I SA/Wa 794/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 14 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Sp z o.o. z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 794/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, z uwagi na przekroczenie terminu do wniesienia skargi. Pismem z 28 sierpnia 2018 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na ww. decyzję, wnosząc jednocześnie ponownie środek zaskarżenia. Uzasadniając powyższy wniosek spółka oświadczyła, iż przyczyną uchybienia terminu było niezawinione przez wnioskodawcę wprowadzenie w błąd odnośnie daty doręczenia decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lutego 2018 r. Spółka zajmująca się księgowością, jak również odbiorem korespondencji, wnioskodawcy w jego siedzibie poinformowała skarżacą, że korespondencja wpłynęła 27 lutego 2018 r., tymczasem miało to miejsce 23 lutego 2018 r. Przy czym członkowie zarządu spółki stałe przebywają poza terytorium RP, muszą zatem polegać na informacjach przekazywanych przez współpracujące z nimi podmioty trzecie. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż zarząd został wprowadzony w błąd właśnie przez podmiot trzeci, za co nie ponosi winy, zważywszy na zatrudnienie profesjonalnego podmiotu do prowadzenia spraw. Wnioskodawca wykazał się odpowiednią starannością i nie dopuścił się lekkiego niedbalstwa. Dopiero 22 sierpnia 2018 r. skarżąca spółka została poinformowana o tym, że doręczenie zaskarżonego orzeczenia w rzeczywistości nastąpiło 23 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej "ppsa", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do jej dokonania. Natomiast w myśl art. 87 § 1 ppsa, wniosek taki wraz ze stosownym pismem należy wnieść w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając przy tym okoliczności wskazujące na brak winy (art. 87 § 2 ppsa). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi, wskazując jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia, błędne wskazanie przez podmiot współpracujący i odpowiedzialny za odbieranie korespondencji daty odbioru zaskarżonej do Sądu decyzji. Skarżąca dowiedziała się o powyższym błędzie dopiero 22 sierpnia 2018 r. W związku z tym Sąd uznał, że strona zachowała 7-dniowy, ustawowy termin na wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu, bowiem wniosek o jego przywrócenie złożyła 28 sierpnia 2018 r. Przechodząc do oceny merytorycznej wniosku stwierdzić należy, że zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie ww. terminu nastąpiło bez jej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej, czy też podmiotu działającego na jej zlecenie. Sąd wskazuje, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. obejmuje swym zakresem działania osób trzecich upoważnionych do dokonywania poszczególnych czynności, włącznie z czynnościami o charakterze czysto technicznym. To bowiem na takim pełnomocniku, zwłaszcza będącym profesjonalistą, spoczywa obowiązek odpowiedniej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą. Nie chodzi przy tym wyłącznie o teoretyczne zabezpieczenie "modelowego" zorganizowania, ale o praktyczną ochronę mandantów od zaniedbań Podkreślić należy, że na pełnomocniku ciąży też obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności. Rzetelność wykonania czynności, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 2971/12 oraz z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1223/16, opubl. w CBOSA). Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07). Samo uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie takich okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 896/14, oraz z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). W świetle powyższego nie można zatem przyjąć, że strona skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Podmiot upoważniony do odbioru korespondencji ponosi oczywistą winę, gdyż dopuścił się niedbalstwa, błędnie informując o dacie doręczenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca jest zatem odpowiedzialna - jak to wskazano wyżej - za jego działania i zaniechania. Na stanowisko to nie może wpłynąć okoliczność, iż zatrudniła podmiot profesjonalny, przez co – w jej ocenie - dochowała należytej staranności. Podmiot taki działa bowiem na rachunek i ryzyko zleceniodawcy. Z tego też względu Sąd na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 § 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji postanowienia.