I SA/Wa 699/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. M. i D. R. na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lipca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 521/16 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz W. M. i D. R. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. M. i D. R. skargą z [...] marca 2019 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lipca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 521/16. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z [...] września 2015 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako "D. [...]", nr rej. hip. [...], dz. nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Orzeczeniem z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 330/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] zł za niewykonanie powołanego wyroku z 5 lipca 2016 r. Ponadto stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W skierowanej do Sądu skardze na niewykonanie wyroku skarżący wnieśli o: - wymierzenie, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a., Prezydentowi W. grzywny w wysokości [...] zł, płatnej w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku, - na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku ma rażący charakter, - na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. przyznanie skarżącym od Prezydenta W. sumy pieniężnej, określonej na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a., - rozpoznanie sprawy w trybie uroszczonym. Uzasadniając skargę skarżący wskazali, że akta sprawy, wraz z odpisem prawomocnego wyroku, zostały zwrócone organowi [...] września 2016 r. Prezydent W. nie wydał rozstrzygnięcia, mimo wezwania do wykonania prawomocnego wyroku. Przy czym na skutek kolejnej skargi Sąd wymierzył organowi grzywnę za niewykonanie wyroku zobowiązującego do załatwienia sprawy. Orzeczenie to uprawomocniło się, a akta zostały zwrócone Prezydentowi [...] lipca 2017 r. Termin do rozpoznania wniosku o odszkodowanie upłynął zatem z dniem [...] stycznia 2017 r. Przy czym skarżący podkreślili brak podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności, celem dokonania opisu i oszacowania przedmiotowej nieruchomości [...], a w konsekwencji ustalenia odszkodowania. Prezydent W. działa wbrew ogólnym zasadom postepowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że w toku postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, niezbędnego do wydania decyzji. Stwierdził ponadto, iż skarżący pismem z [...] kwietnia 2019 r. zostali poinformowani o podjętych działaniach w sprawie i terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia z dnia z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 521/16 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z [...] września 2015 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako "D. [...]", nr rej. hip. [...], dz. nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Po czym na skutek kolejnej skargi orzeczeniem z [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 330/17 wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] zł z uwagi na niewykonanie orzeczenia z 5 lipca 2016 r. Ponadto Sąd w obu powyższych rozstrzygnięciach stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] września 2016 r., jednak dotąd organ sprawy nie rozstrzygnął. Skoro zaś Prezydent, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 5 lipca 2016 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozpoznając jednocześnie sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia nie tylko długość trwającego postępowania, lecz też okoliczność, iż organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku w dniu [...] września 2016 r., wraz z aktami administracyjnymi sprawy, dopiero [...] lutego 2017 r. podjął działania w sprawie. Przy czym w tym też dniu przesłał Sądowi skargę na niewykonanie ww. wyroku z 2016 r. Z kolei po doręczeniu mu orzeczenia Sądu z 12 lipca 2017 r. o wynurzeniu grzywny kolejne czynności zrealizował [...] kwietnia 2019 r., tj. po otrzymaniu kolejnej skargi na niewykonanie wyroku. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią żadnego usprawiedliwienia jego bezczynności i niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, zwłaszcza w sytuacji, kiedy organ podejmuje czynności w postępowaniu w tak długich odstępach czasu. W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniają uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Odnosząc się z kolei do wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej wskazać należy, iż art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Powyższa możliwość ma przede wszystkim na celu zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to jedyny cel tego unormowania. Przepis ten ma za zadanie kompensować doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Przy czym stwarza on jedynie możliwość przyznania od organu sumy pieniężnej. Wymaga on zatem do jej uwzględnienia wykazania przez stronę występującą z wnioskiem istnienia przyczyn przyznania takiej sumy z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej zwłoki w orzekaniu, ale też istnienia i rozmiaru powstałej skutkiem tego krzywdy (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17, wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 292/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 268/17, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17, wyrok NSA z dnia 9 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17). Skarżący nie uzasadnili swojego żądania przyznania sumy pieniężnej, a Sąd uznał, że kwota nałożonej grzywny skłoni organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jedocześnie przyznanie sumy pieniężnej w okolicznościach rozpatrywanej sprawy stanowiłoby zbyt dotkliwą sankcję dla organu za niewykonanie wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm)..