I SA/Wa 841/14
WyrokWSA w Warszawie2014-08-05
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Elżbieta Sobielarska, Anita Wielopolska-Fonfara
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma administracyjnego osobie niebędącej domownikiem, sąsiadem ani dozorcą domu, bez podania informacji o jej tożsamości i relacji z adresatem, jest skuteczne w świetle art. 43 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że nie wyjaśniono w sposób należyty, kim była osoba odbierająca przesyłkę w trybie doręczenia zastępczego. Brak wskazania tożsamości tej osoby i jej relacji z adresatem uniemożliwia uznanie doręczenia za skuteczne, co z kolei rodzi wątpliwości co do biegu terminu do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza O. ustalającej opłatę adiacencką. Odwołanie zostało złożone przez pełnomocnika skarżącej po terminie, licząc od daty doręczenia decyzji. Skarżąca zarzuciła, że doręczenie zastępcze osobie nieznanej, pod adresem będącym placem budowy, było nieskuteczne. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej A. J. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej A. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Burmistrz O. orzekł o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] stanowiącej działkę nr [...] położonej w obrębie O. w gminie [...], w wyniku podziału zatwierdzonego decyzją Burmistrza O. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz zobowiązał właścicielkę Panią A. J. do wniesienia ww. opłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W dniu 6 grudnia 2013 r. ustanowiony w postępowaniu administracyjnym przez A. J. pełnomocnik – K. W., złożył odwołanie od powyższej decyzji Nr [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 poz. 267 ze zm.), dalej jako: "k.p.a." stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ wskazał, iż pouczenie o powyższej treści zostało zawarte w treści decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Zdaniem Kolegium decyzja została prawidłowo doręczona w dniu 19 listopada 2013 r. w trybie art. 43 k.p.a., na co wskazuje podpisane zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji wraz ze wskazaniem daty odbioru. Z uwagi na fakt, iż czternastodniowy termin na złożenie odwołania upłynął w dniu 3 grudnia 2013 r., zaś odwołanie wpłynęło do organu w dniu 6 grudnia 2013 r. organ zobowiązany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ podniósł, iż podjęcie się przez dorosłego domownika doręczenia adresatowi przesyłki nie musi być potwierdzone na piśmie. Wskazał ponadto, iż fakt, że osoba której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia. Ponadto Kolegium wskazało, iż adres, pod którym nastąpiło doręczenie został wskazany przez pełnomocnika skarżącej jako adres korespondencyjny, zaś sama skarżąca nie udowodniła, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia, pismo nie zostało jej doręczone z przyczyn od niej niezależnych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powołane wyżej postanowienie z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] wniosła A. J. podnosząc, iż wskazany adres do korespondencji był w dacie doręczenia zaskarżonej decyzji placem budowy, jednak na ogrodzeniu była zawieszona skrzynka pocztowa. Podniosła ponadto, iż nie można uznać za skuteczne doręczenie przesyłki poleconej starszej osobie mającej zaniki pamięci, nie rozumiejącej do końca co podpisuje, bez gwarancji doręczenia adresatowi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w treści skarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W powyższym kontekście stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie nie odpowiada prawu. Naruszono bowiem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Ocena ta wynika z faktu, iż nieprawidłowo poczyniono ustalenia faktyczne a w szczególności nie wyjaśniono kim była osoba odbierająca przesyłkę mając na uwadze dyspozycję przepisu art. 43 k.p.a., jak również czy pod wskazanym adresem znajdowała się zawieszona na ogrodzeniu skrzynka pocztowa.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było ustalenie, czy decyzja Burmistrza O. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, została skarżącej A. J. skutecznie doręczona.
Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Określony w art. 43 k.p.a. sposób doręczenia zastępczego pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru jako domownik adresata, która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Podobne stanowisko zajął też Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 315/06 (Lex nr 321253) i z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II GSK 60/09 (Lex nr 596981).
Decyzja Burmistrza O. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] została doręczona na adres wskazany w piśmie Pana K. W., reprezentującego skarżącą na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. - jako adres do korespondencji. Decyzja powyższa zawierała w swej treści pouczenie o terminie do złożenia odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.). Jednakże zgodnie z treścią zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzję, pod adresem wskazanym przez pełnomocnika skarżącej, odebrała w dniu 19 listopada 2013 r. dorosła osoba, bez podania informacji czy jest domownikiem, sąsiadem czy też dozorcą domu w myśl przepisu art. 43 k.p.a. A zatem nie zostało wskazane, komu de facto powołana decyzja została doręczona.
Tym samym w obliczu powyższej okoliczności, jak i treści skargi nie można uznać, że stan faktyczny został jednoznacznie wyjaśniony i w konsekwencji, że termin do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta O. nr [...] minął w dniu 3 grudnia 2014 r., tak jak to podało Kolegium w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia [...].01.2014 roku. Należy mieć bowiem na uwadze, że brak jakiejkolwiek informacji odnośnie osoby podpisanej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki poza datą odbioru, samym podpisem – J. B. – i stanowiskiem skarżącej, iż powyższa osoba jest jej nieznana, nie można takiego doręczenia uznać za skuteczne. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, kim w stosunku do A. J. był J. B., będzie można ustalić czy doręczenie dokonane było zgodnie z dyspozycją przepisu art. 43 k.p.a. i w konsekwencji czy odwołanie od ww decyzji złożone zostało z przekroczeniem terminu tj. po upływie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, czy też powyższy termin nie rozpoczął biegu z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji.
W orzecznictwie sądowo-administracyjnym zgodnie przyjmuje się, że jeżeli osoba, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego, nie powiadomiła adresata o decyzji w terminie do wniesienia odwołania, to zaniechanie tej osoby wywołuje skutki dla adresata tej decyzji i nie stanowi okoliczności uprawdopodobniającej, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez adresata nastąpiło bez jego winy (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Op 331/12, Lex nr 1235201). Ciężar dowodu zachowania terminu do złożenia odwołania ciąży na skarżącym (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2008 r., II GSK 10/08, LEX nr 466172). Stąd też, w myśl powyższego najpierw należy wykazać, iż w istocie doręczenie było skuteczne i tę okoliczność organ II-giej instancji musi wyjaśnić.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w pierwszej kolejności wyjaśni, czy w dacie 19 listopada 2013 roku, odbierający przedmiotową przesyłkę J. B. wypełniał dyspozycję art. 43 k.p.a. i tym samym, czy dokonane doręczenie zaskarżonej decyzji Burmistrza O. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., zostało skarżącej skutecznie doręczone. Jak również czy pod wskazanym do korespondencji adresem znajdowała się w powyższej dacie, zawieszona na ogrodzeniu skrzynka pocztowa.
W zależności od okoliczności organ podejmie w sprawie dalsze czynności lub wyda stosowny akt.
Natomiast, nie można uznać za zasadne stanowisko skarżącej, w przedmiocie miejsca dokonania doręczenia, albowiem adres pod którym nastąpiło doręczenie był wyraźnie wskazany przez ustanowionego przez skarżącą pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym - jako adres korespondencyjny. Stąd też okoliczność, iż w omawianej dacie pod powołanym adresem do korespondencji prowadzona była budowa, nie ma znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej A. J. Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło