dekretu. Pojęcie "związku funkcjonalnego" jako warunku objęcia rezydencji przepisami dekretu, nie jest normatywnie definiowane. W judykaturze wyrażany jest pogląd, że "związek funkcjonalny" zachodzi, gdy nie jest możliwe prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa rolnego bez części rezydencjalnej i odwrotnie. Jednocześnie ugruntowane jest w orzecznictwie, że pojęcie to nie dotyczy metodologicznie związku funkcjonalnego (relacji jednostronnej zależności), lecz stanu interakcji (relacje dwustronne) pomiędzy obiema częściami majątku. Sąd podnosi, że ustalenie, co do występowania takiej zależności, w kontekście rozpatrzenia określonej sprawy jest możliwe jedynie poprzez odwołanie do bardziej szczegółowych tez ukształtowanych w orzecznictwie sądowym. Poczynić warto również zastrzeżenie, że orzecznictwo to uległo w przeciągu kilkunastu lat znaczącej ewolucji, wobec czego istotne znaczenie - z punktu widzenia poszukiwania właściwej wykładni pojęcia "związek funkcjonalny", które to pojęcie jest normatywnie niedefiniowanego, odgrywa analiza aktualnej praktyki orzeczniczej. Analiza aktualnego orzecznictwa, prowadzi do wniosku, że rezydencje ziemiańskie z reguły nie pozostawały w "związku funkcjonalnym" z częścią gospodarczą, co było specyfiką rozplanowania zabudowy na ziemiach polskich, bowiem dwory, pałace i zamki stanowiły integralną część parku, nie były związane z produkcją rolną (wyroki o sygn. akt IV SA 451/00, IV SA 1593/02, I OSK 532/07, I OSK 1116/07, l OSK 686/08); - dwór, pałac były dla produkcji rolnej zbędne, nieużyteczne (wyrok sygn. akt I OSK 1014/08); - rezydencje właściciela nie miały charakteru nieruchomości rolnych, a wyłącznie takie przechodziły w myśl dekretu na rzecz Państwa (wyroki NSA sygn. akt I OSK 532/07, I OSK 823/07). Dalsza analiza orzecznictwa wskazuje, że o "związku funkcjonalnym" rezydencji z gospodarstwem rolnym nie mogą decydować powiązania podmiotowe, finansowe i terytorialne (wyroki NSA sygn. akt IV SA 451/00, IV SA 1593/02, I OSK 28/06, I OSK 532/07, I OSK 1116/07, l OSK 686/08, I OSK 906/08); brak wyodrębnienia prawnego części rezydencjalnej (wyroki NSA sygn. akt l OSK 287/08, I OSK 686/08 i I OSK 27/09); - nieoddzielenie ogrodzeniem ze wszystkich stron (wyroki NSA o sygn. akt I OSK 532/07, I OSK 686/08) - źródła dochodów właściciela (wyroki NSA o sygn. akt I OSK 532/07, I OSK 686/08, I OSK 27/09, I OSK 302/10); - zamieszkiwanie właściciela na terenie nieruchomości ziemskiej (wyroki NSA sygn. akt I OSK 532/07, I OSK 686/08): - korzystanie przez właścicieli z dóbr w postaci żywności czy środków finansowych wytwarzanych przez majątek ziemski (wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1014/08). Jednocześnie i co równie istotne żadnego znaczenia dla wykazania istnienia bądź nie "związku funkcjonalnego'' nie ma przy tym okoliczność - czy część rezydencjaIna była utrzymywana z dochodów pochodzących z majątku rolnego. W orzecznictwie przyjęty został pogląd, że kwestia ta nie jest związana z obiektywnymi cechami określonej nieruchomości ziemskiej, lecz jest następstwem utrzymywania pewnych zwyczajów lub przyjmowania konkretnych rozwiązań organizacyjnych, będących następstwem bieżących decyzji osób sprawujących zarząd właścicielski całym majątkiem. Tym samym zakres zależności finansowych poszczególnych części majątku - według stanu na konkretna datę, mógł być związany z bieżącą koniunkturą na produkty rolne, aktualnym stanem dochodów właściciela z innych źródeł - w tym statusem zatrudnienia oraz podejmowanymi decyzjami gospodarczymi, choćby w zakresie inwestycji. W aktualnym orzecznictwie podkreśla się również, że rezydencja właściciela majątku co do zasady nie przechodzi na cele reformy rolnej jako nieprzydatna do realizacji celów, o których mowa w art. 1 ust. 2 dekretu. Rezydencje zgodnie z powyższym poglądem nie były przydane dla celów wskazanych w lit. a-c, natomiast cele wskazane pod lit. d i e mogły być realizowane jedynie poprzez przejecie nieruchomości niezabudowanych (uchwała NSA sygn. akt I OPS 2/06, wyroki NSA sygn. akt I OSK 532/07, I OSK 823/07, l OSK 1116/07, I OSK 287/08). Jednocześnie judykatura wywodzi, że zmiana dekretu, dokonana dekretem z dnia 17 stycznia 1945 r. w sprawie zmiany dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 3, poz. 9), w ramach której m.in. usunięto w art. 2 ust. 1 zdanie wstępne - wyrazy "o charakterze rolnym" nie spowodowała skutków prawnych, innymi słowy przejęciu podlegały wyłącznie nieruchomości o charakterze stricte rolniczym (wyroki NSA sygn. akt I OSK 851/05, I OSK 287/08, I OSK 906/08 i uchwała NSA sygn. akt I OPS 3/10). Podkreślenia natomiast wymaga, że istotne znaczenie dla istnienia "związku funkcjonalnego" może mieć miejsce zamieszkiwania rządcy na terenie części rezydencjalnej lub poza nią. Funkcjonalne, architektoniczne dostosowanie części rezydencjalnej do zarządzania pracami rolnymi, przy nieistnieniu na terenie majątku ziemskiego innego tego rodzaju miejsca prowadziłoby do wniosku, że część rezydencjalna jest "funkcjonalnie związana" z majątkiem ziemskim w takim znaczeniu, że nie może on bez niej prawidłowo funkcjonować. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy administracyjne dokonały błędnej wykładni art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej i niezasadnie przyjęły, że przedmiotowy zespół pałacowo-parkowy (obejmujący aktualną działkę [...]) o obszarze około [...] ha podpadał pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Przedmiotowy zespół nie spełniał bowiem kryteriów uznania go za nieruchomość ziemską o charakterze rolnym oraz nie pozostawał w związku funkcjonalnym z gospodarstwem rolnym. Powołując orzecznictwo dotyczące tej kwestii organ przedstawił definicję pojęcia "związku funkcjonalnego" w rozumieniu rozpoznawanej sprawy. Organ podkreślił, że na związek taki nie wskazuje sposób zarządzania nieruchomością przez jej właściciela, który ów zarząd sprawował poprzez wyznaczoną do tego osobę rezydującą poza pałacem, bowiem rządca mieszkał w budynku na podwórzu folwarcznym i stamtąd kierował pracami robotników rolnych. Dwór i jego otoczenie pełniły funkcję mieszkaniową, reprezentacyjną i rekreacyjną, tworząc przestrzennie niezależny i jednolity kompleks, wyodrębniony fizycznie i architektonicznie od reszty majątku. Dwór i park uznany za zabytek miały odmienny od rolniczego charakter użytkowania. W sferze gospodarczej nierozerwalność funkcjonowania obu tych części nieruchomości musiałaby przejawiać się w niemożności lub znacznej uciążliwości prowadzenia działalności rolniczej bez zespołu pałacowo-parkowego. Tymczasem, jak wyżej wskazano, pałac stanowił jedynie siedzibę właściciela majątku, natomiast rolnicza część majątku, którą nadzorował mieszkający w niej zarządca, funkcjonowała w wymiarze gospodarczym niezależnie od położenia pałacu i miejsca zamieszkania właściciela. Fakt, że w przedmiotowym majątku ziemskim był zatrudniony zarządca, którego siedziba znajdowała się poza zespołem pałacowo-parkowym, świadczy o oderwaniu centrum decyzyjnego od osoby właściciela zamieszkującego w zespole pałacowo-parkowym, a tym samym o przeniesieniu centrum kierowniczego poza jego teren. Ponadto nieruchomość rolna w żaden sposób nie korzystała z zespołu pałacowo-parkowego i funkcjonowała w pełni samodzielnie. W tej konkretnej sprawie dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego zespół pałacowo-parkowy był bezużyteczny. Zespół pałacowo-parkowy mógł bowiem prawidłowo funkcjonować bez gospodarstwa rolnego, jak i gospodarstwo rolne mogło prawidłowo funkcjonować w oderwaniu od tego zespołu. Niezasadne jest także zdaniem Sądu stanowisko organu, że przesądzające znaczenie o istnieniu "związku funkcjonalnego" obu części dawnego majątku ziemskiego stanowi okoliczność istnienia w budynku pałacu kancelarii, w której właściciel podejmował strategiczne decyzje dotyczące swojego majątku i w której dla swojej wygody dokonywał wypłaty wynagrodzenia pracownikom rolnym. Zwłaszcza wobec bezspornego ustalenia, że rządcówka znajdowała się w części folwarcznej i to tam mieszkał rządca podejmujący codzienne decyzje, dotyczące funkcjonowania części rolniczej majątku ziemskiego. Natomiast nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące pozostałej części tzw. "[...]" (poza obszarem dworsko-parkowym), ponieważ mogły być wykorzystane rolniczo. Natomiast to czy zostały rozparcelowane i czy rzeczywiście były wykorzystywane rolniczo później, już po przejęciu ich przez Skarb Państwa, nie ma znaczenia. Przepisy dekretu nie uzależniały bowiem dopuszczalności przejęcia nieruchomości rolnej od realizacji na niej celu określonego w art. 1 ust. 2 powyższego dekretu. W tym zakresie ustalenia i orzeczenia organu są prawidłowe. Prawidłowe jest także stanowisko organów odnośnie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa [...] ha lasów należących do majątku ziemskiego [...][...] przejętych na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Brak jest bowiem instytucji prawnej, która pozwalałaby organowi administracji oceniać prawidłowość ich przejęcia. Przejęcie lasów, jak słusznie podkreśla organ, następowało z mocy prawa, a ówcześnie obowiązujące przepisy nie dawały podstaw do wydawania decyzji dotyczących przejmowanych nieruchomości leśnych. Zasadność ich przejęcia w trybie powyższego dekretu należy do kompetencji sądów powszechnych. Dlatego też stanowisko organów w odniesieniu do tej części wniosku (dotyczącego lasów) i umorzenie w tej części postępowania jest prawidłowe. Z tego powodu zarzuty skargi dotyczące powyższych kwestii Sąd uznał za niezasadne. Także zarzuty naruszenia przez organ art. 7 i art. 77 § 1 KPA Sąd uznał za niezasadne. Minister bowiem prawidłowo ustalił stan faktyczny w przedmiotowej sprawie, natomiast nieprawidłowo w części dotyczącej aktualnej działki nr [...] (zespół pałacowo-parkowy) go ocenił i zinterpretował, czym naruszył art. 80 KPA. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu. Mając na uwadze powyższe, Sąd w pkt. 1 wyroku orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302); w pkt. 2 wyroku orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.