I SA/Wa 9/24

WyrokWSA w Warszawie2024-04-04

Skład orzekający: Łukasz Trochym, Anna Falkiewicz-Kluj, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, która zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej przed datą powstania niepełnosprawności lub przed ustaleniem jej znacznego stopnia, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędna jest wykładnia organów administracji dotycząca związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sąd stwierdził, że nawet jeśli działalność gospodarcza została zakończona przed ustaleniem znacznego stopnia niepełnosprawności, ale w okresie, gdy opieka była już sprawowana i zakres obowiązków opiekuńczych uniemożliwiał podjęcie lub kontynuowanie pracy zarobkowej, świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać przyznane. Sąd podkreślił również, że w przypadku wniosków złożonych przed 1 stycznia 2024 r. należy stosować przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do tej daty.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ponieważ skarżąca zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej przed ustaleniem znacznego stopnia niepełnosprawności matki. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując, że spełnia pozostałe przesłanki i że jej sytuacja życiowa uniemożliwia podjęcie pracy zarobkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m.st. Warszawy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Elżbieta Lenart, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 9 listopada 2023 r. nr KOC/6657/Sr/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta m.st Warszawy z 16 października 2023 r. nr WSZ.ŚRA/UD_513/UD/000003/23. Decyzją z 9 listopada 2023 r., nr KOC/6657/Sr/23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako "Kolegium/organ"), po rozpatrzeniu odwołania M. M. (dalej jako "Skarżąca") od decyzji Prezydenta [...] (dalej jako Prezydent/organ I instancji") z 16 października 2023 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z 2 maja 2023 r. Skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką – M. M.2, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym 17 kwietnia 2019 r. Decyzją z 23 sierpnia 2023 r. Prezydent odmówił przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką M. M.2. Decyzja ta została następnie uchylona, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 14 września 2023 r., nr KOC/5675/Sr/23, a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolejną decyzją z 16 października 2023 r., nr [...], Prezydent po raz drugi odmówił przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką M. M.2. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że nie kwestionuje faktu sprawowania przez Skarżącą opieki nad niepełnosprawną matką. Uznał jednak, że w przypadku matki Skarżącej nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwagi na brak możliwości ustalenia dokładnej daty powstania niepełnoprawności. Prezydent przyjął więc, że niepełnosprawność u M. M.2 powstała po ukończeniu 25 roku życia, co nie spełnia warunków określonych w ww. przepisie. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej wniesionego od powyższej decyzji organu I instancji, Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji co do wyników wykładni przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem Kolegium, oparcie rozstrzygnięcia na dosłownym rozumieniu przywołanego przepisu prowadzi do pominięcia powszechnie obowiązującej wykładni zawartej w nim normy prawnej, wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt 38/13 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1443), w którym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skutkiem wyroku, wskazanym przez sam Trybunał, jest niekonstytucyjność części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając na uwadze zasadę legalizmu (art. 6 k.p.a.), organ I instancji nie miał podstaw do stosowania art. 17 ust. 1b ww. ustawy w sposób, który różnicował prawo do świadczenia ze względu na czas powstania niepełnosprawności. Ustosunkowując się natomiast do przesłanki przyznania świadczenia – rezygnacji z zatrudnienia lub pracy zarobkowej – organ wyjaśnił, że brak jest związku pomiędzy zakończeniem przez Skarżącą działalności gospodarczej (niepodejmowaniem zatrudnienia) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Organ wskazał, że Skarżąca sprawuje opiekę nad matką, wobec której wydane zostało 17 kwietnia 2019 r. orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, i z treści którego wynika, iż nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność M. M.2, a znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 15 marca 2019 r. Z wyjaśnień Skarżącej wynika natomiast, że prowadziła ona działalność gospodarczą do 31 grudnia 2018 r. A zatem, nastąpiło to zanim została