I SA/Wa 616/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Maria Tarnowska Protokolant referent-stażysta Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2012 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z [...] stycznia 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. Z. od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta O., udzielającej wnioskodawczyni pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego w wysokości [...] złotych przyznanego na [...] 2009 r. z przeznaczeniem na [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. przyznał A. Z. pomoc w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego w wysokości [...] złotych z przeznaczeniem na [...]. Podstawą do udzielenia pomocy była m.in. bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych. A. Z. wystąpiła o sprostowanie [...] decyzji przyznających jej szereg świadczeń z pomocy społecznej, w tym decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. Prezydent Miasta O. postanowieniem z [...] maja 2010 r. odmówił sprostowania wskazanych we wniosku decyzji, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Kolegium z [...] czerwca 2010 r. Postanowienie Kolegium stało się przedmiotem skargi wniesionej przez A. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011 r. (organ omyłkowo podał rok 2010) sygn. akt I SA/Wa 1780/10 oddalił skargę. Następnie w dniu [...] marca 2011 r. A. Z. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo zatytułowane "Wniosek", w którym nawiązując do powyższego wyroku wniosła "o ponowne rozpatrzenie sprawy". Pismo to zostało uzupełnione pismem z [...] kwietnia 2011 r. w którym skarżąca wskazała, że jest to wniosek o ponowne rozpatrzenie ustaleń faktycznych w [...] wymienionych w nim decyzjach, wydanych przez Kolegium i Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w O., tym decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu swego wystąpienia wskazała, że wpisanie przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w O. nieprawidłowego stanu faktycznego w postaci wskazania na jej bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych jest dla niej krzywdzące. Kolegium potraktowało niniejsze wystąpienie jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własnym postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. i stwierdziło jego niedopuszczalność. Jednakże po rozpatrzeniu złożonej w tej sprawie przez A. Z. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1123/11 uchylił to postanowienie, stwierdzając w uzasadnieniu wydanego wyroku, że żądanie (wniosek) A. Z. "o ponownie rozpatrzenie sprawy przez SKO w O." i "ponowne rozpatrzenie ustaleń faktycznych [...] wymienionych decyzji" winno się traktować jako odwołanie od wskazanych w nim decyzji, ponieważ skarżąca nie zgadza się z ustaleniami faktycznymi dokonanymi w nich przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał także, że każda sprawa powinna być potraktowana oddzielnie i w każdej powinno zostać wydane osobne rozstrzygnięcie. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę, będąc związane wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania zawartymi w przywołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, potraktowało pismo A. Z. z dnia [...] marca 2011 r., uzupełnione pismem z [...] kwietnia 2011 r., jako odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. W tej sytuacji wskazując na datę skutecznego doręczenia tej decyzji, tj. [...] stycznia 2010 r., potwierdzoną podpisem skarżącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz ustanowiony w art. 129 § 2 kpa czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, organ stwierdził, że skuteczność środka zaskarżenia byłaby zachowana przez stronę, gdyby wniosła ona odwołanie do dnia [..] stycznia 2010 r. Kolegium podniosło, że decyzja organu I instancji zawierała pouczenie o terminie, formie i trybie składania środka zaskarżenia. Tymczasem, jak wynika z pieczęci wpływowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przystawionej na odwołaniu datowanym na [...] marca 2011 r., zostało ono złożone osobiście w dniu [...] marca 2011 r., czyli po upływie ustawowego czternastodniowego terminu do jego złożenia. Niedopełnienie zaś przez skarżącą ustawowych wymogów zachowania ustawowego terminu powoduje, że organ odwoławczy zobligowany jest na podstawie art. 134 kpa do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] stycznia 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. Z. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błędną wykładnię prawa materialnego i podkreśliła, że nie zgadza się z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ w decyzji z dnia [..] grudnia 2009 r. przyznającej jej świadczenie. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie terminu do wniesienia odwołania oraz zmianę z urzędu decyzji organu I instancji w części poczynionych ustaleń faktycznych poprzez nieprawidłowe wpisanie "bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1123/11, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie naruszył prawa i prawidłowo zastosował art. 134 kpa. Powołany przepis stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie zaś z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin ten ma charakter zawity. Przy czym z jego istoty wynika, że nie może być on przedłużony. Zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej, w niniejszej sprawie, jak wynika to z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1123/11, wniesienia odwołania od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] grudnia 2009 r., jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Rozpatrzenie przez organ odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi bowiem kwalifikowaną wadę prawną określoną w art. 156 § pkt 2 kpa (rażące naruszenie prawa). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a więc decyzji, która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 kpa. W sytuacji zatem stwierdzenia uchybienia terminu i braku wniosku strony o jego przywrócenie organ zobligowany jest do wydania postanowienia o treści wynikającej z art. 134 kpa. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie zależy bowiem od uznania organu, a samo uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną (wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 9/09, Lex nr 597944). Prawidłowe są ustalenia organu II instancji, które znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy, że decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] grudnia 2009 r. została skutecznie doręczona stronie w dniu [...] stycznia 2010 r. A. Z. odwołanie od powyższej decyzji złożyła osobiście w kancelarii Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w dniu [...] marca 2011 r. Z zestawienia dat doręczenia decyzji i wniesienia przez stronę odwołania wynika niezbicie, że odwołanie to złożone zostało z uchybieniem ustanowionego w art. 129 § 2 kpa terminu. Oznacza to, że organ odwoławczy zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270), prawidłowo zastosował się do wiążącej wykładni i zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1123/11, prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody, w sposób niebudzący wątpliwości ustalił stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpatrzenia tego środka odwoławczego. Data doręczenia kwestionowanej decyzji organu I instancji jest datą niebudzącą wątpliwości i prawidłowo ustaloną przez organ odwoławczy, co znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Podnoszone natomiast w uzasadnieniu skargi zarzuty, wskazujące na niewłaściwie, zdaniem skarżącej, ustalony stan faktyczny przy rozstrzyganiu jej wniosku o przyznanie pomocy społecznej, są zarzutami skierowanymi przeciwko decyzji organu I instancji i nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie mające charakter wyłącznie formalny, gdyż wykraczałoby to poza granice sprawy, w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270), wyznaczone treścią zaskarżonego postanowienia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.