I SA/Wa 623/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z [...] stycznia 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. Z. od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O., wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta O., z [...] lutego 2010 r., nr [...] udzielającej skarżącej pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego w wysokości 120,00 złotych przyznanego na styczeń 2010 r. z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu leków i bieżące utrzymanie – stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2010 r., nr [...], udzielono A. Z. pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego w wysokości 120,00 złotych przyznanego na styczeń 2010 r. z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu leków oraz bieżące utrzymanie. Opisując dotychczasowy przebieg postępowań powiązanych z powyższym rozstrzygnięciem, Kolegium podało, że w dniu 25 marca 2010 r. skarżąca wystąpiła o sprostowanie 15 decyzji przyznających jej szereg świadczeń z pomocy społecznej, w tym ww. decyzji z [...] lutego 2010 r. Prezydent Miasta O. postanowieniem z [...] maja 2010 r., [...] odmówił sprostowania wskazanych we wniosku decyzji, a postanowienie to zostało przez Kolegium utrzymane w mocy postanowieniem z [...] czerwca 2010 r., nr [...]. To postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej przez A. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011 r. (organ omyłkowo podał rok 2010), sygn. akt I SA/Wa 1780/10 oddalił skargę. Następnie, 10 marca 2011 r., A. Z. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo zatytułowane "Wniosek", w którym nawiązując do powyższego wyroku wniosła "o ponowne rozpatrzenie sprawy". Pismo powyższe uzupełniła pismem z 6 kwietnia 2011 r. wskazując, że jest to wniosek o ponowne rozpatrzenie ustaleń faktycznych w 16 wymienionych w nim decyzjach, wydanych przez Kolegium i Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w O. - w tym decyzji z [...] lutego 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu swego wystąpienia skarżąca wskazała, że wpisanie przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w O. nieprawidłowego stanu faktycznego w postaci wskazania na jej bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych jest dla niej krzywdzące. Kolegium potraktowało niniejsze wystąpienie jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własnym postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. i stwierdziło jego niedopuszczalność. Rozstrzygnięcie to A. Z. zaskarżyła do Sądu, który wyrokiem z 5 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1123/11 uchylił je, stwierdzając w uzasadnieniu, że żądanie (wniosek) A. Z. "o ponownie rozpatrzenie sprawy SKO w O." i "ponowne rozpatrzenie ustaleń faktycznych 16 wymienionych decyzji" winno się traktować jako odwołanie od wskazanych w nim decyzji, gdyż skarżąca nie zgadza się z ustaleniami faktycznymi w nich dokonanymi przez organ, a ponadto każda sprawa powinna być potraktowana oddzielnie i w każdej powinno zostać wydane osobne rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy, Kolegium rozpoznając sprawę, będąc związane wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania zawartymi w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, potraktowało pismo Strony z 10 marca 2011 r., uzupełnione pismem z 6 kwietnia 2011 r. jako odwołanie od decyzji z [...] lutego 2010 r. Wskazując na datę skutecznego doręczenia tej decyzji (19 marca 2010 r.), potwierdzoną podpisem dorosłego domownika (matki strony) oraz ustanowiony w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, organ stwierdził, że skuteczność środka zaskarżenia byłaby zachowana przez stronę gdyby wniosła ona odwołanie do dnia 2 kwietnia 2010 r. Kolegium podniosło, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała pouczenie o terminie, formie i trybie składania środka zaskarżenia. Tymczasem, jak wynika z pieczęci wpływowej Kolegium, przystawionej na odwołaniu datowanym na 10 marca 2011 r., zostało ono złożone osobiście w dniu 10 marca 2011 r., czyli po upływie ustawowego czternastodniowego terminu. Niedopełnienie zaś przez skarżącą ustawowych wymogów zachowania ww. terminu powoduje, że organ odwoławczy zobligowany jest na podstawie art. 134 k.p.a. do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. Z., zarzucając błędną wykładnię prawa materialnego i nie zgadzając się z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ w decyzji z [...] lutego 2010 r. przyznającej jej świadczenie oraz wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie terminu do wniesienia odwołania oraz zmianę z urzędu decyzji organu pierwszej instancji w części poczynionych ustaleń faktycznych poprzez nieprawidłowe wpisanie "bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2012 r. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie naruszył prawa i prawidłowo zastosowała art. 134 k.p.a. Ww. przepis. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie zaś z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin ten ma charakter zawity. Z jego istoty wynika, że nie może być on przedłużony. Zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej – w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O., wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta O., z [...] lutego 2010 r., nr [...] – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Rozpatrzenie bowiem przez organ odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi kwalifikowana wadę prawna określona w art. 156 § pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a wiec decyzji która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. W sytuacji zatem stwierdzenia uchybienia terminu i braku wniosku strony o jego przywrócenie organ zobligowany jest do wydania postanowienia o treści wynikającej z art. 134 k.p.a. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie zależy bowiem od uznania organu, a samo uchybienia terminu jest okolicznością obiektywną (por. wyrok NSA z 7.01.2010 r. II OSK 9/09 Lex nr 597944). Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z [...] lutego 2010 r. doręczona została skutecznie stronie 19 marca 2010 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru tejże decyzji, podpisane przez matkę strony, a więc dorosłego domownika, o którym mowa w art. 43 k.p.a. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym środku prawnym służącym weryfikacji rozstrzygnięcia oraz o sposobie i terminie jego wniesienia. Tymczasem A. Z. od powyższej decyzji złożyła osobiście w kancelarii Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. odwołanie dopiero w dniu 10 marca 2011 r., o czym świadczy z kolei data prezentaty organu uwidoczniona na powyższym odwołaniu. Z zestawienia dat: doręczenia decyzji z [...] lutego 2010 r. i wniesienia przez stronę odwołania wynika niezbicie, że odwołanie to złożone zostało z uchybieniem ustanowionego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu. To zaś oznacza, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody, dające w pełni podstawę do dokonania weryfikacji zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowiska, w sposób nie budzący wątpliwości ustalił stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpatrzenia tego środka odwoławczego. Tym samym – po dokonaniu przez Kolegium prawidłowej oceny dowodów – data doręczenia decyzji jest datą nie budzącą wątpliwości i prawidłowo ustaloną. Skarżąca nie podważyła skutecznie wiarygodności dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 76 § 1 k.p.a., potwierdzającego datę doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, a w konsekwencji stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, bowiem skarżąca nie prowadziła żadnych dowodów przeciwko dokumentowi urzędowemu, które podważyłyby ustalenia organu odwoławczego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, bowiem korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Wobec tego dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Podnoszone natomiast w uzasadnieniu skargi zarzuty, wskazujące na niewłaściwie ustalony stan faktyczny przy rozstrzyganiu jej wniosku o przyznanie pomocy społecznej, są zarzutami skierowanymi przeciwko decyzji organu pierwszej instancji i nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie mające charakter wyłącznie formalny, gdyż wykraczałoby to poza granice sprawy, w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), wyznaczone treścią zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.