stwierdzona niezdolność jej matki do samodzielnej egzystencji. Tymczasem, jak wyjaśnił organ, przez rezygnację z zatrudnienia należy rozumieć taką sytuację faktyczną, gdy osoba zamierzająca sprawować opiekę rezygnuje z wykonywanej już aktywności zarobkowej mieszczącej się w katalogu określonym w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaś przez niepodejmowanie zatrudnienia - taką sytuację, gdy dana osoba rezygnuje jedynie z zamiaru podjęcia takiej aktywności w przyszłości np. odrzucając złożoną jej ofertę zatrudnienia. Taka sytuacja, w ocenie organu, nie ma miejsca w rozpatrywanej prawie. W konkluzji organ podkreślił, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, ponieważ to na rodzinie ciąży obowiązek opieki, zwłaszcza nad niepełnosprawnym jej członkiem. Pomoc państwa jest zatem możliwa jedynie wówczas, gdy wnioskujący o nią wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji (w tym m.in. współdziałanie wszystkich dzieci w opiece, ewentualne zatrudnienie opiekuna, czy skorzystanie z usług opiekuńczych), a mimo to - ze względu na rzeczywisty zakres opieki wynikający z potrzeb osoby niepełnosprawnej (a dokładniej stanu jej zdrowia) - istnieje konieczność rezygnacji z zatrudnienia bądź sytuacja uniemożliwia jego podjęcie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Kolegium wniosła Skarżąca, zaskarżając ją w całości, oraz zarzucając tej decyzji naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podniosła dalej, że poza niekonstytucyjnym zapisem w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczącym wieku powstania niepełnosprawności, spełnia wszystkie pozostałe przesłanki i warunki zapisane w ustawie, na podstawie których przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad M. M.2 legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi przedstawiła natomiast argumenty na poparcie postawionych zarzutów. Skarżąca wniosła o dopuszczenie jako materiał dowodowy zrzutów ekranu z rządowego serwisu https://podatki.gov.pl na okoliczność złożonych oświadczeń, iż w latach 2019-2020 pracowała, natomiast od 2021 r. nie podejmuję zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz nie sprzeciwiając się wnioskowi Skarżącej o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Postanowieniem z 4 kwietnia 2024 r. Sąd postanowił dopuścić dowody wymienione w skardze na okoliczności tam wskazane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji Kolegium oraz decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej jako "u.ś.r."), zgodnie z którą świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej jako "k.r.o.") ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Zasadniczym powodem odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego było uznanie przez organ I instancji, że ustalona data powstania niepełnosprawności u matki Skarżącej – M. M.2 przekreśla spełnienie przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. powstanie niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki w wieku nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Zdaniem Sądu, powyższy pogląd organu I instancji, jak słusznie stwierdziło Kolegium, jest błędny i potwierdza zaistnienie naruszenia prawa materialnego przez organ I instancji, tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r. W tym zakresie Sąd podziela w pełni stanowisko Kolegium bez potrzeby powielania argumentacji przywołanej przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że zgodnie z przepisami u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Definicja pracy zarobkowej zawarta jest w przepisie art. 3 pkt 22 u.ś.r., który stanowi, że zatrudnienie lub inna praca zarobkowa - oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest zatem rezygnacją z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy lub innych stosunków prawnych bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Rezygnacją z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r., jest zatem również zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1928/21; oraz wyroki WSA w Warszawie: z 4 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1683/10; z 27 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1596/12; 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2234/18). Odnosząc się natomiast do oceny Kolegium o braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaną przez Skarżącą opieką, a nie podejmowaniem przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a także rezygnacją z takich form aktywności zawodowej, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela powyższego poglądu organu. Przede wszystkim wskazać należy, że zgromadzony na obecnym etapie wyjaśnienia sprawy materiał dowodowy pozwalał Sądowi wyprowadzić odmienne wnioski od tych jakie poczynił organ. Zgromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że Skarżąca niewątpliwie sprawuje stałą i bezpośrednią opiekę nad niepełnosprawną matką (vide: wywiad środowiskowy z 25 lipca 2023 r.), która jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wymagającą stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (vide: orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z 17 kwietnia 2019 r.) i z tego powodu, Skarżąca nie podejmuje zatrudnienia nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy, będąc zmuszoną do zaprzestania jakiejkolwiek aktywności zawodowej począwszy od początku 2021 r., a nie jak błędnie ustaliło Kolegium – od 2019 r. (vide: wydruki ze strony www.epit.podatki.gov.pl załączone do skargi). W ocenie Sądu, zakres czynności wykonywanych przez Skarżącą nie pozostawia żadnych wątpliwości, że Skarżąca sprawuje stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną - jej matką. Organ I instancji również nie zakwestionował powyższej okoliczności. Jak wynika ponadto z przeprowadzonych w sprawie dowodów oraz z relacji Skarżącej, stan zdrowia M. M.2 nie rokuje poprawy, wręcz pogarsza się (M. M.2 cierpi na zespół [...] – porażenie [...]), co z pewnością skutkować będzie koniecznością świadczenia opieki w coraz szerszym zakresie. M. M.2 jest przy tym osobą, która nie jest w stanie samodzielnie poruszać się, spożywać posiłków, korzystać z toalety, czy też wykonać innych podstaw czynności typu ubranie się lub umycie. Wszelkie natomiast czynności opiekuńcze związane z zapewnieniem normalnego funkcjonowania M. M.2 wykonuje Skarżącą. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że łączenie tak absorbującej opieki z pracą zawodową jest niemożliwe. Skarżąca nie może zatem podjąć stałego zatrudnienia (prowadzoną działalność gospodarczą była zmuszona w 2018 r. zakończyć), zaś dorywcze zlecenia była w stanie realizować do końca 2020 r., a przyczyną tego stanu rzeczy jest niewątpliwie opieka nad niepełnosprawną matką. Z kolei, Kolegium nie przedstawiło żadnych dowodów, które by przeczyły powyższemu. Nie sposób zatem zgodzić się z Kolegium, że rozpiętość czasowa pomiędzy zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącą (co miało miejsce 31 grudnia 2018 r.), a momentem złożenia przez Skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (wpływ wniosku do organu I instancji – 4 maja 2023 r.) świadczy o braku bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Organ pominął bowiem istotną okoliczność, że jeszcze w latach 2019-2020 Skarżąca podejmowała dorywczą pracę w rozmiarach dających się pogodzić z opieką nad niepełnosprawną (od 2019 r.) matką. Fakt, że przez pewien czas Skarżąca była w stanie pogodzić pracę zawodową z opieką nad niepełnosprawną matką (a do 16 czerwca 2023 r. również nad ojcem) nie może świadczyć na jej niekorzyść. Bez znaczenia bowiem pozostaje okres, w którym Skarżąca nie składała takiego wniosku wcześniej, co mogło wynikać choćby z braku wiedzy o możliwości jego złożenia, ale też przeświadczeniem o moralnym obowiązku opieki nad rodzicami. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż to wynika z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania i nie może być traktowane jako zastępcze lub dodatkowe źródło dochodu. Ponieważ celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym, na czas tej opieki, dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu, musi zatem istnieć związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a podjęciem opieki. Świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej, ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą (vide: wyrok WSA w Gdańsku z 21 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 35/22). Wszak chodzi o to by osoba rezygnującą (niepodejmująca) z zatrudnienia w związku z wykonaniem ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego sama nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Z taką właśnie sytuacją, zdaniem Sądu, mamy do czynienia w tym przypadku. Sąd nie podzielił w tym zakresie stanowiska organu jakoby w sprawie nie zachodził związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawną matką. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę stan matki Skarżącej, nie ma wątpliwości, że w sprawie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad matką. Niepełnosprawność matki Skarżącego jest wieloletnia, nacechowana potrzebą ciągłej opieki, co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności w 2019 r. Oznacza to, że Skarżąca już wtedy, choć zapewne w mniejszym stopniu niż aktualnie, sprawowała opiekę nad swoją matką. Czyniła to przez kolejne lata, godząc wówczas pracę zawodową z opieką nad matką. W sytuacji natomiast gdy Skarżąca nie była w stanie dłużej pracować zawodowo z uwagi na zwiększony zakres czynności opiekuńczych nad chorą matką najpierw – zakończyła prowadzoną działalność gospodarczą (co miało miejsce w grudniu 2018 r., incydentalnie podejmując prace w latach 2019-2020 r. – vide: załączone do skargi informacje z rządowego serwisu https://podatki.gov.pl na okoliczność braku aktywności zawodowej od 2021 r.), a finalnie – w 2023 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wszak początkowo stan zdrowia matki Skarżącej mógł być lepszy, nie wymagający tak wielu obowiązków opiekuńczych jak ma to miejsce obecnie. Organ pominął jednak w swoich ustaleniach okoliczność pogarszającego się stanu zdrowia matki Skarżącej i wynikające z tego zwiększające się obowiązki opiekuńcze. Skarżąca natomiast zaoferowała w tym zakresie obszerne i wyczerpujące wyjaśnienia oraz dowody, tak aby organy czy Sąd mogły przyjąć, że tak właśnie było. Z kolei, Kolegium nie przedstawiło żadnych dowodów, które by przeczyły powyższemu. Natomiast faktyczne niepodejmowanie pracy przez Skarżącą (od 2021 r.) jako okoliczność ustalona na podstawie zebranego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, nie powinna zaważyć na negatywnej ocenie związku pomiędzy jej niepodejmowaniem a sprawowaniem opieki nad matką. Połączenie bowiem wskazanych wcześniej okoliczności daje obraz osoby (Skarżącej), która poświęciła karierę zawodową w celu opieki nad niepełnosprawną matką. W tej sytuacji należy uznać, że wobec całkowitego braku samodzielności matki Skarżącej w zaspokajaniu bieżących potrzeb życiowych, zakres sprawowanej opieki w sposób nie budzący wątpliwości wyklucza po jej stronie jakąkolwiek aktywność zawodową. Zdaniem Sądu, błędnie zatem Kolegium uznało, że w realiach niniejszej sprawy nie ma bezpośredniego związku między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) przez Skarżącą, a sprawowaną opieką nad M. M.2. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Kolegium narusza przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji zasadny jest zarzut dokonania przez Kolegium błędnej wykładni art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. związany z rozumieniem przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszym wyroku oraz wykładnię przepisów u.ś.r., w szczególności art. 17 ust. 1b oraz art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Prezydent będzie miał przy tym na uwadze, że zgodnie z brzmieniem art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w u.ś.r. w brzmieniu dotychczasowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, 658 i 852), do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem Sądu, przepis art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku skutecznego złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne przed 1 stycznia 2024 r. (vide: art. 24 ust. 2 w zw. z art. 24a u.ś.r.), oraz spełnienia przed tą datą przez wnioskodawcę przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, organ pomocowy rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. winien wydać decyzję przyznającą to świadczenie, biorąc za podstawę wydanej w sprawie decyzji przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Przyjęcie odmiennej wykładni art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym w efekcie prowadziłoby do sytuacji, w której sądowa kontrola decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego byłaby jedynie iluzoryczna, skoro w przypadku uchylenia takiej decyzji przez sąd administracyjny, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ, osoba wnioskująca o świadczenie pielęgnacyjne bez własnej winy byłaby tego świadczenia pozbawiona. Godziło by to w istocie w konstytucyjny standard wyrażony w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz w art. 78 Konstytucji RP, czyli prawo do sądu, którego wykładnia powinna uwzględniać również zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Z kolei, realizacja zasady szybkości postępowania, wyrażona w art. 7 p.p.s.a., nie może prowadzić do pozostawienia w obrocie decyzji sprzecznej w sposób oczywisty z porządkiem prawnym, jak też rażąco naruszającej interes strony postępowania. Natomiast w samym toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, mając na względzie także słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skuteczne złożenie wniosku przez Skarżącą miało miejsce w dniu 24 lipca 2023 r. (vide: k. 18 akt sprawy). Mając natomiast na uwadze, że najpóźniej w dacie wydania decyzji przez Kolegium, czyli 9 listopada 2023 r., Skarżąca spełniła przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem Prezydenta będzie pozytywne rozpatrzenie wniosku Skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jako że w dacie 31 grudnia 2023 r. prawo to Skarżącej przysługiwało. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 § 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło